Phần III: Đằng sau những lý lẽ biện minh cho chiến tranh

Chỉ vài ngày sau khi các cuộc tấn công khủng bố xảy ra ở New York và Washington, Nhà Trắng đã có quyết định sơ bộ là chiến tranh và tâm điểm không phải Afghanistan.

Chỉ vài ngày sau khi các cuộc tấn công khủng bố xảy ra ở New York và Washington, Nhà Trắng đã có quyết định sơ bộ là chiến tranh và tâm điểm không phải Afghanistan.

Tổng thống Bush và Phó Tổng thống Dick Cheney - một trong số các nhân vật diều hâu trong chính quyền, cũng muốn tiến đánh Iraq. Tuy nhiên, để tiến hành kế hoạch này, cần phải thuyết phục cộng đồng thế giới vẫn còn do dự. Saddam Hussein phải được biến thành một nhân vật càng nguy hiểm càng tốt.

Hội đồng Bảo an LHQ ngày 3/2/2003 nhóm họp để nghe phần trình bày của Ngoại trưởng Mỹ Colin Powell về mối nguy mà Iraq đang đặt ra cho thế giới. (AP)

Những sự kiện trên đánh dấu nghề nghiệp thứ hai của Rafed - "Curveball" và những kẻ hiếu chiến tại Washington là một kết hợp hoàn hảo. Kết quả hợp tác của hai phía giống như một kịch bản phim của Hollywood với phần cao trào là sự xuất hiện đầy kịch tính trước Liên Hợp Quốc của diễn viên chính Colin Powell.

Bản dự thảo diễn văn đầu tiên của Powell do các nhân vật bảo thủ mới quanh phó Tổng thống Mỹ Cheney soạn thảo. Phần về vũ khí hủy diệt hàng loạt được viết rất cẩn thận cùng với những cáo buộc dài tới 48 trang. Các cố vấn thân cận nhất của ông Powell, gồm cả chánh văn phòng Lawrence Wilkerson đã chuyển tới ở tại trụ sở của CIA tại Langley vài ngày đêm. Tuy nhiên, bản dự thảo này không tồn tại được lâu tính đến thời điểm nó bị quẳng vào thùng rác.

Một bản dự thảo mới ra đời với nền tảng là một báo cáo tình báo đề tháng 10/2002. Báo cáo này được làm theo mệnh lệnh của Nhà Trắng và cho thấy tình báo Mỹ đã tìm cách thu vén tất cả những bằng chứng mà họ có thể tìm để chống lại chính quyền Saddam Hussein. Tuy nhiên, ngoài câu chuyện liên quan tới cáo buộc Iraq đang nghiên cứu sản xuất vũ khí và mối liên hệ giữa Al Qaeda với chính phủ này, chỉ còn những bằng chứng do Đức cung cấp là còn đứng vững. 

Báu vật

"Curveball" bất ngờ trở thành chủ đề nóng hổi - hơn một năm sau khi BND - Đức không còn coi người này là một nguồn tin. Rafed, một nhân vật cung cấp thông tin về vũ khí sinh hoá, trốn từ Iraq sang miền Nam nước Đức, bỗng trở thành một "báu vật" Wilkerson cho biết. "Tài liệu dày đến mức toàn bộ câu chuyện không thể nào sai được".

Tổng thống Bush vui mừng trước tin rằng giờ đây ông đã có một nhân chứng chủ chốt để chống lại Saddam. Tổng thống Mỹ biết được câu chuyện của "Curveball" từ Giám đốc CIA George Tenet. Công việc của ông Tenet gồm cả việc báo cáo những tin tức tình báo mới cho Nhà Trắng mỗi ngày ngoài các cuộc gặp riêng với Ngoại trưởng Powell.

Trong khi Mỹ cố gắng thuyết phục thế giới là Iraq đang che giấu vũ khí huỷ diệt hàng loạt thì các thanh sát viên LHQ không tìm được gì đáng nghi tại Iraq. (AP)

Các phòng thí nghiệm sinh học di động chính là những thông tin xác thực nhất, Tenet khẳng định. Trong vụ việc này, có một bất ngờ lớn. Đó là, các bằng chứng lại xuất phát từ Đức, một trong nhóm chống chiến tranh cùng với Pháp và Nga. Hơn 80% dân số Đức phản đối tấn công Baghdad. Đứng đầu nhóm hoài nghi là Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder, người tái đắc cử vào năm 2002 nhờ những tuyên bố chống chiến tranh. Ở Đức, thời điểm đó, nhà lãnh đạo đối lập Angela Merkel lại khăng khăng cho rằng khả năng "dùng quân sự là cách cuối cùng" vẫn được mở.

August Hanning, lúc đó là lãnh đạo BND và hiện là Thứ trưởng Bộ Nội vụ, đã cam kết trước công chúng về một điểm. Ngày 7/11/2002, quan chức này khẳng định tình báo Đức không có thông tin độc lập nào để chỉ ra rằng Saddam Hussein hỗ trợ cho Al Qaeda. Ngoài ra, BND cũng giả câm giả điếc trước những cảnh báo thường xuyên của Chính phủ Mỹ rằng Saddam đang tìm cách thu thập vũ khí hạt nhân. Ở điểm này, cộng đồng tình báo Đức không thể được xếp vào hàng những kẻ hiếu chiến.

"Hãy chứng minh"

Những gì mà BND tin tưởng đã được thảo luận kín lúc 8h30 vào một sáng thứ tư mù sương. Đó là ngày 13/11/2002, Ủy ban Các vấn đề đối ngoại của Quốc hội Đức đã hội họp tại phòng 2.800, tầng 2 của Paul-Löbe-Haus - một tòa nhà nằm trong khu văn phòng chính phủ mới tại Berlin. Trong cuộc họp tối mật đó, việc đưa nước giải khát vào cũng không được phép.

Lãnh đạo BND Hanning mở đầu cuộc họp bằng một giọng nói bình tĩnh, tay khoanh trước ngực. Ban đầu, ông Hanning nói chung chung về tham vọng sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt của chính quyền Saddam Hussein và về những dấu hiệu cho thấy Iraq đang cất giấu vũ khí hóa học và sinh học, những thứ mà các thanh sát viên vũ khí chưa tìm được ra nó cất giấu ở đâu. Tiếp đó, Hanning chuyển lời cho chuyên gia Hans Dieter H.

Hans phát biểu trước Ủy ban như sau: "Iraq có kế hoạch thành lập 7 nhà máy vũ khí sinh học di động" và đưa ra bản vẽ mô tả cái gọi là phòng thí nghiệm di động - tài liệu mà Ngoại trưởng Mỹ Colin Powell sau đó trình lên HĐBA Liên Hợp Quốc. Thông tin này, Hans nói, dựa trên "nguồn tin mật" nhưng không thể xác nhận.

Với những thông tin này, Ủy ban đối ngoại được biết về lời chứng của "Curveball". Ông Hans, lúc đó, một mặt trình bày rõ ràng, một mặt lại tỏ ra thận trọng. "Chúng tôi không biết gì về những thứ được sản xuất tại các cơ sở này". Chuyên gia này cũng thông báo về chương trình mà họ tình nghi là chương trình chế tạo vũ khí hạt nhân của Iraq và tên lửa Scud, những vũ khí có thể được đưa vào sử dụng trong hai tới 3 năm nữa. Báo cáo kết thúc bằng câu ghi nhớ: "Chúng ta phải chứng minh những thông tin này".

"Curveball sẽ không xuất hiện trên truyền hình"

Cho tới giờ, chính phủ Đức vẫn giữ bí mật về những gì được thảo luận trong căn phòng 2.800. Cuộc họp thậm chí không có biên bản chính thức. Tuy nhiên, dựa trên những cuốn băng được ghi lại, BND sau đó tái dựng những gì Hanning và Hans đã nói để có thể làm chệch hướng bất cứ chỉ trích nào.

Không lâu sau cuộc gặp tại Berlin, Giám đốc CIA Tenet đã tới gặp các đồng nghiệp Đức với đề nghị khác thường. Người đứng đầu CIA đã lịch sự đề nghị Hanning về việc liệu có thể cho "Curveball" xuất hiện trên truyền hình Mỹ trong dịp Tổng thống Bush có bài Thông điệp liên bang hàng năm hay không. Với đề nghị này, Mỹ muốn có cơ hội hỏi về "Curveball". Ngoài ra, Tenet muốn Đức cho phép công khai sử dụng thông tin của BND - tuồng như một sự chấp nhận rằng Mỹ nghĩ thông tin này là chính xác.

Vai trò của ông Tenet lúc này đã chuyển sang là công tố viên tìm kiếm nhân chứng sẵn sàng xuất hiện trước công chúng thay vì nhiệm vụ truyền thống là bảo vệ nguồn tin. Quan chức Mỹ này thậm chí còn đặt ra cho người Đức một hạn chót. Phải có câu trả lời trong vòng 48 tiếng.

BND được báo động. Ông Hanning rõ ràng thấy đây là vấn đề chính trị quan trọng và Thủ tướng cần phải ra quyết định sẽ làm gì.

Phòng họp lớn của Hạ viện Đức vắng lặng trong phiên họp ngày thứ sáu trước thềm Giáng sinh 2002 do nhiều nghị sĩ về nhà trong kỳ nghỉ. Vào giữa phiên họp, Thủ tướng Schroeder bất ngờ triệu tập Bộ trưởng Quốc phòng Struck, chánh văn phòng Thủ tướng Frank-Walter Steinmeier và Ngoại trưởng Joschka Fischer tới văn phòng. Ernst Uhrlau, điều phối viên mật vụ, đã có mặt tại đó.

Cuộc họp sáng tại văn phòng Thủ tướng Schroder kéo dài khoảng một giờ và vấn đề được thảo luận là lập trường chung của chính phủ về việc chiến tranh Iraq sắp xảy ra. Chủ đề chính của cuộc họp vẫn là "Curveball" và Berlin nên đáp lời đề nghị của Mỹ như thế nào. Cáo buộc của Rafed chống lại chính quyền Saddam được tóm tắt lại, nhưng thông tin của người này không thuyết phục hoàn toàn. Có một lo ngại là, yếu tố quyết định thông tin tình báo có chính xác không vẫn chưa thể đáp ứng. Thay vì 3 nguồn tin độc lập, họ chỉ có 1. Xuất hiện trên ti vi chăng? Không bao giờ trong bất kỳ hoàn cảnh nào. CIA thẩm vấn? Tốt nhất là nên tránh. (Theo Spiegel)