Chủ động phòng ngừa bệnh nghề nghiệp cho công nhân lao động

Chủ động phòng ngừa bệnh nghề nghiệp (BNN) ngay tại nơi làm việc là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe người lao động (NLĐ), duy trì nguồn nhân lực ổn định và phát triển sản xuất bền vững.

Việc kiểm tra môi trường lao động, tổ chức khám sức khỏe, khám phát hiện BNN cần được doanh nghiệp (DN) quan tâm thực hiện thường xuyên. Đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là giải pháp giúp DN hạn chế những tổn thất về nhân lực và ổn định sản xuất.

Công nhân Công ty TNHH may An Lợi (Khu công nghiệp Amata) trong giờ sản xuất.

Bảo vệ nguồn lực

Đồng Nai có lực lượng lao động lớn. Đây là nguồn lực quan trọng đóng góp cho sự phát triển của địa phương. Cùng với quá trình phát triển sản xuất, yêu cầu bảo đảm an toàn vệ sinh lao động và chăm sóc sức khỏe NLĐ ngày càng được đặt ra cấp thiết. Thực tế tại các nhà máy, xí nghiệp cho thấy, bên cạnh nguy cơ tai nạn lao động có thể xảy ra đột ngột, còn có BNN hình thành âm thầm sau thời gian dài NLĐ tiếp xúc với các yếu tố có hại trong môi trường làm việc.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đồng Nai, trong quá trình sản xuất, NLĐ có thể phải thường xuyên tiếp xúc với tiếng ồn, bụi, hóa chất, nhiệt độ cao, rung động hoặc làm việc trong môi trường, tư thế lao động tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Những ảnh hưởng này nếu không được phát hiện, kiểm soát sớm có thể tác động lâu dài đến sức khỏe, khả năng lao động và chất lượng cuộc sống của công nhân.

Qua các đợt thanh tra, kiểm tra của các đoàn liên ngành thành phố Đồng Nai về công tác an toàn, vệ sinh lao động tại các DN cho thấy, tỷ lệ NLĐ được khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện BNN vẫn còn thấp so với quy mô lao động thực tế. Đáng chú ý, tại một số DN, công tác chăm sóc, theo dõi và phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe NLĐ chưa được quan tâm đúng mức. Thực trạng này cho thấy công tác chăm sóc sức khỏe NLĐ vẫn còn những khoảng trống cần sớm được khắc phục.

Thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đồng Nai, năm 2025, Đồng Nai sau sáp nhập có hơn 2 triệu lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc trong các loại hình kinh tế. Dù vậy, chỉ có 2.393 cơ sở thực hiện quản lý và lập hồ sơ sức khỏe cho khoảng 1,28 triệu lao động. Đáng chú ý, số DN tổ chức khám sức khỏe định kỳ chỉ đạt 369 đơn vị với hơn 391 ngàn NLĐ được khám.

Bác sĩ CKI Đỗ Quốc Chung, Trưởng khoa Phòng chống BNN, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đồng Nai cho biết: Công tác quản lý, phòng ngừa và kiểm soát BNN tại các DN trên địa bàn Đồng Nai vẫn còn một số hạn chế, nhất là về nhận thức và việc tổ chức thực hiện. Một bộ phận DN chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của công tác phòng, chống BNN đối với sức khỏe NLĐ hoặc chưa chủ động phối hợp với các cơ sở y tế.

Theo bác sĩ CKI Đỗ Quốc Chung, mặc dù Chính phủ và Bộ Y tế đã ban hành nhiều quy định, hướng dẫn liên quan đến công tác chăm sóc sức khỏe, an toàn vệ sinh lao động và phòng, chống BNN, song việc triển khai tại DN chưa được thực hiện đầy đủ. Điều này khiến công tác phòng, chống BNN tại một số đơn vị vẫn mới dừng ở việc thực hiện các yêu cầu mang tính thủ tục.

Phòng bệnh từ sớm

Để giúp các DN nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong việc thực hiện chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, BNN, Sở Nội vụ vừa tổ chức Hội nghị triển khai các quy định của pháp luật về bảo hiểm tai nạn lao động, BNN năm 2026. Tại đây, đại diện DN có thêm cơ hội rà soát lại những nội dung đang thực hiện; đồng thời nhận diện những vấn đề còn thiếu hoặc cần bổ sung trong quá trình triển khai. Đặc biệt, nội dung về khám sức khỏe trước khi bố trí NLĐ vào làm việc được DN đánh giá là vấn đề cần được quan tâm đúng mức để bố trí công việc phù hợp.

Chị Trần Lê Thùy Trang, Giám sát phòng Quản lý nhân sự, Công ty TNHH Pegasus - Shimamoto Auto Parts Việt Nam (Khu công nghiệp Long Đức) cho hay: Qua tham dự hội nghị triển khai các quy định của pháp luật về bảo hiểm tai nạn lao động, BNN, các DN nhận thấy còn nhiều nội dung cần tiếp tục cập nhật, nhất là các quy định pháp luật mới và yêu cầu trong công tác chăm sóc sức khỏe NLĐ. Đây cũng là cơ sở để bộ phận phụ trách tham mưu cho ban lãnh đạo, công ty xây dựng, bổ sung các chính sách phù hợp, nâng cao chất lượng môi trường làm việc và bảo đảm tốt hơn sức khỏe, an toàn cho NLĐ.

Anh Nguyễn Văn Hiển, quản lý nhân sự Công ty TNHH AnyWear (xã An Phước) cho biết: Đặc thù của ngành may là NLĐ thường xuyên tiếp xúc với tiếng ồn và bụi trong quá trình làm việc. Vì vậy, công ty luôn chú trọng công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe NLĐ. Hằng năm, công ty tổ chức khám sức khỏe định kỳ 2 lần, thực hiện đo, kiểm tra và quan trắc môi trường lao động; đồng thời tổ chức khám BNN theo đúng quy định. “Sau hơn 10 năm hoạt động, công ty ngày càng nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe và phòng ngừa BNN cho NLĐ. Qua các chương trình tập huấn do Sở Nội vụ tổ chức, chúng tôi có thêm kiến thức để thực hiện tốt hơn các quy định về an toàn vệ sinh lao động đồng thời nâng cao tinh thần trách nhiệm trong việc bảo vệ sức khỏe NLĐ” - anh Hiển chia sẻ.

Nhằm tạo điều kiện cho NLĐ có cơ hội việc làm ổn định, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng thị trường lao động hiện đại, đầu năm 2026, Đồng Nai triển khai Kế hoạch số 70/KHUBND về công tác lao động, việc làm và bảo hiểm xã hội giai đoạn 2026-2030.

Nguyễn Hòa