Thủ đô của phẩm giá con người

LTS: Trong những ngày này, Hà Nội náo nức niềm vui, tưng bừng với không khí lễ hội mừng đại lễ thủ đô tròn 1.000 tuổi. Hướng về Hà Nội, nhớ về Hà Nộ,i mọi người Việt Nam, đặc biệt những người đã có thời gian sống, gắn bó với thủ đô yêu dấu đều có nhiều cảm xúc riêng trong tình cảm lớn tự hào về thủ đô văn hiến, linh thiêng, thủ đô anh hùng.

LTS: Trong những ngày này, Hà Nội náo nức niềm vui, tưng bừng với không khí lễ hội mừng đại lễ thủ đô tròn 1.000 tuổi. Hướng về Hà Nội, nhớ về Hà Nộ,i mọi người Việt Nam, đặc biệt những người đã có thời gian sống, gắn bó với thủ đô yêu dấu đều có nhiều cảm xúc riêng trong tình cảm lớn tự hào về thủ đô văn hiến, linh thiêng, thủ đô anh hùng.

Khi Lý Thái Tổ ban Chiếu dời đô, Đức Vua chỉ nghĩ rằng kinh đô Thăng Long và nước Đại Cồ Việt sẽ còn phải tiếp tục chiến đấu với giặc giã phương Bắc. Nhưng Đức Vua không thể ngờ 962 năm sau, vào tháng chạp năm 1972, Thăng Long - Hà Nội lại có một cuộc đọ sức quyết liệt với một siêu cường quốc từ bên kia đại dương là Mỹ.

Cuộc đọ sức này không phải trên mặt đất, không có tiếng voi gầm, ngựa hý, không gươm giáo rợp trời, không có những đoàn quân áo vải ào ào xông vào cửa Bắc, quan quân Mãn Thanh kẻ bị giết, kẻ tháo chạy tới cầu phao sông Hồng, bị sập cầu, bị nước lũ cuốn trôi như thời đoàn quân Tây Sơn đánh tan hai mươi vạn quân Thanh. Cuộc đọ sức này cũng không giống như thời kỳ các chiến sĩ cảm tử của trung đoàn Thủ đô với khẩu hiệu "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" đã ôm bom ba càng lao vào xe tăng giặc, đẩy bàn, tủ, gường, ghế ra giữa đường chặn bước tiến của giặc, từ mỗi căn nhà góc phố dùng súng trường, dùng lựu đạn để bảo vệ từng tấc đất Hà Nội không rơi vào tay giặc Pháp... Đây là cuộc chiến đấu trên không với những siêu pháo đài bay B52, cất cánh từ đảo Guy-Am, ném những quả bom tấn xuống Hà Nội muốn kéo "Hà Nội trở về thời đồ đá".

Sinh thời Bác Hồ lãnh tụ thiên tài của Đảng và nhân dân ta với đôi mắt đại bàng đã nhìn nhận đế quốc Mỹ sẽ dùng máy bay B52 ném bom Hà Nội rồi mới chịu ký vào Hiệp định Paris. Trong lời kêu gọi chống Mỹ cứu nước, Người khẳng định ý chí của Đảng ta, nhân dân ta: "Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10 năm hoặc lâu hơn nữa. Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố khác có thể bị tàn phá. Nhưng nhân dân Việt Nam quyết không sợ. Không có gì quý hơn độc lập tự do. Đến ngày thắng lợi chúng ta sẽ xây dựng đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn". Bị thất bại ở chiến trường miền Nam và chiến tranh phá hoại ở chiến trường miền Bắc, Mỹ đã dùng đến con át chủ bài B52 để giải quyết một số vấn đề trên bàn đàm phán. Từ cuối tháng 12 và cao điểm nhất là đêm 26-12, Mỹ cho hàng đàn B52 đánh vào ga Hàng Cỏ, Bệnh viện Bạch Mai, Bộ Giao thông và một số khu tập thể, đặc biệt là khu phố đông dân Khâm Thiên. Nhiều cán bộ, dân thường, bác sĩ, y tá, thực tập sinh bị giết chết. Chúng đã dùng bom để hủy diệt cuộc sống của người Hà Nội, hủy diệt tình yêu hạnh phúc của người Hà Nội (một nữ bác sĩ ở Bệnh viện Bạch Mai đã may áo cưới để chuẩn bị hôn lễ thì bị trúng bom chết). Những trái bom nhằm khuất phục lòng người Hà Nội, lay chuyển hệ thần kinh thép của tập đoàn cộng sản Bắc Việt - như lời bình luận của đài BBC - Luân Đôn. Hà Nội tháng Chạp năm ấy lạnh tê tái. Mặt phố tái xám đi vì những đợt mùa Đông Bắc, những tán lá bàng run rẩy trong gió lạnh. Xe xúc, xe cẩu và người lặng lẽ đào bới, kiếm tìm những thi thể trong đống đổ nát ở Bệnh viện Bạch Mai và phố Khâm Thiên. Những vành khăn tang trắng, những giọt nước mắt chảy dài trên gò má. Không ngờ kẻ thù lại điên cuồng, tàn ác đến như thế. Tiếng máu lang thang đi giữa đất trời kêu gọi trả thù. Niềm oán hận thấu tận trời xanh. Nhân loại tiến bộ sôi sục phẫn nộ. Thủ tướng Thụy Điển Ô lốp Pan Mơ, nhà văn Tây Đức Hen rích Bôn, nhà văn Pháp Aragông lên tiếng phản đối. Hội nghị Thiên chúa giáo họp ở Băng-Cốc kiến nghị sẽ cho 100 linh mục nổi tiếng nhất thế giới nếu Mỹ ném bom trở lại Hà Nội sẽ đứng giữa đường phố để cầu nguyện. Bài của bình luận viên An to ni Lơ vít viết: "Hàng triệu nhân dân Mỹ thấy lương tâm bị vò xé vì hình như họ không chặn đứng được sự điên dại của chính phủ họ".

Đã từ lâu Hà Nội luôn theo dõi chiến trường miền Nam. Những trận đánh Núi Thành, Ấp Bắc, Bình Giã, sân bay Biên Hòa, các cuộc tấn công và nổi dậy năm 1968, 1972 làm Hà Nội nức lòng. Ở miền Bắc tin máy bay Mỹ bị bắn hạ ở Quảng Bình, Vĩnh Linh, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa... khiến Hà Nội hả dạ. Lần này Hà Nội - thủ đô của đất nước anh hùng, được cả nước giao nhiệm vụ: hãy chiến đấu và thắng B52 của Mỹ. Với bản lĩnh Thăng Long - Hà Nội, Hà Nội sẽ thay mặt cả nước tiêu diệt vũ khí tối tân hiện đại nhất của Mỹ, tiêu diệt ý chí xâm lược của kẻ thù. Hà Nội những đêm ấy trời và đất tối đen, không một ánh điện, chỉ có ảnh đèn dầu, đèn pin. Máy bay chiến đấu, tên lửa, ra đa, pháo cao xạ đã sẵn sàng. Khi B52 lẻn vào hòng gây tội ác, máy bay chiến đấu của ta vút lên trời cao. Anh hùng Phạm Tuân đã tiếp cận và bắn hạ được B52. Có phi công đã dũng cảm lao vào đội hình B52, B52 nổ tan xác trên bầu trời. Pháo cao xạ, tên lửa nổ rầm rầm, đỏ rực cả bầu trời. Hà Nội tiêu diệt được năm máy bay B52, xác B52 rơi xuống làng hoa Ngọc Hà, cả nước reo mừng chiến thắng tuyệt vời này. Những ngày ấy đi trên đường phố Hà Nội tôi càng thêm hiểu tâm hồn người Hà Nội.

Người Hà Nội những năm tháng ấy, những năm tháng tột cùng đau thương, tột cùng tự hào mang vẻ đẹp trong sáng, lấp lánh. Đó là những thỏi thép sáng rực được tôi luyện trong lửa đạn. Với chiến công tháng Chạp năm 1972 Hà Nội đã dâng tặng cho cả nước, bạn bè khắp năm châu một kỳ tích chưa từng có trong lịch sử Thăng Long - Hà Nội. Với chiến công ấy, Hà Nội còn dâng tặng Đức vua Lý Thái Tổ, người có công tạo lập nên Thăng Long - Hà Nội, dâng tặng tất cả các thế hệ người Hà Nội trước đây và mai sau.

Bùi Quang Tú