Đường đi của hàng lậu
Kỳ 1: Thuốc lá nhập lậu bày bán khắp nơi

Thuốc lá ngoại nhập lậu là mặt hàng cấm kinh doanh. Thế nhưng, để mua lẻ một gói thuốc lá nhập lậu thì hầu như tiệm, quán nào cũng có bán, còn mua với số lượng lớn thì cứ đến các chợ đầu mối...

Thuốc lá ngoại nhập lậu là mặt hàng cấm kinh doanh. Thế nhưng, để mua lẻ một gói thuốc lá nhập lậu thì hầu như tiệm, quán nào cũng có bán, còn mua với số lượng lớn thì cứ đến các chợ đầu mối...

* Bán sỉ cảnh giác, bán lẻ công khai

Qua giới thiệu của một người quen, chúng tôi tìm đến tiệm tạp hóa M.T. (gần chợ Biên Hòa) hỏi mua hai cây thuốc lá Jet và Hero. Bà chủ tiệm nhìn chúng tôi một cách dò xét rồi lắc đầu, phất tay từ chối. Trước tình cảnh đó, chúng tôi đành thú thật với bà ta là được chị B., bán thuốc lá tại xã Hiệp Hòa (TP.Biên Hòa) giới thiệu. Lúc này, bà chủ tiệm tạp hóa M.T. mới niềm nở hơn. Bà ta hỏi chúng tôi về hình dáng người giới thiệu để xác minh. Khi đã giải tỏa được mối nghi ngờ, bà chủ tiệm liền vào bên trong cầm ra một túi ny-lông màu đen, bên trong có hai cây thuốc lá ngoại nhập lậu. "Hiện nay quản lý thị trường và công an triển khai chiến dịch chống hàng lậu rất gắt gao, trong đó có mặt hàng thuốc lá, do đó tôi không dám trữ hàng, nếu anh cần số lượng nhiều phải điện thoại dặn trước nghen" - bà chủ tiệm tạp hóa M.T. còn căn dặn trước khi tiễn tôi ra về.

Thuốc lá ngoại nhập lậu tuy là hàng cấm, nhưng dễ dàng mua được ở bất cứ nơi đâu.

Theo chị Quý, một người bán thuốc lá lẻ trên đường Nguyễn Văn Trị (TP.Biên Hòa), mặt hàng thuốc lá nhập lậu bán khá đắt khách vì có lẽ chất lượng hơn hàng nội nên nhiều người thích hút! Và chỉ có những người bán sỉ mới đề cao cảnh giác, còn kiểu bán lẻ như chị Quý thì chẳng cần đề phòng, vì theo chị: "Công an, quản lý thị trường không bắt xuể đâu, mà có bắt thì cũng dễ... đối phó. Chúng tôi chỉ chưng vỏ thuốc trong tủ, còn thuốc thì giấu chỗ khác".

Qua tìm hiểu của chúng tôi, trên các tuyến đường ở TP.Biên Hòa và TX.Long Khánh, như: Cách mạng tháng Tám, Phạm Văn Thuận, Nguyễn Ái Quốc, Đồng Khởi, Khổng Tử đến các thị trấn, điểm có đông công nhân và cả nhiều xã vùng sâu ở các huyện không thiếu các tiệm, tủ bán lẻ thuốc lá lậu. Tại các chợ Sặt, Tân Mai, Biên Hòa, chúng tôi được Ban quản lý chợ cho biết, mặt hàng thuốc lá hiện được các tiểu thương bày bán xen lẫn với các mặt hàng tạp hóa khác. Tùy theo quy mô sạp mà số lượng thuốc lá bày bán nhiều hay ít. Và thuốc ngoại nhập lậu cao cấp có giá từ 30-40 ngàn đồng/gói vẫn bán khá chạy. Bà Đào Thị Tuệ, Trưởng ban quản lý chợ Biên Hòa cho biết, hiện tại trong khuôn viên chợ không có sạp nào buôn bán thuốc lá. Mặt hàng này hiện đang được các tiểu thương ở bên ngoài nhà lồng chợ (thuộc hai phường Thanh Bình, Hòa Bình)... chiếm lĩnh. "Xung quanh chợ, các loại thuốc lá ngoại nhập lậu như Hero, Jet, 555... vẫn được bày bán tự do"- bà Tuệ nói. Còn ông Lê Quyết Thắng, Trưởng ban quản lý chợ Tân Mai (TP.Biên Hòa) thì nói: "Vẫn còn vài tiểu thương bán lẻ thuốc lá không rõ nguồn gốc. Qua kiểm tra, nếu phát hiện thuốc lậu bày bán tại sạp chúng tôi tiến hành lập biên bản, tịch thu và tiêu hủy ngay".   

* Quản không xuể!

Đồng Nai không có cửa khẩu, đường biên giới, vậy thì thuốc lá nhập lậu đến từ đâu? Ông Huỳnh Kim Hóa, Trưởng phòng nghiệp vụ tổng hợp Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh cho biết, theo đường bộ, thuốc lá lậu đến Đồng Nai từ các tỉnh có đường biên giới như An Giang, Long An, Đồng Tháp và các tỉnh miền Bắc, Trung. Điển hình như vừa qua, Công an khu công nghiệp Biên Hòa đã phát hiện trên thùng xe container biển số 29N-0003 có 21 kiện hàng thuốc lá nhập lậu với hơn 12.000 gói Jet. Tài xế xe là Nguyễn Đức Trường (quê ở tỉnh Hà Tĩnh) khai nhận, trên đường vận chuyển hàng hóa theo yêu cầu của Công ty A.Q. vào Đồng Nai anh ta đã ghé lại TX.Đông Hà (tỉnh Quảng Trị) mua thuốc lá nhập lậu để đem vào Biên Hòa bán cho một người tên L. (ngụ ở phường Tân Phong) kiếm lời.

 Đường đi khác của thuốc lá lậu là sau khi từ các cửa khẩu "nhập" vào TP.Hồ Chí Minh, từ đây mặt hàng cấm kinh doanh này được các tay buôn sỉ vận chuyển đến Đồng Nai. Ví dụ như vào tháng 9-2009, Đội QLTT số 10 đã theo dõi và chặn bắt được đối tượng Phạm Trọng Phong (ở quận 2, TP.Hồ Chí Minh) tìm cách vượt sông Sài Gòn để đưa 2.200 gói thuốc lá ngoại nhập lậu hiệu Hero và Jet vào bán tại huyện Nhơn Trạch. Được biết, năm 2009 trên địa bàn huyện Nhơn Trạch, lực lượng QLTT bắt được lượng thuốc lá ngoại nhập lậu nhiều nhất (2.430 gói) so với các địa phương khác trong tỉnh. Giải thích về vấn đề này, ông Dương Mạnh Dũng, Đội trưởng Đội QLTT số 10, nói: "Có lẽ Nhơn Trạch ở gần TP.Hồ Chí Minh nên hàng dễ vào. Mặt khác, các khu công nghiệp phát triển đã thu hút nhiều người đến làm việc nên nhu cầu sử dụng thuốc lá cũng tăng lên. Do đó, lực lượng QLTT đã và sẽ tăng cường kiểm soát hơn nữa".

Đội QLTT số 10 phát hiện, thu giữ số lượng lớn thuốc lá ngoại nhập lậu đưa vào địa bàn huyện Nhơn Trạch.

Trong năm 2009, riêng lực lượng QLTT toàn tỉnh đã phát hiện và bắt giữ được 127 vụ với gần 12 ngàn gói thuốc lá ngoại nhập lậu, trong đó nhiều nhất là thuốc Jet, kế đến là Hero, 555. Trước đó, trong năm 2007 và 2008, các lực lượng chức năng toàn tỉnh cũng đã tịch thu và tiến hành thiêu hủy trên 70 ngàn gói thuốc lá ngoại nhập lậu các loại, trong đó nhiều nhất là thuốc Jet. Như vậy, thuốc lá ngoại nhập lậu mặc dù là mặt hàng cấm kinh doanh nhưng vẫn "ầm ầm" tràn vào Việt Nam, Đồng Nai. Và việc quản lý, kiểm soát vận chuyển, kinh doanh dù có quan tâm những vẫn... không thấm vào đâu. Bởi số lượng thuốc lá lậu bị phát hiện, bắt giữ chỉ là "phần nổi của tảng băng", còn trên thực tế mặt hàng này vẫn được công khai bày bán sỉ và lẻ khắp nơi, ai mua cũng được.

Một cán bộ của Chi cục QLTT tỉnh cho biết, do lực lượng rất mỏng nên khó có thể kiểm soát hết các điểm bán sỉ và lẻ thuốc lá ngoại nhập lậu. Mặt khác, mức phạt hành chính đối với loại hàng cấm này chưa đủ mạnh khiến người kinh doanh phải... sợ. Còn chính quyền xã, phường, thị trấn và các lực lượng khác dù có chức năng quản lý, kiểm soát việc kinh doanh, vận chuyển mặt hàng cấm này nhưng cũng ít khi thực hiện.

Vì thế, thuốc lá ngoại nhập lậu vẫn được công khai bày bán khắp nơi mặc cho Chính phủ đã xếp mặt hàng này vào loại cấm kinh doanh.

  NHÓM PV