Sức mạnh của ý nghĩa cuộc sống

Hẳn không ít lần trong những đêm thao thức hay ngày dài lạc lối, câu hỏi “Ý nghĩa cuộc sống của mình là gì?” lại xoáy sâu vào tâm hồn mỗi chúng ta. Giữa bộn bề cuộc sống, người ta loay hoay tìm kiếm mục đích sống qua thành công, vật chất, hay các mối quan hệ... Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu tất cả những thứ đó biến mất?

Viktor E. Frankl, một bác sĩ tâm lý người Áo gốc Do Thái, đã tìm được câu trả lời cho nhân loại giữa nơi mà hy vọng tưởng chừng đã tàn lụi. Cuốn sách Đi tìm lẽ sống không chỉ là một hồi ký về sự sống sót, mà là một luận văn triết học sâu sắc, được viết bằng nỗi đau và ánh sáng của lòng kiên định. Tác phẩm xứng đáng như nhận định của Harold S. Kushner - một tác giả, cũng là một diễn giả người Mỹ: “Đây là một trong những quyển sách kinh điển của thời đại”.

Trong cuốn sách, Frankl kể lại những năm tháng kinh hoàng khi ông là tù nhân tại các trại tập trung. Với con mắt của một bác sĩ tâm lý, ông không chỉ mô tả sự tra tấn về thể xác mà còn phân tích sự phân rã tâm lý của những người tù. Ông quan sát thấy: những tù nhân sống sót không phải là người khỏe mạnh nhất mà là người tìm được một “lý do để sống”, dù là hy vọng đoàn tụ với gia đình, hoàn thành một công trình khoa học, hay đơn giản là niềm tin vào một tương lai tự do.

Đồng thời ông giới thiệu phương pháp trị liệu tâm lý do ông sáng lập: triết lý Logotherapy. Ông cho rằng sự thôi thúc cơ bản của con người không phải là tìm kiếm khoái cảm hay quyền lực mà là ý chí đi tìm ý nghĩa cuộc sống. Logotherapy cho rằng, ngay cả trong đau khổ tột cùng, con người vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa thông qua 3 con đường: thực hiện một công việc, trải nghiệm một giá trị và chọn lựa thái độ của mình trước đau khổ.

Chọn cuốn sách làm bạn đồng hành, độc giả Trần Văn Toàn ở xã Đăk Ơ cho biết: “Đọc Đi tìm lẽ sống, tôi nhận ra đây không chỉ là một cuốn sách để đọc mà là một công cụ để sống. Tôi từng thử áp dụng triết lý của ông khi đối mặt với một thất bại trong công việc, thay vì chìm trong tự trách, tôi tự hỏi “Mình có thể học được gì từ điều này?” và tìm cách biến nỗi thất vọng thành động lực để cố gắng hơn. Kết quả không chỉ là sự cải thiện trong công việc mà còn là cảm giác bình an trong tâm hồn”.

Cuốn sách mang đến một lời hứa hẹn mạnh mẽ: Dù mọi thứ xung quanh có đổ vỡ, bạn vẫn có thể vượt qua nghịch cảnh. Trong trại tập trung, Frankl mất đi mọi thứ: tự do, gia đình, công việc, danh dự. Nhưng ông không bao giờ mất đi thứ quý giá nhất: Quyền tự do chọn lựa thái độ của mình trước hoàn cảnh nghiệt ngã. Ông chọn đối diện với đau khổ bằng nhân phẩm; biến trại tập trung thành “phòng thí nghiệm” để chứng minh rằng, dù thân xác bị giam cầm, tinh thần vẫn có thể được giải phóng. Hay “Trong đau khổ, con người vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa nếu họ hướng tới một điều gì đó lớn lao hơn bản thân”.

Thông điệp của tác phẩm là một lời mời gọi đầy thách thức: “Hãy dũng cảm chấp nhận và vượt qua nghịch cảnh, bằng cách chọn thái độ sống tích cực… Cuộc sống này, chỉ cần có ý chí, mọi thứ đều có thể vượt qua. Hãy tự tin bước đi tìm lẽ sống cho chính bản thân mình”.                         

Phương Dung