Trên vùng biển, đảo quê hương
Kỳ 3: Hiên ngang Hòn Khoai

Đảo Hòn Khoai được nhắc đến thường gắn liền với sự kiện thầy giáo Phan Ngọc Hiển lãnh đạo kháng chiến chống Pháp tại nơi đây. Hòn đảo này là "ngọn hải đăng", là tiền đồn quan trọng bảo vệ vùng biển, đảo phía Tây Nam và mũi đất Cà Mau.

Theo kế hoạch, 7 giờ sáng đoàn công tác của chúng tôi sẽ cập bến đảo Hòn Khoai. Tuy nhiên, hôm đó mãi hơn 9 giờ đoàn mới ghé được vào đảo. Nguyên nhân là biển bỗng trở nên dậy sóng lớn nên tàu phải neo đậu ngoài xa và trung chuyển người và hàng hóa vào đảo bằng ca nô, thuyền nhỏ. Sau đó, chúng tôi và các chiến sĩ trên đảo phải thay phiên nhau lội xuống biển cạn để khuân vác hàng vào bờ. Vì vậy, phải mất hơn một giờ đồng hồ mới đưa hết người và hàng của đoàn công tác vào đảo.

* Hòn đảo với truyền thống hào hùng

Sau một thời gian dài mỏi mệt "chống chọi" với sóng biển, trước mắt chúng tôi là khung cảnh đảo Hòn Khoai tuyệt đẹp. Đảo Hòn Khoai nằm cách đất liền gần 20km, thuộc xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau. Cụm đảo này gồm 5 đảo nhỏ, có diện tích tổng cộng khoảng 577 hécta, trong đó đảo có đỉnh cao nhất với 318m so với mặt nước biển. Trên đảo vẫn còn những vách đá hoang sơ và rừng nguyên sinh. Tại những bãi biển ven bờ của đảo, hàng loạt viên đá tròn có kích cỡ gần như nhau trông thật đẹp mắt, khiến khách từ đất liền ra ai cũng thích thú nhặt một vài viên về làm kỷ niệm.

Đường lên ngọn hải đăng ở đảo Hòn Khoai.

Thắc mắc của chúng tôi về tên đảo Hòn Khoai đã được nhiều cán bộ, chiến sĩ nơi đây giải thích với nhiều cách khác nhau. Có người bảo, do nhìn từ xa hòn đảo trông giống củ khoai (mà giống thật). Cũng có người nói, gọi tên Hòn Khoai vì trên đảo có nhiều loại khoai rừng... Tuy nhiên, có một điều không cần giải thích chúng tôi cũng có thể hiểu được vị trí, vai trò của hòn đảo này rất quan trọng. Nó là tiền đồn án ngữ vùng biển và đất liền ở tỉnh Cà Mau, là "ngọn hải đăng" quan trọng nhất chỉ đường cho các phương tiện đi lại quanh khu vực này vào mỗi đêm. Mà quả đúng như vậy, nếu như Đồn biên phòng đóng chốt ở chân núi, thì trên đỉnh cao nhất của đảo có trạm rada và trạm hải đăng định hướng cho tàu thuyền đánh bắt, đi lại quanh khu vực di chuyển an toàn từ hàng chục năm qua. 

Đảo Hòn Khoai còn là vùng đất có truyền thống cách mạng hào hùng. Nơi đây đã gắn liền với tên tuổi người chiến sĩ Cộng sản kiên trung - thầy giáo Phan Ngọc Hiển. Ông là người đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Nam kỳ trên đảo Hòn Khoai vào đêm 13-12-1940 đi đến thắng lợi. Tuy nhiên, sau khi trở về đất liền, ông cùng 9 chiến sĩ Cộng sản khác đã bị thực dân Pháp bắt và kết án tử hình. Trên pháp trường, ông đã giật mảnh băng đen bịt mắt và hô to lời nhắn nhủ với đồng bào mình rằng: "Là người Cộng sản, chúng tôi coi cái chết là bình thường. Chúng tôi sẵn sàng chết để tranh đấu cho đồng bào được ấm no, hạnh phúc... Những người còn sống sẽ tiếp tục chiến đấu và thực dân Pháp nhất định sẽ bị tiêu diệt. Nước Việt Nam nhất định độc lập, tự do". Trước khi kẻ thù nổ súng thi hành án tử hình, thầy giáo - người chiến sĩ Cộng sản Phan Ngọc Hiển đã hô to khẩu hiệu:

Nước Việt Nam độc lập muôn năm!

Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm!

Tên của ông hiện đã được đặt cho một huyện của tỉnh Cà Mau và đặt cho nhiều trường học ở các tỉnh, thành Tây Nam bộ.

* Vững chắc tay súng giữ đảo, bảo vệ đất liền

Khi chúng tôi đến thăm, 2 cây mai trước cửa Đồn biên phòng Hòn Khoai đã nở rộ hoa, báo hiệu mùa xuân đã về. Trong nỗi xúc động được đoàn cán bộ từ đất liền ra thăm vào những ngày Tết, trung úy Phạm Ngọc Trung, Chính trị viên Trạm rada, nói: "Cán bộ và chiến sĩ trên đảo rất cảm động và vinh dự được sự quan tâm của đất liền và hứa sẽ cầm chắc tay súng bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc".

Đoàn công tác từ đất liền ra chúc Tết cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ vùng biển, đảo phía Tây Nam.

Sau khi chúc Tết các cán bộ, chiến sĩ tại Đồn biên phòng, đoàn công tác từ đất liền bắt đầu cuộc hành trình lên đỉnh núi. Vì đường lên núi rất xa và dốc, do đó có một số thành viên trong đoàn đành phải dừng bước giữa chừng. Trên đường lên đỉnh núi, qua mỗi chặng, đoàn công tác đều phải dừng chân để nghỉ lấy sức. Theo con đường dốc thoai thoải dẫn lên ngọn hải đăng, hai bên là cánh rừng nguyên sinh thuộc vào loại quý hiếm ở nước ta. Theo khảo sát của các nhà khoa học, rừng Hòn Khoai còn lưu giữ được hàng ngàn loài thực vật và hàng trăm giống chim, thú, trong đó có nhiều loài quý hiếm đang được bảo vệ.

Ngọn hải đăng ở đảo Hòn Khoai là một trong những ngọn hải đăng đầu tiên của vùng biển Tây Nam của Tổ quốc, có đỉnh cao 318m so với mặt biển... Ngọn hải đăng này do người Pháp xây dựng từ năm 1920 và có ý nghĩa quan trọng trong việc hướng dẫn tàu thuyền ở khu vực biển Đông và vịnh Thái Lan. Đứng trên đỉnh Trạm hải đăng Hòn Khoai nhìn về hướng đất liền, chúng ta sẽ thấy rõ một dải xanh mướt ngút ngàn vươn ra biển. Các cán bộ Đồn biên phòng nơi đây cho biết, đó là rừng đước đang vươn mình, là vùng đất liền tận cùng Tổ quốc cứ sau mỗi năm lại được phù sa bồi đắp, "lấn biển, thêm rừng". Và từ đây nhìn về mũi Cà Mau, trông nó giống mũi của một con tàu đang cưỡi sóng vượt trùng dương như mong ước của cả dân tộc đang hướng ra biển lớn để xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh. Trong niềm xúc động và tự hào dâng trào về vai trò và ý nghĩa của dải đất liền tận cùng Tổ quốc, của vùng biển, đảo quê hương, tôi bất chợt nhớ đến câu thơ của thi sĩ Xuân Diệu: "Mũi thuyền ta đó, mũi Cà Mau". Câu thơ đã nói hộ về hình hài của miền đất mũi, về khát vọng vươn ra biển lớn của cả dân tộc.

Tự hào về Tổ quốc, về dải đất mũi, vùng biển, đảo quê hương, các cán bộ, chiến sĩ biên phòng trên đảo Hòn Khoai càng quyết tâm rèn luyện sức khỏe, tăng cường tập luyện, đề cao cảnh giác và luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội của khu vực. Đó cũng là trách nhiệm quan trọng hàng đầu mà Đảng, Nhà nước và Quân đội đã giao phó cho các anh.

  Vũ Trung Kiên