Những người "vác tù và"... ở ấp Bể Bạc!

Các thành viên trong tổ hòa giải.

Tổ hòa giải ấp Bể Bạc (xã Xuân Đông, huyện Cẩm Mỹ) đã giải quyết "ngon lành" nhiều vụ việc trong xóm ấp.

Gia đình bà Trần Thị Tỵ và gia đình ông Nguyễn Văn Bông là hàng xóm với nhau ở ấp Bể Bạc. Năm 2006, bà Tỵ mua của ông Bông hai con bò cái, đây là thời điểm giá bò giống đang tăng cao khi ở nông thôn nhiều gia đình đầu tư vào chăn nuôi bò. Trong hai con bò được bán với giá 14 triệu đồng, ông Bông cho biết 1 con đã có chửa. Là hàng xóm thân thiết với nhau, ông Bông nhận tiền bán bò 9 triệu đồng và cho bà Tỵ thiếu lại 5 triệu đồng. Mang cặp bò cái về chăm sóc, bà Tỵ phát hiện con bò được ông Bông cho là đã có chửa thực ra là không có chửa. Không những thế, "ả" bò tơ này ngày càng béo tốt đẩy đà, vài lần phối giống đều không đạt. Cho rằng ông Bông bán bò "không biết đẻ" nên bà Tỵ đòi trả lại. Ông Bông không đồng ý và vì vậy bà Tỵ không trả số tiền còn thiếu. Tranh cãi nhau không xong, ông Bông gửi đơn ra chính quyền. Tổ hòa giải ấp Bể Bạc (gồm trưởng ấp, công an ấp, cựu chiến binh, mặt trận, phụ nữ, đoàn thanh niên) được giao xử lý. Sau khi nắm bắt vụ việc, tổ hòa phân tích: bà Tỵ mua bò cái là nhằm để làm giống, giá bò giống tất nhiên sẽ cao hơn nhiều so với giá bò thịt. Khi bán, ông Bông cũng khẳng định bò đã có chửa, rõ ràng ông Bông đã bảo đảm chất lượng con bò giống của mình. Ông Trương Ngọc Phấn, Mặt trận ấp đưa ra kinh nghiệm trong chăn nuôi: "Bò cái phối giống 3 đợt mà không đạt là bò đã nân, không thể đẻ được, chỉ còn bán thịt".  Tổ hòa giải đưa ra biện pháp: con bò không thể đẻ là ngoài ý muốn của người bán, nhưng cũng không để người mua phải chịu thiệt vì giá bò giống so với giá bò thịt chênh lệch rất cao. Vì vậy, đối với phần nợ 5 triệu đồng bà Tỵ còn thiếu, ông Bông nên giảm bớt 50%. Nghe phân tích có lý có tình, ông Bông và bà Tỵ cùng vui vẻ đồng ý. Sau buổi hòa giải thành, bà Tỵ trả cho ông Bông 2,5 triệu đồng, con bò cái "không chịu đẻ" sau một thời gian nuôi đã được bà Tỵ bán thịt. Tình láng giềng giữa hai gia đình lại gắn kết như xưa.

Cũng tại ấp Bể Bạc, bà Hồ Thị Điệp kiện đòi nợ bà Nguyễn Thị Gái. Nguyên do bà Gái vay tiền của bà 14 triệu đồng với lãi suất 30%. Bà Gái trả góp được 7 triệu đồng thì hết khả năng trả nợ. Tuy vậy, khi kiện, bà Điệp tiếp tục nhân lãi suất trong nhiều tháng, tổng cộng yêu cầu bà Gái phải trả số nợ 14 triệu đồng cả gốc và lãi. Xử lý vụ việc này, tổ hòa giải phân tích, bà Điệp cho vay với lãi suất như vậy là quá cao, trái pháp luật, với lại bà Gái đã trả hơn phân nửa số tiền vay. Do vậy, bà Điệp chỉ nên yêu cầu bà Gái trả số nợ còn lại là 7 triệu đồng, lãi suất được tính theo ngân hàng. Nghe ra, bà Điệp đồng ý và yêu cầu bà Gái chỉ phải trả nợ gốc là 7 triệu đồng, không tính lãi. Ngay sau khi hòa giải xong, bà Gái trả hết nợ. Bà Điệp cũng hiểu ra vấn đề cho vay nặng lãi là vi phạm pháp luật.

Một buổi sáng, anh Bùi Hoàng Quốc, Trưởng công an ấp Bể Bạc, kiêm Tổ phó hòa giải, tiếp anh B. đến báo tin cháu T. trong ấp đang có hành vi trộm gà. Bằng chứng là anh B. phát hiện T. dùng gạo rải dài trên mặt đất để dụ gà đi vào bẫy. Anh Quốc cho rằng anh B. cứ về theo dõi, nếu đúng cháu T. bắt gà rồi sẽ tính. Đúng như dự đoán, con gà nhà anh B. phát hiện gạo trên mặt đất, mải nhặt thức ăn, lọt vào bẫy. Khi cháu T. vừa lấy gà trong bẫy ra, thì anh B. bắt quả tang và dự định mang thủ phạm cùng con gà ra xã, vì đã nhiều lần anh B. bị mất gà. Anh Quốc cho rằng: cháu T. còn đang đi học, nếu làm lớn chuyện cháu sẽ xấu hổ với bạn bè, bà con chòm xóm như thế sẽ không tốt. Anh Quốc đưa cháu T. về báo cho gia đình biết, cha mẹ cháu T. xin lỗi anh B. về hành vi không tốt của con mình. Cháu T. cũng viết cam kết không tái phạm. Từ vụ việc này, anh Quốc nhận thấy cháu T. đã có nhiều thay đổi, hàng xóm không còn than phiền chuyện mất gà.

Mỗi năm Tổ hòa giải ấp Bể Bạc hòa giải thành hơn chục vụ việc từ tranh chấp đất, trộm cắp vặt, cho vay nặng lãi, tranh chấp trong mua bán, mâu thuẫn trong gia đình và cả hôn nhân gia đình. Ông Trương Ngọc Phấn, Trưởng ban Mặt trận ấp cho biết, trong năm qua chỉ có 2 vụ hòa giải không thành phải chuyển lên Ủy ban xã tiếp tục giải quyết. Nhiều năm liền hoàn thành tốt công việc, mới đây Tổ hòa giải ấp Bể Bạc đã vinh dự được đón nhận bằng khen của UBND tỉnh. Anh Bùi Hoàng Quốc, tổ phó tổ hòa giải ấp Bể Bạc nói: "Chúng tôi tham gia tổ hòa giải là vì trách nhiệm với cộng đồng, vì mục tiêu xây dựng một xóm ấp văn hóa đúng nghĩa. Giải quyết mỗi vụ việc thì phải làm đến nơi đến chốn, không đùn đẩy lên cấp trên". Thực hiện tiêu chí này, mỗi vụ việc xảy ra trong ấp, tổ hòa giải đều họp các thành viên phân tích vụ việc, làm rõ nguyên nhân và xử lý dựa trên phong tục tập quán, để rồi hòa giải có lý có tình trên cơ sở phù hợp với pháp luật. Không chỉ đợi những vụ việc xảy ra để rồi hòa giải, trong những cuộc họp dân ở tổ, ấp, các thành viên trong ban ấp cũng là thành viên tổ hòa giải luôn tuyên truyền những chủ trương, pháp luật đến với bà con, những cư xử tốt với nhau trong cộng đồng dân cư. Từ uy tín của Tổ hòa giải, hiện nay ở ấp Bể Bạc, nếu "có chuyện" là người dân tìm đến ngay các thành viên của Tổ hòa giải.

Mạnh Thắng