Lực lượng vũ trang Đồng Nai: Giữ vững và phát huy truyền thống

Ngày 15-5-1946, Hội nghị Quân sự tỉnh Biên Hòa chính thức thống nhất các lực lượng vũ trang (LLVT), mở ra thời kỳ phát triển mới dưới sự lãnh đạo trực tiếp, tập trung, thống nhất của Đảng. Trước đó, trên địa bàn tỉnh Bình Phước, các đội tự vệ, tổ chức vũ trang cách mạng được hình thành từ rất sớm, trực tiếp tham gia Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, tiêu biểu như cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Lộc Ninh, góp phần đặt nền tảng cho quá trình xây dựng và trưởng thành của LLVT Đồng Nai sau này.

Thiếu tướng Đặng Văn Lẫm, Phó Tư lệnh Quân khu 7 trao quyết định đưa sĩ quan chính quy về xã cho sĩ quan tỉnh Đồng Nai (nay là thành phố Đồng Nai). Ảnh: Nguyệt Hà

Gần 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, đặc biệt từ sau khi sáp nhập 2 tỉnh Đồng Nai và Bình Phước thành tỉnh Đồng Nai mới (nay là thành phố Đồng Nai), các thế hệ cán bộ, chiến sĩ LLVT kế thừa xứng đáng truyền thống anh hùng, nỗ lực đoàn kết, vượt qua khó khăn gian khổ, chiến đấu, chiến thắng kẻ thù; xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, LLVT thành phố vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”.

Vị thế địa chiến lược

80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, LLVT Đồng Nai đã lập nên nhiều chiến công hiển hách, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh cách mạng bảo vệ nền độc lập dân tộc, xây đắp và tô thắm truyền thống “trung hiếu sắt son, dũng cảm kiên cường, chủ động sáng tạo, đoàn kết quyết thắng” của LLVT Đồng Nai đã tạo thành sức mạnh tổng hợp, nguồn động lực tinh thần to lớn để hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ trong tình hình mới.

Thành phố Đồng Nai hiện nay nằm trong vùng Đông Nam Bộ - vùng chuyển tiếp giữa Nam Bộ, cực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Sau ngày 1-7-2025, Đồng Nai được mở rộng không gian, trở thành một trong những địa phương có quy mô lớn, giữ vị trí đặc biệt quan trọng về kinh tế, quốc phòng và an ninh của khu vực phía Nam. Phía Bắc thành phố Đồng Nai tiếp giáp với Vương quốc Campuchia, phía Đông tiếp giáp với tỉnh Lâm Đồng, phía Nam và Tây giáp Thành phố Hồ Chí Minh, phía Tây Bắc tiếp giáp một phần của tỉnh Tây Ninh.

Với vị trí địa lý như trên, Đồng Nai nằm trên trục kết nối chiến lược giữa Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và quốc tế với diện tích trên 12,7 ngàn km2; 95 đơn vị hành chính cấp xã; dân số gần 5 triệu người, là một trong các tỉnh, thành thuộc tốp đông dân nhất cả nước… Theo ông Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Đồng Nai, thành phố Đồng Nai hiện nay là sự kết hợp của 2 vùng đặc trưng: vùng công nghiệp - đô thị phát triển mạnh ở phía Nam và vùng trung du - miền núi, biên giới ở phía Bắc. Sự kết hợp này tạo nên một chỉnh thể vừa là trung tâm kinh tế lớn vừa là địa bàn phòng thủ chiến lược có chiều sâu, có biên giới và có khả năng liên kết vùng rộng lớn. Đây là kết quả của một quá trình hình thành, phát triển lâu dài gắn liền với lịch sử mở cõi, tổ chức hành chính và quá trình đấu tranh cách mạng của vùng đất Đồng Nai - Bình Phước.

Đại tá Nguyễn Trí Thức, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh (nay là Bộ CHQS  thành phố Đồng Nai) nhìn nhận: Những đặc điểm về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và chiều sâu lịch sử nêu trên đã tác động trực tiếp đến quá trình hình thành, xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của LLVT thành phố, tạo nên vị trí, vai trò đặc biệt của Đồng Nai trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Đồng thời đặt ra yêu cầu cao đối với việc xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc.

Tô thắm truyền thống "quyết chiến, quyết thắng"

Từ vị thế địa chính trị của thành phố Đồng Nai ngày nay, Đảng ủy, Bộ CHQS và LLVT thành phố đã khai thác triệt để các lợi thế truyền thống anh hùng trong đấu tranh cách mạng của ông cha, nhất là trong các cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc, bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, LLVT thành phố vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”.

Ngày 15-5-1946, LLVT tỉnh Đồng Nai (trước đây) được thành lập. Ngày 25-12-1945, LLVT tỉnh Bình Phước (trước đây) ra đời. Ngay lập tức, LLVT tỉnh (nay là thành phố Đồng Nai) thực sự trở thành nòng cốt cho toàn dân nổi dậy kháng chiến, bảo vệ vững chắc thành quả Cách mạng tháng Tám. Cùng nhân dân Nam Bộ, LLVT thành phố tiếp tục giữ vai trò nòng cốt cho toàn dân kháng chiến 30 năm trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, bảo vệ thành quả cách mạng.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, LLVT Đồng Nai được tổ chức lại bao gồm: Bộ CHQS tỉnh (nay là thành phố) cùng các cơ quan: Tham mưu, chính trị, hậu cần - kỹ thuật, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, ban chỉ huy phòng thủ các khu vực 1, 2, 3, 4; Trung đoàn Đồng Nai, Trung đoàn 736; 95 ban CHQS cấp xã… Đảng ủy, Bộ CHQS thành phố đã tham mưu hiệu quả nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, biên phòng, xây dựng khu vực phòng thủ, nền quốc phòng toàn dân, biên phòng toàn dân… vững chắc, ổn định, tạo thuận lợi cho sự phát triển bền vững của thành phố.

Điển hình trong Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, LLVT tỉnh (nay là thành phố Đồng Nai) đã góp phần cùng quân chủ lực mở toang “cánh cửa thép” Xuân Lộc (từ ngày 9 đến 21-4-1975); mở yếu khu Trảng Bom (ngày 27-4-1975); tấn công mạnh mẽ hướng Đông Nam, giải phóng Long Thành (ngày 28-4-1975), tạo đà cho quân ta tiến vào Sài Gòn, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (ngày 30-4-1975), bảo vệ toàn vẹn độc lập, tự do của dân tộc…

Đại tá Võ Thành Danh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS thành phố Đồng Nai cho rằng: Ra đời trong gian khó, xây dựng, chiến đấu và ngày một trưởng thành, LLVT thành phố tiếp tục tô thắm truyền thống “quyết chiến, quyết thắng” của quân đội anh hùng và truyền thống “trung hiếu sắt son, dũng cảm kiên cường, chủ động sáng tạo, đoàn kết quyết thắng”, “trung dũng kiên cường, chủ động sáng tạo, đoàn kết quyết thắng” của LLVT thành phố; được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất; Huân chương Thành đồng Tổ quốc…

“Chỉ tính từ ngày 1-7-2025 đến nay, Đảng ủy, Bộ CHQS thành phố đã lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thành tốt và xuất sắc nhiều nhiệm vụ quan trọng. Đơn vị đã nhanh chóng ổn định, bắt tay ngay vào vận hành cùng chính quyền địa phương 2 cấp, không để gián đoạn công việc và thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao” - Đại tá Võ Thành Danh nhấn mạnh.

Nguyệt Hà