Đưa chợ truyền thống lên môi trường số

Không bỏ chợ truyền thống để chạy theo thương mại điện tử, nhiều tiểu thương ở phường Đồng Phú đang tận dụng điện thoại, mạng xã hội, mã QR và wifi để mở rộng kênh bán hàng. Từ những sạp quần áo, quầy bán thịt, ô bán cá quen thuộc, tiểu thương giờ có thêm một “cửa hàng” trên môi trường số, mở rộng cách tiếp cận khách hàng mà không phải thay đổi mô hình kinh doanh truyền thống.

Tại chợ Đồng Phú, anh Phạm Ngọc Sơn, tiểu thương kinh doanh sầu riêng, vừa bán hàng trực tiếp vừa giới thiệu sản phẩm trên Facebook, TikTok, Zalo. Khách xem hàng, chốt đơn qua mạng, anh giao theo yêu cầu. Vợ anh cũng áp dụng cách làm này để bán thịt heo. Cách làm vừa giúp vợ chồng anh giữ được khách hàng gần vừa tiếp cận được nhiều khách hàng xa. Còn khách hàng, nhất là những người bận rộn, không có điều kiện ra chợ vẫn mua được hàng.

Muốn tiểu thương lên môi trường số, trước hết phải có hạ tầng và người hướng dẫn. Phường Đồng Phú đã lắp đặt wifi miễn phí giúp tiểu thương có điều kiện đăng tải hình ảnh, livestream, trao đổi với khách hàng và xử lý đơn hàng ngay trong lúc bán hàng. Cùng với đó, địa phương và các tổ công nghệ số hỗ trợ, hướng dẫn thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng mạng xã hội và các nền tảng số.

Từ thực tế ở chợ Đồng Phú, có thể rút ra 3 yếu tố để mô hình này nhân rộng. Trước hết là hạ tầng kết nối; có wifi ổn định, tiểu thương mới thuận lợi đưa sản phẩm lên mạng, trao đổi với khách hàng và xử lý đơn hàng. Tiếp đến là kỹ năng số; cần có người hỗ trợ để tiểu thương quen sử dụng với Facebook, TikTok, thanh toán bằng mã QR hay các dịch vụ trực tuyến. Và cuối cùng là không đưa công nghệ vào chợ theo kiểu áp đặt, công cụ nào giúp bán hàng, nhận thanh toán, làm thủ tục thuận tiện thì hướng dẫn tiểu thương sử dụng trước.

Đây là cách làm các chợ truyền thống khác có thể tham khảo.  Không thay thế chợ bằng môi trường số, mà mở rộng không gian kinh doanh của chợ lên môi trường số. Nói cách khác, chợ vẫn là chợ, nhưng có thêm một không gian kinh doanh mới cho tiểu thương.

Chuyển đổi số có thể bắt đầu từ một mã QR trên quầy hàng, một bài đăng giới thiệu sản phẩm trên mạng xã hội hay một đơn hàng được chốt qua điện thoại. Khi chiếc điện thoại trở thành một phần của quầy hàng là lúc chuyển đổi số thực sự bước vào chợ.

Ban Mai