Đưa công nghệ đến với người dân xã Đak Nhau

Trong căn bếp nhỏ chỉ khoảng 5m², nhưng chị Phạm Thị Hương (ở thôn Ðak Nung, xã Ðak Nhau) vẫn miệt mài livestream bán hàng trên Facebook và đều đặn chốt đơn mỗi ngày. Còn ở chợ Ðak Nhau (xã Ðak Nhau), nhiều tiểu thương, thậm chí cả những bà cụ bán cá,  đều dùng ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt bằng cách quét mã QR. Trong khi đó, tổ đan dệt thổ cẩm của đồng bào Mnông cũng đang hào hứng chuẩn bị thành lập tổ hợp tác sản xuất để bán hàng online.

Cán bộ xã Đak Nhau tuyên tuyền về chuyển đổi số cho tiểu thương chợ Đak Nhau (thứ 2, từ phải qua).

Những chuyển biến ấy là kết quả bước đầu trong triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia tại xã Đak Nhau.

Xây dựng nền tảng công nghệ số

Xã Đak Nhau có diện tích hơn 182km² với trên 24,6 ngàn dân sinh sống tại 5 thôn, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số hơn 13 ngàn người, chiếm gần 53%. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, điều kiện tiếp cận công nghệ còn nhiều hạn chế là những rào cản trong quá trình đưa công nghệ số đến với người dân và triển khai Phong trào Bình dân học vụ số.

“Hiện địa phương tiếp nhận và giải quyết 428 thủ tục hành chính. Từ đầu năm 2026 đến nay, 100% hồ sơ của người dân và doanh nghiệp được tiếp nhận trực tuyến. Kết quả giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt 98,4%. Trung tâm Phục vụ hành chính công xã được vận hành ổn định, đáp ứng tốt nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính của người dân”.

Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Ðak Nhau ÐÀO VĂN LONG 

Phó Chủ tịch UBND xã Đak Nhau Lê Xuân Nam cho biết: Để đưa CĐS đến với người dân, địa phương xác định phải bắt đầu từ việc xây dựng nền tảng công nghệ số trong bộ máy chính quyền, sau đó mới triển khai xuống địa bàn dân cư. Vì vậy, xã ưu tiên đào tạo, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, các thành viên tổ công nghệ số cộng đồng thông qua các lớp tập huấn, phổ cập kiến thức và kỹ năng số. Việc sử dụng thành thạo các nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành; đồng thời là điều kiện để cán bộ trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng các dịch vụ số hiệu quả.

Đến nay, 100% cán bộ, công chức của xã Đak Nhau đã được tập huấn kỹ năng sử dụng phần mềm quản lý văn bản, hồ sơ và các nền tảng số dùng chung. Hầu hết cán bộ sử dụng thành thạo chữ ký số, xử lý văn bản điện tử trên môi trường mạng. “Các tổ công nghệ số cộng đồng đã và đang xuống từng thôn, thậm chí từng nhà để hướng dẫn, hỗ trợ bà con CĐS. Cùng với đó, hạ tầng kỹ thuật số trên địa bàn xã tiếp tục được đầu tư. Mạng viễn thông, internet hiện phủ khắp các thôn, xã đang từng bước triển khai phủ sóng 5G tại khu vực trung tâm. Các hộ dân đều có khả năng tiếp cận internet băng thông rộng cố định hoặc di động và trên 70% hộ gia đình kết nối internet có dây. Đây là cơ sở để đưa công nghệ số đến với người dân” - ông Nam cho biết.

Chuyển đổi số đến tận nhà dân

Từ việc đầu tư hạ tầng kỹ thuật, đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ người dân và lan tỏa Phong trào Bình dân học vụ số, đến nay, việc ứng dụng CĐS trong nhân dân đã có chuyển biến tích cực.

Chỉ cần một điện thoại thông minh và chiếc bàn nhỏ bày các sản phẩm như: trái cây, rau câu, sữa chua do gia đình làm ra, hằng ngày, chị Phạm Thị Hương, thôn Đak Nung vẫn có thu nhập ổn định từ việc bán hàng online. Chị Hương cho biết: “Hằng ngày, tôi đăng bài lên Zalo, Facebook, TikTok và thường livestream giới thiệu các sản phẩm vào giờ cao điểm như buổi trưa, tối. Tôi đã kết nối được với các nhà hàng kinh doanh tiệc cưới trong xã để cung cấp rau câu làm món tráng miệng cho khách. Mỗi đám sẽ cung cấp khoảng 500-1.000 hũ. Đối với sữa chua, trái cây và các mặt hàng khác, khi có đơn, chồng và con trai tôi sẽ đóng gói, giao tận nơi hoặc gửi qua đơn vị vận chuyển. Ưu điểm của cách làm này là bất kể lúc nào cũng bán được. Khách ở khắp nơi, cứ chốt đơn là mình cung cấp. Cả gia đình đều có việc làm, thu nhập ổn định nên ai cũng tích cực tìm hiểu công nghệ và CĐS”.

Cuối tháng 6-2026, xã Đak Nhau tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc thiểu số. Những sản phẩm thổ cẩm của bà con được nhiều khách tham quan chú ý, khiến bà Thị Chanh, dân tộc Mnông, thôn Đak La xây dựng ý tưởng thành lập tổ hợp tác dệt thổ cẩm, qua đó tổ chức sản xuất và bán các sản phẩm qua mạng. “Hôm trước tôi thử đăng bài giới thiệu trên Facebook, vậy mà đã bán được một áo thổ cẩm nam 400 ngàn đồng. Tôi vui quá nên bàn với bà con và đã đề xuất chủ trương với lãnh đạo xã, chuẩn bị kiện toàn thành lập tổ. Bà con đã xây dựng địa điểm trưng bày và cử người học CĐS, chuyên phụ trách livestream bán hàng trên Facebook nhằm nâng cao thu nhập và giữ gìn được nét văn hóa của dân tộc ” - bà Chanh chia sẻ.

Chị Bùi Thị Cúc, tiểu thương bán giày dép tại chợ xã Đak Nhau cho rằng: “Mặc dù ở vùng sâu, vùng xa, nhưng đường truyền internet mạnh. Hầu hết hộ nào cũng đã thanh toán bằng mã QR; trả tiền điện thoại, điện, nước sinh hoạt đều qua app, hạn chế dùng tiền mặt”. Ở cuối chợ, nhiều tiểu thương, kể cả các bà, các chị bán cá đều đã sử dụng mã QR để thanh toán. Bà Phạm Thị Bảy (78 tuổi) chia sẻ: “Khách mua cá, tôi làm sạch cá nên tay thường ướt và dính mùi tanh, cầm tiền rất bất tiện. Giờ khách chỉ cần quét mã QR để thanh toán, loa sẽ tự động thông báo số tiền đã chuyển bao nhiêu thì biết ngay. CĐS đang làm cho mọi giao dịch trở nên đơn giản hơn”.

Để đạt được những kết quả bước đầu trong CĐS ở xã Đak Nhau phải kể đến sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể chính trị; sự tận tâm của đội ngũ cán bộ, các tổ công nghệ số cộng đồng trong tuyên truyền, hướng dẫn người dân, nhất là tinh thần chủ động tiếp cận cái mới của bà con. Khi người dân từng bước tiếp cận và ứng dụng công nghệ vào đời sống sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, đặc biệt từng bước thu hẹp khoảng cách giữa vùng sâu, vùng xa với khu vực trung tâm.                      

Quang Minh