Định hình lại hệ thống giáo dục theo chiều sâu

Đồng Nai chính thức trở thành thành phố từ ngày 30-4-2026, đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu mới về phương thức quản trị và định hướng phát triển. Trong đó, các nền tảng quản trị và phát triển đều có mối quan hệ mật thiết với lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Thành phố Đồng Nai quyết tâm đầu tư Trường đại học Đồng Nai thành cơ sở đào tạo nhân lực chất lượng cao. Ảnh: Công Nghĩa

Thành ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) Trương Thị Kim Huệ nhận định: “Định hướng xây dựng Đồng Nai thành đô thị động lực phát triển của quốc gia là một chủ trương lớn. Ngành giáo dục nhận thức sâu sắc vai trò của mình, từ đó triển khai các giải pháp tổng thể nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của thành phố”.

Giáo dục phổ thông là nền tảng

Thành phố Đồng Nai hiện có trên 1.130 cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông, 4 trường đại học, 3 phân hiệu đại học và 10 trường cao đẳng với hơn 1 triệu học sinh, sinh viên. Quy mô giáo dục của Đồng Nai thuộc nhóm đầu cả nước. Thời gian qua, thành phố luôn chú trọng đầu tư chuẩn hóa hệ thống trường lớp theo tiêu chí quốc gia. Tính đến đầu năm 2026, tỷ lệ trường học từ bậc mầm non đến THPT đạt chuẩn quốc gia của thành phố là 70,66%, phấn đấu đến năm 2030 đạt trên 80%.

Theo lãnh đạo Sở GD-ĐT, ngành tiếp tục tham mưu cho UBND thành phố các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và nguồn nhân lực. Cụ thể, thành phố bám sát Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22-8-2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đặt mục tiêu đến năm 2030 kiên cố hóa trường lớp, xóa hoàn toàn phòng học tạm, xây dựng mạng lưới trường học đáp ứng tốt nhu cầu học tập. Bên cạnh việc hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, thành phố cũng tập trung đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin, tạo nền tảng cho công tác chuyển đổi số trong quản lý, giảng dạy và học tập.

Đồng Nai cần tiếp tục sắp xếp lại các cơ sở đào tạo nghề công lập theo hướng tinh, gọn, mạnh và hiệu quả. Trong đó cần xác định rõ và có hướng đầu tư sâu cho những ngành đào tạo cốt lõi mà thành phố đang đẩy mạnh thu hút đầu tư. Thành phố cần là nhịp cầu nối để các doanh nghiệp công nghệ cao “bắt tay” với các cơ sở đào tạo chia sẻ cơ hội đào tạo và cung ứng nhân lực để phát triển nhanh và có chiều sâu các ngành công nghệ cao và công nghệ lõi.

Tại các khu vực trung tâm, trọng tâm là giải quyết tình trạng quá tải học sinh ở những phường tập trung đông công nhân như: Trảng Dài, Long Bình, Phước Tân. Công tác quy hoạch và xây dựng trường học mới tại các khu vực này được tính toán kỹ lưỡng, đảm bảo đáp ứng nhu cầu dài hạn. Đối với khu vực biên giới, thực hiện Thông báo kết luận số 81-TB/TW, ngày 18-8-2025 của Bộ Chính trị, Sở GD-ĐT đã phối hợp tham mưu ban hành Đề án Đầu tư xây dựng trường lớp cho 8 xã biên giới với tổng kinh phí 1 ngàn tỷ đồng trong giai đoạn 2025-2027. Riêng năm 2025, thành phố đã bố trí hơn 100 tỷ đồng để khởi công các công trình cấp thiết.

Nhằm giảm áp lực cho ngân sách nhà nước, Đồng Nai tiếp tục đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục. Trong tổng số hơn 1.130 cơ sở giáo dục toàn thành phố, có 243 cơ sở tư thục (chiếm tỷ lệ 18%, thuộc nhóm cao của cả nước). Hệ thống trường tư thục phát triển đa dạng, đáp ứng nhu cầu và điều kiện kinh tế của nhiều đối tượng. Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Đỗ Đăng Bảo Linh cho biết: “Nhiều cơ sở giáo dục tư thục trên địa bàn thành phố đang triển khai các chương trình quốc tế, tiêu biểu như: Trường phổ thông Bắc Mỹ SNA, Trường TH-THCS-THPT song ngữ Á Châu, Trường TH-THCS-THPT Thái Bình Dương (đều ở phường Trấn Biên)...”.

Bắt nhịp đào tạo công nghệ cao

Đồng Nai đang triển khai nhiều dự án trọng điểm, thu hút dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao như: vi mạch bán dẫn, sản xuất chip, linh kiện ô tô, máy bay, logistics... Để đáp ứng yêu cầu mới, các cơ sở đào tạo trên địa bàn thành phố cần có sự phát triển đồng bộ cả về quy mô và chất lượng. Tiến sĩ Đinh Công Khải, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, các cơ sở đào tạo của Đồng Nai cần đổi mới toàn diện nhằm đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cho thành phố, đặc biệt là nhóm ngành công nghệ cao.

Doanh nghiệp tài trợ thiết bị đào tạo ngành xe điện cho Trường đại học Lạc Hồng.

Hiện nay, Đồng Nai đã hình thành hệ thống cơ sở đào tạo từ trung cấp đến đại học. Dù vậy, phần lớn các đơn vị này vẫn gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu nhân lực, đặc biệt ở lĩnh vực nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đào tạo các ngành công nghệ lõi. Khả năng cung ứng nhân lực của các cơ sở đào tạo cho các dự án công nghệ hiện đại trên địa bàn thành phố vẫn còn những hạn chế nhất định. Nhiều doanh nghiệp cho biết, khi tuyển dụng vẫn phải đào tạo lại nhân lực, tốn khá nhiều thời gian lẫn chi phí, làm ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả đầu tư.

Theo PGS.TS Lâm Thành Hiển, Hiệu trưởng Trường đại học Lạc Hồng, các cơ sở giáo dục đại học tại Đồng Nai đang nhận diện rõ cơ hội cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt khi thành phố đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng và chuyển hướng thu hút đầu tư vào công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, việc tham gia sâu vào lĩnh vực này đòi hỏi nguồn lực lớn, cần sự đồng hành của thành phố về chính sách đất đai, nguồn vốn để tạo cơ sở phát triển. Trong các cuộc họp với lãnh đạo thành phố, đại diện các trường đại học kiến nghị thành phố cần sớm hình thành quỹ đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, ưu tiên cho những cơ sở đào tạo nhóm ngành công nghệ lõi.

Tiến sĩ ĐẶNG ANH TUẤN, Hiệu trưởng Trường đại học Đồng Nai: Kỳ vọng vào những quyết sách của thành phố

Mới đây, Trường đại học Đồng Nai được thành phố thông qua chính sách hỗ trợ nhà trường thu hút giảng viên có trình độ từ tiến sĩ trở lên với mức hỗ trợ cao nhất là 450 triệu đồng/người. Chính sách này đi vào thực tiễn đã tạo động lực và niềm tin rất lớn cho giới trí thức, bởi không chỉ nằm ở giá trị vật chất mà đó còn là sự quan tâm, tinh thần trọng dụng nhân tài thực sự.

Về phía khối giáo dục nghề nghiệp, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 Nguyễn Khánh Cường cho biết: Nhà trường đang nỗ lực xây dựng trung tâm đào tạo ngành kỹ thuật hàng không dựa trên nền tảng các ngành cơ khí, điện và điện tử theo chuẩn quốc tế của Mỹ, Đức và Anh. Mục tiêu này đang dần hiện thực hóa khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành sắp vận hành, nhà trường đã hợp tác với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Hãng hàng không Vietjet để đào tạo nhân viên phục vụ mặt đất, bảo dưỡng và sửa chữa tàu bay. Đồng thời, trường cũng xúc tiến mở mã ngành chế tạo máy bay không người lái (UAV) phục vụ trong công nghiệp sản xuất.

Công Nghĩa