Phát triển giao thông xanh cho thành phố

Trong lộ trình xây dựng đô thị loại I, Đồng Nai không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh mà còn chú trọng phát triển bền vững, thân thiện với môi trường.

Tuyến xe buýt điện số 9 sắp được đưa vào hoạt động. Ảnh: ĐVCC

Việc đẩy mạnh giao thông xanh, đặc biệt là chuyển đổi sang xe buýt điện, taxi điện… đang trở thành một trong những giải pháp then chốt nhằm giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao chất lượng sống và từng bước hình thành diện mạo đô thị hiện đại, văn minh.

Nỗ lực chuyển đổi “xe buýt xanh”

Gần đây, trước biến động của giá nhiên liệu và áp lực chi phí sinh hoạt…, xu hướng người dân chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng có dấu hiệu tăng dần. Xe buýt đang dần lấy lại vị thế, nhất là khi được đầu tư nâng cấp về chất lượng dịch vụ và từng bước chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch.

Ghi nhận tại Đồng Nai cho thấy, nhiều nhóm đối tượng đã chọn xe buýt làm phương tiện đi lại như: công nhân lao động đi làm hàng ngày; học sinh, sinh viên (HSSV)  đến trường học; người dân đi khám, chữa bệnh… Chị Nguyễn Thị Hồng (công nhân ở khu phố 2, phường Trảng Dài) chia sẻ: Trước đây, chị thường xuyên đi làm bằng xe buýt, nhưng sau dịch Covid-19 đã chuyển sang sử dụng phương tiện cá nhân. Gần đây, khi giá xăng tăng cao, chị quyết định quay lại sử dụng xe buýt. “Tôi thấy xe buýt bây giờ được đầu tư bài bản hơn, xe mới, sạch sẽ, nhân viên phục vụ tốt hơn trước. Nếu tiếp tục nâng cao chất lượng, chắc chắn người dân sẽ lựa chọn nhiều hơn” - chị Hồng cho biết.

Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại hàng ngày, xe buýt còn trở thành phương tiện trải nghiệm đối với nhiều người dân. Anh Nguyễn Văn Hùng (ở phường Trấn Biên) cho hay: Dịp lễ 30-4 và 1-5, gia đình anh đi tuyến xe buýt điện số 607 từ Bến xe Biên Hòa đến Bến xe Miền Đông mới, sau đó đến ga metro để đón tàu điện vào trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh tham quan.

Việc nâng cấp chất lượng dịch vụ và chuyển đổi sang phương tiện xanh không chỉ mang ý nghĩa về môi trường mà còn tạo sức hút đối với người dân, từng bước thay đổi thói quen di chuyển. Một trong những dấu ấn quan trọng trong quá trình phát triển giao thông xanh tại Đồng Nai là việc đưa vào vận hành các tuyến xe buýt điện.

Cụ thể, từ ngày 25-3-2025, tuyến xe buýt số 607 (Bến xe Biên Hòa - Bến xe Miền Đông mới) chính thức chuyển đổi từ xe chạy bằng dầu diesel sang xe điện. Tuyến có chiều dài khoảng 22km, đi qua nhiều trục giao thông chính, kết nối trực tiếp với Thành phố Hồ Chí Minh. Các phương tiện đưa vào khai thác là dòng xe điện hiện đại, được trang bị điều hòa, hệ thống thông tin điện tử, thông báo trạm tự động cùng nhiều tiện ích hỗ trợ hành khách. Giá vé được giữ ở mức hợp lý, trong đó có nhiều chính sách ưu đãi dành cho HSSV. Đặc biệt, việc sử dụng xe điện không chỉ giúp giảm phát thải mà còn giảm tiếng ồn, góp phần nâng cao chất lượng không khí đô thị.

Theo ông Phan Hồng Quang, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý điều hành vận tải hành khách công cộng, Đồng Nai đang chuẩn bị đưa vào hoạt động tuyến xe buýt điện số 9, kết nối từ Bến xe Biên Hòa đến khu vực xã Thống Nhất. Tuyến này không sử dụng trợ giá từ ngân sách nhà nước nhưng vẫn áp dụng nhiều chính sách ưu đãi cho các đối tượng như: người cao tuổi, người khuyết tật, HSSV... Việc từng bước mở rộng mạng lưới xe buýt điện cho thấy quyết tâm của Đồng Nai trong việc chuyển đổi mô hình vận tải hành khách công cộng theo hướng xanh, hiện đại.

Xe buýt điện đang dần trở thành lựa chọn ưu tiên của người dân. Ảnh: An Nhơn

Kỳ vọng đô thị xanh - thông minh

Ông Lê Văn Đức, Trưởng phòng Quản lý vận tải, phương tiện và người lái (Sở Xây dựng) cho biết: Đồng Nai xác định giao thông xanh là một trong những trụ cột quan trọng trong phát triển đô thị loại I. Điều này không chỉ dừng lại ở việc chuyển đổi phương tiện mà còn được tích hợp đồng bộ trong quy hoạch xây dựng, giao thông và phát triển kinh tế - xã hội.

Đồng Nai đang triển khai nhiều kế hoạch nhằm thực hiện chiến lược tăng trưởng xanh, trong đó tập trung vào chuyển đổi năng lượng trong lĩnh vực giao thông vận tải. Các giải pháp gồm: thúc đẩy sử dụng xe điện, nhiên liệu sạch; mở rộng sử dụng xăng sinh học; cải tạo, nâng cấp bến xe theo tiêu chí xanh; phát triển hạ tầng hỗ trợ như trạm sạc, điểm trung chuyển…

Việc gắn kết giữa quy hoạch đô thị và giao thông công cộng được xem là yếu tố then chốt nhằm giảm ùn tắc, hạn chế phương tiện cá nhân và nâng cao hiệu quả vận hành đô thị. Tuy đạt được những kết quả bước đầu, hệ thống giao thông xanh của Đồng Nai vẫn đang trong giai đoạn phát triển và chưa đồng bộ. Hạ tầng phục vụ phương tiện điện (trạm sạc, khu bảo dưỡng, điểm đỗ…) còn hạn chế và cần tiếp tục được đầu tư mạnh mẽ.

Theo đánh giá của ngành chức năng, quá trình phát triển giao thông xanh tại Đồng Nai vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Trước hết là áp lực từ số lượng phương tiện cá nhân lớn (với khoảng 240 ngàn ô tô và hơn 3,5 triệu xe máy), là nguồn phát thải đáng kể và gây áp lực lên hạ tầng giao thông. Bên cạnh đó, chi phí đầu tư cho phương tiện và hạ tầng xanh vẫn cao hơn so với mô hình truyền thống, trong khi nguồn lực tài chính, đặc biệt là từ ngân sách nhà nước còn hạn chế. Ngoài ra, một số vướng mắc về cơ chế, chính sách và định mức kỹ thuật đối với xe buýt điện vẫn cần được hoàn thiện nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia đầu tư…

Nhằm tháo gỡ khó khăn, thành phố đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ như: hỗ trợ kinh phí hoạt động xe buýt và hành khách; hỗ trợ lãi suất vay vốn cho doanh nghiệp đầu tư phương tiện xanh; khuyến khích xã hội hóa đầu tư hạ tầng giao thông. Đồng thời các ngành liên quan như: giao thông, xây dựng, công thương, tài nguyên - môi trường tăng cường phối hợp trong quy hoạch và triển khai các dự án, bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả.

Một trong những mục tiêu quan trọng của giao thông xanh là thay đổi thói quen di chuyển của người dân. Để đạt được điều này, Đồng Nai xác định cần tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ xe buýt theo hướng: nhanh, đúng giờ; tiện lợi, dễ tiếp cận; an toàn, thân thiện; giá cả hợp lý. Đồng thời Đồng Nai sẽ từng bước kiểm soát phương tiện cá nhân, tổ chức giao thông hợp lý và ứng dụng công nghệ thông minh nhằm giảm ùn tắc. Khi giao thông công cộng trở nên hấp dẫn hơn, người dân sẽ chủ động chuyển đổi phương tiện, qua đó góp phần giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Việc phát triển giao thông xanh mang lại lợi ích trước mắt và tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của Đồng Nai. Khi hệ thống giao thông công cộng được nâng cao, người dân sẽ được hưởng lợi từ môi trường sống trong lành hơn, chi phí đi lại hợp lý hơn và mức độ an toàn cao hơn. Đồng thời áp lực lên hạ tầng giao thông cũng được giảm bớt, góp phần hạn chế ùn tắc và tai nạn. Quan trọng hơn, giao thông xanh sẽ giúp Đồng Nai đáp ứng các tiêu chí về môi trường trong xây dựng đô thị loại I, hướng tới mô hình đô thị thông minh, bền vững và thân thiện với người dân.

Hành trình phát triển giao thông xanh tại Đồng Nai mới chỉ bắt đầu, nhưng những bước đi đầu tiên đã cho thấy hướng đi đúng đắn và quyết tâm của địa phương. Với sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp và các cấp chính quyền, mục tiêu xây dựng một hệ thống giao thông hiện đại, xanh và bền vững hoàn toàn có thể trở thành hiện thực trong tương lai gần.

Đối với hoạt động taxi, Đồng Nai hiện có 10 đơn vị thực hiện chuyển đổi phương tiện sang sử dụng xe điện với 1.850 xe (chiếm khoảng 81%) và dự kiến tiếp tục mở rộng tỷ lệ phương tiện sử dụng năng lượng sạch trong thời gian tới. Đối với xe buýt, tuyến xe 607 đã chuyển đổi phương tiện và đưa vào hoạt động 10 xe điện trong hơn một tháng qua. Sắp tới, tuyến xe buýt số 9 sẽ đưa vào hoạt động với 15 phương tiện xe điện. Sở Xây dựng tiếp tục thúc đẩy triển khai xe điện nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động vận tải hành khách công cộng.

An Nhơn