Giám đốc Sở GD-ĐT Lê Minh Hoàng:
Xã hội ngày càng đòi hỏi người thầy có đạo đức và tri thức

Giám đốc Sở GD-ĐT Lê Minh Hoàng

Có nhận định cho rằng cơ chế thị trường đã làm cho cái tâm, cái đức ở người thầy phần nào bị tác động. Với tư cách là người quản lý ngành giáo dục của tỉnh,  Giám đốc Sở GD-ĐT LÊ MINH HOÀNG đã rất thẳng thắn nhìn nhận vấn đề này khi trao đổi với PV báo Đồng Nai xung quanh cuộc vận động "Mỗi thầy cô giáo luôn là tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo" do Bộ GD-ĐT phát động nhân kỷ niệm 25 năm ngày Nhà giáo Việt Nam

* Thưa ông, ông nhìn nhận như thế nào về "đạo đức Nhà giáo" trong tình hình hiện nay?

- Giám đốc Sở GD-ĐT Lê Minh Hoàng: Trong thời gian gần đây, đã có ý kiến cho rằng cơ chế thị trường đã làm thầy cô không còn được trong sáng như xưa kia. Những hiện tượng dạy thêm, học thêm, xin điểm, cho điểm, trù dập hoặc thiên vị học sinh... ở một bộ phận giáo viên đã được dẫn ra như những minh chứng cho xuống cấp đạo đức nghề giáo. Tôi cho rằng đây là vấn đề quan trọng, cần có nhận định, đánh giá chính xác, công bằng và có sức thuyết phục. Như tôi đã nói, đạo đức cụ thể của người thầy là hiểu rõ trách nhiệm của mình và làm tốt trách nhiệm đó. Bởi đạo đức người thầy luôn là vấn đề được xã hội quan tâm. Những biểu hiện tiêu cực hay biểu hiện lệch chuẩn khác về đạo đức là căn bệnh của xã hội trong thời cơ chế thị trường, nhà trường cũng không thể miễn dịch hoàn toàn. Mỗi khi nghe đâu đó vẫn còn biểu hiện người thầy vì lý do nào đó đã đánh mất đi cái tâm, cái đức của người thầy, tôi tin những người làm công tác giáo dục, nhất là các nhà giáo đều hết sức đau lòng.

* Ông nghĩ sao khi có ý kiến cũng cho rằng, chính lối sống công nghiệp, hiện đại đã làm cho hình ảnh người thầy có phần thay đổi?

- "Tôn sư trọng đạo" đã trở thành truyền thống tốt đẹp từ bao đời nay của dân tộc ta. Dĩ nhiên, người thầy phải như thế nào mới được xã hội đề cao, tôn vinh như thế. Ngày xưa, nói đến nghề giáo thì xã hội luôn hình dung đó là cuộc sống trong sạch, thanh bạch, lấy phục vụ là trên hết và có lòng yêu nghề mến trẻ. Đó là những người rất có uy tín, đạo cao, đức trọng. Vì là một người rất có uy tín nên những ai đã lỡ mang nghiệp dạy chữ phải rèn mình cho xứng đáng với uy tín đó.

Song trong thời đại ngày nay, nhịp sống hối hả với nhiều thay đổi trong sinh hoạt đã có nhiều tác động nhiều đến mọi tầng lớp. Tôi tin đa phần các nhà giáo chọn nghề này để lập nghiệp, mưu sinh vì sự yêu thích say mê nghề chứ không ai chọn nghề giáo để làm giàu, trục lợi. Nếu ai coi nghề giáo là nghề để kiếm tiền, làm giàu sẽ dễ sa ngã. Bởi ai đã theo nghề này đều biết phần thưởng cao quý nhất của nghề giáo không phải là tiền mà chính là hạnh phúc khi nhìn thấy học trò trưởng thành, thành đạt mà vẫn nhớ thăm mình. Có người nói cuộc sống giáo viên còn khó khăn cũng là nguyên nhân của tình trạng dạy thêm-học thêm tràn lan, chạy trường chạy lớp, xin điểm, chiếu cố - những biểu hiện trong nhà trường mà xã hội không chấp nhận - điều này cũng có lý do của nó. Nghề giáo vốn là nghề thanh bạch, bản chất thầy giáo vốn giản dị. Và nghề giáo càng cần có lòng tự trọng hơn hết nên không thể nói vì khó khăn mà mình vi phạm đạo đức nhà giáo. Nhưng thực tình mà nói, cuộc sống giáo viên còn khó khăn, đồng lương chưa đủ cho họ, gia đình họ một cuộc sống đầy đủ. Tôi biết, rất nhiều các nhà giáo còn phải bươn chải, mưu sinh bằng đủ thứ nghề, như làm nông, chăn nuôi, buôn bán...vì gánh nặng cơm áo thì đây chính là trách nhiệm của những nhà quản lý. Trước hết, xã hội phải lo cho người thầy có một cuộc sống đầy đủ để họ yên tâm với nghề.

* Thưa ông, Bộ GD-ĐT vừa phát động cuộc vận động "Mỗi thầy cô giáo luôn là tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo" để học sinh, sinh viên noi theo có xuất phát từ ý kiến có không ít thầy cô giáo đang đứng ngoài "dòng chảy" giáo dục?

 - Đứng trước tình hình giáo dục hiện nay, rất nhiều ý kiến băn khoăn lo lắng. Hiện nay không phải không có những trường tốt, những nhà giáo tâm huyết, tận tụy với nghề, có trách nhiệm với thế hệ trẻ. Nhưng phải thừa nhận rằng những tiêu cực xã hội đã và đang tràn vào nhà trường. Số giáo viên sa sút phẩm chất, chạy theo đồng tiền, không thấy rõ trách nhiệm của mình, không còn yêu nghề, kéo theo tình trạng dạy thêm - học thêm tràn lan, o ép học sinh, tiêu cực gian dối trong thi cử, văn bằng giả... Điều đáng lo là những tệ nạn này đã ảnh hưởng xấu đến chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đến phẩm chất đạo đức của thế hệ trẻ. Nhưng cũng đừng vội cho rằng người thầy đang thờ ơ, thiếu trách nhiệm, vô cảm và đứng ngoài "dòng chảy" giáo dục. Nếu đội ngũ người thầy vô cảm thì công cuộc chấn hưng giáo dục đang từng bước được thực hiện nhằm giải quyết những bất cập, yếu kém của giáo dục hiện nay về chất lượng giáo dục toàn diện, về kỷ luật kỷ cương trong nhà trường, về số lượng chất lượng và phẩm chất của đội ngũ giáo viên, về tư duy quản lý sẽ không có kết quả như hôm nay.

Cuộc vận động lần này cũng nhằm chỉnh đốn ngành, mà cụ thể là đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đứng lớp theo quan điểm "người thầy không chỉ dạy chữ mà còn phải dạy người". Trước hết, thầy phải ra thầy, người thầy phải làm gương tốt cho học sinh, sinh viên noi theo. Người thầy phải được bồi dưỡng tốt về nghiệp vụ, có kỹ năng giáo dục đạo đức và nhân cách; biết dạy để học trò biết tự chủ, năng động để hiểu và để hành động một cách sáng tạo. Nói cụ thể hơn, song song với yêu cầu về đạo đức là đòi hỏi rất cao về tri thức. Đứng trước yêu cầu đổi mới trong đào tạo, đổi mới cách giảng dạy là một yêu cầu cấp thiết với tất cả những ai đứng trên bục giảng. Học sinh, sinh viên ngày nay được tiếp cận với nhiều nguồn thông tin khiến người thầy phải có tri thức phong phú, không ngừng cập nhật, ứng dụng công nghệ thông tin, có năng lực để hướng dẫn người học. Đó là hình ảnh người thầy không chỉ dừng lại hình ảnh "người lái đò thầm lặng trên những con đò đơn sơ mộc mạc" mà phải là những người lái đò được trang bị với phương tiện hiện đại, đủ sức đưa học trò vượt sông an toàn.

* Xin cám ơn ông.

 Thu Trang (thực hiện)