Bê bối Đức giúp Mỹ tiến đánh Iraq
Phần II: Tình báo Đức nhào nặn "Curveball"

Nắm được những thông tin quý báu mà "Curveball" cung cấp, tình báo Đức ngoảnh mặt làm ngơ với những chi tiết đáng ngờ.

Nắm được những thông tin quý báu mà "Curveball" cung cấp, tình báo Đức ngoảnh mặt làm ngơ với những chi tiết đáng ngờ. 

Trong khi Thủ tướng Đức phản đối chiến tranh Iraq, thì cơ quan tình báo nước này lại cung cấp bằng chứng sống còn cho Mỹ để tiến đánh Iraq (Ảnh: AFP).

Rafed thường được đưa tới những cuộc họp cấp cao giữa lãnh đạo các cơ quan tình báo và văn phòng Thủ tướng Gerhard Schroder, để thảo luận biện pháp xử lý thông tin do ông ta cung cấp. Cả Ngoại trưởng đương nhiệm Frank-Walter Steinmeier và Chủ tịch hiện nay của BND Erns Uhrlau đều giữ các vị trí cao dưới thời Thủ tướng Schroder. Văn phòng Thủ tướng thậm chí còn hợp tác với Bộ Ngoại giao - lúc đó do Ngoại trưởng Joschka Fischer lãnh đạo, và Bộ Quốc phòng - do Bộ trưởng Peter Struck đứng đầu. Khi đó từng có những nghi ngờ được nêu ra nhưng không được chú ý tới.  

Tuy nhiên, làm thế nào mà thảm họa tình báo to lớn như vậy lại có thể xảy ra? Và ai nên nhận trách nhiệm chính trị?

Sai lầm của cơ quan mật vụ Đức bắt đầu từ mùa đông năm 1999, tại một khu trại dành cho người tị nạn tên là Zirndorf. Người đàn ông tới từ vùng Sunni ở Iraq tròn 32 tuổi khi đặt chân tới trại lính nằm ngay ngoài thành phố Nuremberg. Người này khó mà mường tượng được rằng chốn tự do mà anh ta mong đợi lại là một tòa nhà có hàng rào thép gai vây quanh. Bất cứ ai muốn rời khu nhà trên để đi thăm Nuremberg đều phải có giấy phép. Khu trại này được lập nên để bảo vệ những người bị ngược đãi nhưng nó lại giống như một nhà tù. Bất cứ ai đã vào đây đều có một mong muốn - được ra ngoài càng nhanh càng tốt.

Những người Iraq ở Zirndorf truyền tai nhau rằng cách dễ nhất để thoát khỏi khu trại này là đi qua chi nhánh văn phòng của cơ quan mật vụ Đức nằm ngay ngoài cửa của Zirndorf. Các nhân viên mật vụ thường xét hỏi những người tị nạn đến từ Iraq. 

Thông tin tới đúng người

Khi Rafed bước vào phòng thẩm vấn, nhân viên có trách nhiệm không chỉ ở đó một mình. Cùng với người này còn có một thông dịch viên lành nghề nói tiếng Ảrập, một nam giới trong độ tuổi 60 với mái tóc xám - đã làm việc nhiều năm ở Zirndorf. Hai người này đều không quan tâm tới những câu chuyện mà người tị nạn kể. Họ tìm kiếm thông tin về các quan chức chính quyền Saddam, quân đội Iraq và vũ khí hủy diệt hàng loạt của quốc gia vùng Vịnh.

Bằng tiếng Ảrập, Rafed kể cho nhân viên BND về thời gian học tại Đại học Kỹ thuật Baghdad chuyên ngành hóa học, về công việc đầu tiên của bản thân tại cái gọi là "Ủy ban công nghiệp hóa quân sự" - một trong những cơ quan chịu trách nhiệm phát triển hệ thống vũ khí mới dưới thời Saddam. Người dịch và nhân viên BND đã vểnh tai lên nghe nhưng họ không thể theo kịp những gì Rafed nói khi nhân vật này bắt đầu tuôn hàng tràng thông tin về công việc của anh ta tại "Trung tâm Thiết kế và Ứng dụng hóa học" (CEDC), về lò phản ứng sinh học.

Tuy nhiên, nếu những gì mà Rafed nói khiến nhân viên ở Zirndorf không hiểu được do thiếu tri thức cần thiết thì khi hồ sơ của ông ta được đặt lên bàn của một chuyên gia tại trụ sở chính của cơ quan tình báo ở Pullach - tọa lạc không xa Munich, thì trở nên rất có giá trị. Khi cầm hồ sơ của Rafed, chuyên gia này chuyển nó ngay cho "Doctor".

"Doctor" là một nhà phân tích đã làm việc cho BND 12 năm liền, tính đến thời điểm hồ sơ của Rafed được chuyển đến bàn của ông. Biệt hiệu trên có từ sau khi nhà phân tích này giành được học vị tiến sĩ trong ngành sinh học. Không một ai ở BND lại biết rõ tên viết tắt CEDC hơn "Doctor". Nhà phân tích này phấn khích tới nỗi ngay sau khi đọc hồ sơ về Rafed, ông ta đã muốn gặp riêng Rafed. Không lâu sau, cả hai đã gặp gỡ tại một địa điểm kín của BND tại Nuremberg gọi là "Burgzine". 

Giải đáp đáng tin cậy? 

(Ảnh: Getty Images)

Những người dự các cuộc gặp có Rafed đều cho biết, chẳng bao lâu sau khi gặp Rafed, tất cả mọi người đều nhận thấy rằng người đàn ông Iraq này biết khá nhiều. "Anh ta có vẻ rụt rè, gần như là nhút nhát. Anh ta không phải típ người huênh hoang mà chúng tôi từng gặp", một người biết Rafed trong thời kỳ đó cho biết. 

Các điệp viên tiếp tục xét hỏi Rafed. Cơ quan mật vụ của thế giới phương Tây tiếp tục làm việc để chinh phục thử thách thông tin tình báo lớn nhất: Liệu Saddam Hussein có đang sở hữu một kho vũ khí khổng lồ hay không? Bất cứ ai có thể đưa ra câu trả lời có thể được thăng tiến rất nhanh trên con đường sự nghiệp.

Rafed đã cung cấp cho "Doctor" một lời giải thích "đáng tin cậy" về lý do các thanh sát viên LHQ vẫn chưa tìm được gì. Chương trình vũ khí sinh học là kế hoạch di động, Rafed cho hay. Theo Rafed, những phòng thí nghiệm được đặt trên xe tải để dễ dàng trốn tránh sự truy tìm của các thanh tra. Rafed nói, có một phòng thí nghiệm vi trùng đã được lập ra khi nhân vật này rời Iraq và 6 phòng thí nghiệm khác đang được xây dựng. Các chi tiết khác cũng gióng lên hồi chuông báo động. Rafed tiết lộ, tai nạn năm 1998 làm 12 người tử vong. Các xác chết nhiễm bệnh được đặt trong quan tài bằng kim loại.

Không lâu sau, những thông tin mà Rafed tiết lộ đã được chuyển tới bàn của Chủ tịch BND, Bộ Ngoại giao Đức, Văn phòng Thủ tướng và thậm chí được chuyển qua Đại Tây Dương để tới Nhà Trắng. Thông tin này đã được mong chờ suốt nhiều năm. Kể từ năm 1991, LHQ đã cố gắng tìm kiếm xem liệu Saddam Hussein có phải vẫn đang cất giấu vũ khí hủy diệt hàng loạt hay không.

Nhắm mắt trước thông tin đáng nghi

Một năm trước khi "Curveball" xuất hiện, Saddam Hussein đã đuổi các thanh sát viên vũ khí khỏi Iraq. Tuy nhiên, liệu chính quyền này đã hủy toàn bộ số vũ khí hay chưa?

"Không còn gì" - Đó là tuyên bố của Hussein Kamil Hassan, con rể của Saddam Hussein, người trốn khỏi Iraq để chạy sang Jordan năm 1995 cho biết.

BND đã xét hỏi Kamil và được cho biết rằng không còn gì còn sót lại. Tuy nhiên, các cơ quan tình báo Đức không tin tưởng vào những lời của Kamil. Riêng "Doctor" thì đặc biệt nghi ngờ. Trên thực tế, ông này nổi tiếng trong BND vì luôn cho rằng Saddam Hussein vẫn đang chế tạo vũ khí hủy diệt hàng loạt.

"Curveball" đã xác nhận cho những thông tin mà "Doctor" nghi ngờ bấy lâu này. Rafed không chỉ có thể vẽ lại từng căn phòng trên tầng 5 bí mật của Trung tâm CEDC tại Baghdad mà còn có thể nói ai đang làm việc trong tầng đó. Rafed thậm chí còn tán gẫu về chuyện tình của cấp trên.

Ảnh: AP

Trong ngành tình báo, người tị nạn thường không phải là nguồn tin đáng tin cậy nhất. Nhóm này thường phóng đại mọi việc về quốc gia mà họ rời bỏ hoặc thổi phồng tầm quan trọng của bản thân. Tuy nhiên, Rafed luôn tỏ ra bình tĩnh và kín đáo, vì thế ông ta được tin tưởng. BND lúc đó cho rằng đã nắm được nguồn tin quan trọng.

Rafed đã cung cấp hết chi tiết này tới chi tiết khác. Các cuộc gặp thường diễn ra vào thứ bảy, trong bầu không khí thoải mái tại các địa điểm của tình báo Đức. Bắt đầu từ năm 2003, BND đã chuyển khoảng 100 báo cáo tuyệt mật về những cuộc gặp này và gửi cho Washington. Anh, Pháp và Israel cũng nắm được thông tin.

Các chuyên gia tình báo và thanh sát viên LHQ đã từ lâu coi các phòng thí nghiệm vũ khí di động là sự giải thích có thể chấp nhận được cho việc không thể tìm ra bất cứ bằng chứng trái phép nào của Iraq. Đã có lần, các chuyên gia cho rằng "món hàng cấm" được giấu trong xe tải của một công ty kem. Trong một trường hợp khác, máy bay do thám U-2 của Mỹ đã thực hiện một số sứ mệnh bí mật để tìm kiếm các phòng thí nghiệm di động nhưng không thành công. Các thanh tra của LHQ coi trọng những ý tưởng này tới mức họ cân nhắc dựng lên các rào chắn bất ngờ trên đường và thậm chí còn muốn dùng trực thăng phun loại bọt đặc biệt trên đường để ép các xe tải đáng nghi dừng lại.

Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau khi sự hăng hái với các thông tin của ’Curveball" xẹp dần, nghi ngờ đầu tiên bắt đầu nổi lên. Tình báo Mỹ đã dùng vệ tinh tình báo chụp một trong những trạm xăng mà Rafed đã mô tả chi tiết. Trên tấm hình rất rõ nét, một bức tường vững chắc xuất hiện - nơi mà theo chỉ dẫn của Rafed - đáng ra phải là lối vào một căn cứ. Tuy nhiên, cả Mỹ và Đức đều muốn tin tưởng nguồn tin mới và gạt bỏ nghi ngờ sang một bên. Bức tường đó, chắc chắn là giả.

Rafed được phép rời trại Zirndorf 3 tuần sau đó và 2 tháng tiếp sau, nhân vật này có một căn hộ riêng ở Erlangen. Tiếp đó, Rafed được Đức tiếp nhận với tư cách là người tị nạn chính trị. Những bạn bè người Iraq của Rafed từng ở Zirndorf rất ghen tỵ. Rafed mặc comple, trong chạn bếp luôn có whiskey, trong phòng khách có tivi và dàn nghe nhạc.

BND đã dàn xếp hơn 50 cuộc gặp với Rafed và lần gặp cuối cùng của "Doctor" với nhân vật này là mùa hè năm 2001. Tiếp đó là sự kiện 11/9. (Theo Spiegel)