Ngăn dòng bỏ học
Kỳ 3: Tiếp bước chân em

Năm học 2009-2010, toàn tỉnh có 4.361 học sinh bỏ học (chiếm tỷ lệ gần 1%). Trong đó, ở bậc tiểu học có 351 học sinh bỏ học; THCS có 1.987 học sinh bỏ học và THPT có 2.023 học sinh bỏ học. Trong năm học này, các tổ chức khuyến học đã cùng với ngành giáo dục tích cực tham gia nhiều giải pháp để ngăn dòng bỏ học.

Với mô hình "Trường học thân thiện, học sinh tích cực", giáo viên và học sinh luôn gần gũi và giúp nhau tiến bộ.

* Vì sao em bỏ học?    

Cha mẹ chia tay nhau, hai anh em Võ Văn Xuân, Võ Văn Thành (học sinh Trường THCS Phú Tân, huyện Định Quán) về sống cùng mẹ. Do mẹ thường phải đi làm ăn xa, không có thời gian chăm sóc nên Xuân và Thành học tập sa sút và lần lượt bỏ học. Bà Trần Phi Yến, Hiệu phó Trường THCS Phú Tân cho biết, mỗi năm trường có từ 10-15 em bỏ học vì hoàn cảnh gia đình nghèo, nhà đông con, điều kiện đi lại khó khăn... Ở địa phương khác, ông Nguyễn Văn Thanh, Trưởng phòng Giáo dục - đào tạo (GD-ĐT) TX.Long Khánh cho biết, năm học 2009-2010, trên địa bàn thị xã có 249 học sinh THCS và trên 50 học sinh tiểu học bỏ học. Nguyên nhân học sinh bỏ học chủ yếu vẫn là do hoàn cảnh gia đình khó khăn, học sinh phải di chuyển chỗ ở và học lực quá yếu. Còn ông Trần Ngọc Long, Hiệu trưởng Trường THPT Phước Thiền (huyện Nhơn Trạch) thì cho hay, năm học vừa qua trường có 30 học sinh bỏ học. Nguyên nhân một phần vì học sinh có học lực yếu, phần nữa do hoàn cảnh gia đình, nhưng một yếu tố không kém phần quan trọng đó là khi bước chân vào THPT, nhiều em đã thấy được sức học của mình không theo kịp các bạn nên chuyển sang học nghề. Bên cạnh đó, có không ít học sinh muốn nghỉ học để xin vào làm tại các công ty đóng chân trên địa bàn nhằm kiếm tiền phụ giúp gia đình. Riêng với phụ huynh của em Trần Lâm (ở TP.Biên Hòa), con ông nghỉ học vì: "Con tôi không đủ điểm để học trường cấp 3 gần nhà nên phải chuyển đến học tại một trường xa. Tôi rất bức xúc vì không quản lý được con, chi phí học tập cho con hàng tháng tăng thêm gấp đôi, gấp 3 lần".

Giám đốc Sở GD-ĐT Lê Minh Hoàng cho biết, trước thực trạng học sinh bỏ học, ngành GD-ĐT đã thực hiện nhiều giải pháp để khắc phục, như: thông qua các cấp chính quyền, đoàn thể, trường học, phụ huynh học sinh để vận động học sinh trở lại trường; kêu gọi xã hội xây dựng quỹ khuyến học, học bổng và tổ chức các đợt hỗ trợ thiết thực cho học sinh nghèo, khó khăn. Sở cũng đã chỉ đạo các trường nắm bắt tâm tư, tìm hiểu nguyên nhân bỏ học ở từng học sinh, hỗ trợ đúng chỗ, đúng cách. Ngoài ra, để khắc phục tình trạng học sinh bỏ học, các trường phải chú trọng đến việc giúp đỡ hiệu quả đối với số học sinh học lực yếu để các em theo kịp chương trình. Đồng thời, đội ngũ giáo viên phải thường xuyên được tập huấn, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng giảng dạy...

* Ngăn dòng bỏ học

Để học sinh thích thú học tập, các trường tại TP.Biên Hòa triển khai thực hiện các chuyên đề giảng dạy xoáy sâu vào các mảng kiến thức và kỹ năng mà học sinh còn yếu kém; thực hiện lập hồ sơ theo dõi mức độ tiến bộ của học sinh, tăng cường dự giờ giáo viên; giáo viên chủ nhiệm lên kế hoạch điều chỉnh dạy học cho phù hợp tình hình học sinh từng lớp. Tại huyện Vĩnh Cửu, ngoài việc vận động, hỗ trợ tập vở, quần áo, học phí cho học sinh khó khăn, chính quyền địa phương, các đoàn thể, hội khuyến học và nhà trường còn kết hợp, bàn bạc với phụ huynh vào đầu năm học để có biện pháp giúp đỡ học sinh yếu kém. Riêng huyện Xuân Lộc thì cắt cử giáo viên, các tổ chức chính trị - xã hội tìm hiểu nguyên nhân học sinh học tập yếu kém để kèm thêm kiến thức và có biện pháp động viên giúp đỡ, đồng thời bám sát đối tượng để dạy nhằm giảm tỷ lệ học sinh bỏ học. "Từng giáo viên rà soát, tìm hiểu thật kỹ hoàn cảnh và nguyên nhân học sinh bỏ học để trường có hướng dẫn, hỗ trợ hợp lý. Bản thân mỗi giáo viên cũng phải chủ động bám học sinh để dạy, hạn chế thấp nhất trường hợp học sinh bỏ học do chán nản, không chịu tiếp thu bài vở dẫn đến học lực yếu kém rồi bỏ học" - bà Trần Thị Yến, Hiệu phó Trường THCS Phú Tân cho biết thêm.

Học sinh vùng sâu, xa xã Thanh Sơn (huyện Tân Phú) luôn được các tổ chức xã hội đến thăm tặng quà.

Theo thống kê của Sở GD-ĐT, trong năm học 2009-2010, toàn tỉnh có 4.361 học sinh bỏ học. Trong số học sinh bỏ học, có trên 650 em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Bà Bùi Ngọc Thanh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy, Trưởng ban Chỉ đạo "Tiếp bước cho em đến trường" tỉnh cho biết, trong số những học sinh bỏ học và có nguy cơ bỏ học với hoàn cảnh khó khăn và học lực kém sẽ được hỗ trợ về vật chất lẫn tinh thần. Mục tiêu mà cuộc vận động "Tiếp bước chân em đến trường" đề ra không chỉ huy động xã hội về vật chất mà cả sự hỗ trợ về mặt bồi dưỡng kiến thức, lôi kéo các em trở lại trường với tâm lý thích học, không còn tư tưởng chán học, hay bỏ học. Trong tháng 9-2010 vừa qua, Ban chỉ đạo "Tiếp bước cho em đến trường" tỉnh nhận được số tiền trên 1,5 tỷ đồng từ các tổ chức, cá nhân, địa phương ủng hộ. Số tiền trên đã kịp thời dùng để trao học bổng, hỗ trợ phương tiện, sách vở, đời sống... cho các em học sinh khó khăn.

Trao đổi với chúng tôi, Phó chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh Nguyễn Trùng Phương cho biết thêm, trong tháng khuyến học (tháng 9 hàng năm) vừa qua, các cấp hội đã triển khai chương trình khuyến học, khuyến tài, hỗ trợ các trường thực hiện "Ngày toàn dân đưa trẻ đến trường"; tổ chức khen thưởng 40 ngàn học sinh và gần 6 ngàn thầy cô với tổng kinh phí hơn 4 tỷ đồng. Đồng thời, qua rà soát, đánh giá lại tình hình học sinh bỏ học trên địa bàn, Hội xác định phải có trách nhiệm cùng với gia đình và các đoàn thể giúp đỡ các em. Ông Phương nói: "Để ngăn dòng bỏ học, tôi nghĩ cả hệ thống chính trị đều phải có trách nhiệm. Bởi nếu chỉ có nhà trường hay gia đình mà thiếu sự quan tâm của toàn xã hội thì rất khó để giúp học sinh theo đuổi học hành khi hoàn cảnh gia đình quá khó khăn hay học lực quá kém". 

Trong khi đó, Giám đốc Sở GD-ĐT Lê Minh Hoàng lại bày tỏ sự băn khoăn trước số học sinh bỏ học giảm chưa tương xứng với những giải pháp mà các ngành, đơn vị, địa phương đã làm để hạn chế tỷ lệ học sinh bỏ học. Ông cho biết, ngoài các chính sách hỗ trợ cho những học sinh học giỏi, sống tốt... như những năm trước đã làm, ngành giáo dục còn đặc biệt quan tâm đến những học sinh có nguy cơ bỏ học, điều kiện kinh tế khó khăn, không có điều kiện học tập...  Ông Hoàng nói: "Xây dựng mô hình "Trường học thân thiện, học sinh tích cực" tại các cấp học nhằm hướng tới một môi trường giáo dục an toàn, bình đẳng, thân thiện, hiệu quả, tạo hứng thú cho học sinh tích cực học tập, cũng như tham gia các hoạt động khác để thu hút học sinh, đó cũng là một giải pháp để ngăn dòng bỏ học hiện nay".

Đoàn Phú