Những ngày giong ruổi ở các xứ sa mạc

Bài cuối: Kim tự tháp
Kỳ quan thu hút khách 5 châu
Người ta bảo Ai Cập là một trong những cái nôi văn minh của loài người. Đúng vậy. Trong 7 kỳ quan của thế giới thì Ai Cập đã có 2 kỳ quan. Đó là Kim tự tháp Giza (hoặc Gizeh, Guizh) và ngọn hải đăng Alexandria. Ngoài ra, từ thời Ai Cập cổ đại, đã có kỹ nghệ chưng cất các loại hương liệu, sản xuất giấy (cách nay trên dưới 5.000 năm).

Chuẩn bị đi lạc đà trên sa mạc.

Bài cuối: Kim tự tháp

Kỳ quan thu hút khách 5 châu

 

Người ta bảo Ai Cập là một trong những cái nôi văn minh của loài người. Đúng vậy. Trong 7 kỳ quan của thế giới thì Ai Cập đã có 2 kỳ quan. Đó là Kim tự tháp Giza (hoặc Gizeh, Guizh) và ngọn hải đăng Alexandria. Ngoài ra, từ thời Ai Cập cổ đại, đã có kỹ nghệ chưng cất các loại hương liệu, sản xuất giấy (cách nay trên dưới 5.000 năm). Đến tham quan một cơ sở trưng bày các sản phẩm giấy mà hầu hết là tranh vẽ về phong cảnh, về các biểu tượng của đất nước Ai Cập (có bức lớn đến 2x3 mét), tất cả đều làm bằng một loại giấy khá đặc biệt, nguyên liệu lấy từ một loại cây (tương tự như cây cỏ lác) mọc tự nhiên dọc theo sông Nil. Tại đây có một quầy người ta thao tác cho xem trình tự làm ra loại giấy này. Đây là loại giấy rất dai, ngâm vào nước lấy ra không bị rã. Ở các bảo tàng, có những bức tranh làm bằng loại giấy này cách đây mấy trăm năm mà trông còn rất sáng, không thấy dấu vết của sự mục nát, nét vẽ của mực vẫn còn nguyên màu sắc, không hề phai nhạt. Tại một điểm tham quan khác, một cơ sở chế biến nước hoa, người ta trưng bày 43 loại nước hoa khác nhau được chưng cất từ các loại hoa, cây cỏ của bản xứ, trong đó có một số hương liệu có tác dụng chữa bệnh hoặc dùng trong vật lý trị liệu. Khách hàng muốn mua bao nhiêu cũng được, có đầy đủ bao bì theo dung lượng mà khách yêu cầu.

Nói về Kim tự tháp, sở dĩ có cái tên Giza là xuất phát từ xa xưa có một ngôi làng tên là Gizeh nằm bên bờ sông Nil, cách khu tháp không xa. Nơi đây là bến tập kết các nguyên vật liệu từ xa đưa về và lo công việc hậu cần phục vụ cho xây dựng kim tự tháp. Ngày nay, Gizeh đã trở thành một thành phố vệ tinh của thủ đô Cairo (thời Ai Cập cổ, thủ đô có tên là  Memphis từ 2778 - 2100 trước CN).

Kim tự tháp được xây dựng từ triều đại các Pharaon ở Ai Cập, khởi đầu từ năm 3.000 trước Công nguyên (Pharaon là tước vị các vua Ai Cập thời đó, tương tự như ở Việt Nam hay ở Trung Hoa gọi là hoàng đế). Theo các tư liệu để lại, trên đất nước Ai Cập có đến trên 140 ngọn tháp, nhưng do đối mặt với động đất, bão cát, chiến tranh... đến nay chỉ còn không đến 90 tháp nhưng phần lớn cũng đã bị hư hại.

Năm 2600 trước Công nguyên, đến đời Pharaon Cheops mới bắt đầu xây dựng ngôi tháp lớn nhất (tức là tháp Cheops). Các đời vua kế tiếp là Pharaon Chephren (vua con) cho xây ngôi tháp thứ 2 nhỏ hơn và đến đời vua Makerinos (cháu nội) cho xây ngôi tháp thứ 3 nhỏ hơn chút nữa. Cả 3 ngôi tháp hình thành cụm Kim tự tháp Gizeh và được liệt kê vào 7 kỳ quan thế giới.

Tháp lớn nhất Cheops có chiều cao từ đáy đến đỉnh 138 mét, mỗi cạnh đáy vuông của tháp dài 230 mét, xây theo khối hình trụ chóp nhọn với 4 mặt là 4 tam giác cân úp vào nhau, điểm đỉnh của tháp rơi đúng vào tâm mặt đáy vuông của tháp. Tháp được xây dựng bằng đá hoa cương hoặc cẩm thạch (marble). Được biết, mỗi khối đá hình chữ nhật xây ở phần chân tháp nặng đến 2,5 tấn; riêng khối đá làm nắp quan tài ở mộ vua nặng đến 50 tấn! Tháp xây dựng trên một vùng đồi cát cao 50 mét ở sa mạc. Trên 1 triệu khối đá được lấy từ nơi xa đưa về. Hàng triệu nhân công được huy động trong dân phục vụ cho việc xây tháp, không dùng lao động của nô lệ.

Tại lưng chừng thấp của mỗi tháp có cửa đi vào bên trong. Theo lời một số anh chị em đã vào thử bên trong ngôi tháp Chephren (riêng tôi, do mệt nên chỉ đi dạo xem bên ngoài), thì đó là một lối đi rất hẹp (còn hẹp hơn địa đạo Củ Chi ở Việt Nam), rất khó đi lại và thiếu ôxy nên khó thở đến nỗi một số du khách người Tây đi vào nửa chừng phải quay ra! Phải leo lần theo những bậc tam cấp nhỏ mới đến một nơi ở giữa tháp. Tại đây, người ta nói là nơi đặt quan tài của Pharaon, nhưng cũng chỉ còn lại dấu vết một khối đá hoa cương đen để hở, không còn thấy xác ướp hoặc thứ gì khác.

Xung quanh chân các tháp đều còn lại mỗi nơi vài ba ngôi tháp nhỏ (có những ngôi đã đổ nát), đó là lăng mộ của các vương phi, hoàng hậu.

Đến gần cuối thế kỷ 19, vào các năm 1789-1801, các đội quân viễn chinh của đế quốc Pháp do hoàng đế Nã Phá Luân (Napoleon Bonaparte) cầm đầu, đã vượt Địa Trung Hải đến xâm chiếm Ai Cập, tràn vào cả khu Kim tự tháp và lấy đem về Pháp rất nhiều di vật, của cải quý báu. Ngày nay, tại cụm Kim tự tháp Gizeh người ta đã làm đường trải nhựa chạy vòng quanh để phục vụ du khách đến tham quan các tháp và tượng đá khổng lồ hình "Nhân Sư" ở gần tháp Chephren.

Một công trình xây dựng cách đây 4.600 năm mà nay còn đứng vững giữa bão táp của sa mạc, đúng là một kiến trúc vĩ đại. Cho nên hầu như quanh năm suốt tháng, du khách từ 5 châu đến tham quan nghỉ mát ở Ai Cập đều khó có thể vắng mặt ở Kim tự tháp Gizeh.

* Thành phố Alexandria và kỳ quan hải đăng trên Địa Trung Hải

Toàn cảnh khu cao ốc khách sạn - sòng bạc - nhà hàng Sheraton ở Cairo.

Alexandria là thành phố lớn thứ hai của Ai Cập, có trên 3 triệu dân, nằm về phía Tây của đồng bằng sông Nil, trên bờ Địa Trung Hải. Đây là hải cảng chủ yếu và lớn nhất của Ai Cập. Từ thủ đô Cairo đến thành phố Alexandria đi theo đường cao tốc dài 240km, xe chạy gần 3 tiếng đồng hồ. Giữa đường có một trạm dừng, nơi đây có trạm xăng dầu, nhiều cửa hàng bách hóa, cửa hàng ăn uống, khu vệ sinh v.v...

Vào năm 331 trước Công nguyên, Alexandre đại đế của Hy Lạp đưa quân sang xâm chiếm hải cảng này và lập ra thành phố Alexandria. Sau khi Alexandre đại đế mất, các triều đại của Ptolémée kế tục đã cho mở rộng, làm đẹp thêm thành phố, cho xây dựng nhiều công trình nổi tiếng thế giới như ngọn hải đăng trên đảo Pharos ở Địa Trung Hải, mở ra một bảo tàng và thư viện có quy mô lớn và đẹp nhất ở phương Đông. Thành phố còn có sự tích nổi tiếng về thời đại 7 nữ hoàng Cleopatre của Ai Cập. Trong đó, nữ hoàng Cleopatre VII (từ năm 51-30 trước CN) với sắc đẹp "khuynh thành" đã chinh phục được trái tim của hoàng đế lừng danh Cesar của đế chế La Mã, rồi sau đó lại đánh gục tiếp trái tim của Antoine, một  vị tướng soái tâm phúc tài ba của Cesar.

Thành phố Alexandria trải dài theo bờ biển Địa Trung Hải, có bãi tắm dài đến chục cây số, xây dựng có hơi hướng của kiến trúc châu Âu nên rất thông thoáng và hiện đại. Tại đây còn có cung điện Montazah rất hoành tráng đầy màu sắc của các loài cây, hoa, cỏ ..., là nơi nghỉ mát vào mùa hè cho các đời vua cuối cùng của Ai Cập.

Còn ngọn hải đăng Alexandria, một trong 7 kỳ quan thế giới, ngày nay không còn dấu vết gì nữa. Do tàn phá của các trận động đất, tháp hải đăng cùng với đảo Pharos đã chìm sâu dưới đáy biển vào năm 1302. Theo sử liệu, hải đăng Alexandria được xây dựng dưới triều đại Ptolémée Philadelphe II  (năm 285 trước CN), trên đảo Pharos gần thành phố Alexandria, có chiều cao 135 mét, toàn bằng đá cẩm thạch trắng. Ngọn đèn pha trên đỉnh tháp có tầm nhìn ánh sáng từ xa trong phạm vi 100 hải lý, là tiêu điểm rất quan trọng cho hướng lưu thông trên biển Địa Trung Hải của các tàu thuyền lúc bấy giờ. Sau khi ngọn hải đăng bị chìm sâu dưới biển, các đời vua sau đó đã cho vớt lên một khối lượng lớn đá cẩm thạch để xây dựng một pháo đài kiên cố phòng thủ bờ biển mà hôm nay vẫn còn dấu tích.

***

Kết thúc chuyến viễn du Dubai - Ai Cập, trên đường về đến Bangkok, cả đoàn dừng lại đây hơn một ngày đêm, vừa để thư giãn lấy lại sức khỏe, vừa tham quan loanh quanh một vài điểm, vừa mua sắm một vài thứ nếu thấy cần thiết (vì giá cả hàng hóa ở Bangkok có phần dễ chịu hơn). Một số anh em ngồi lại trò chuyện với nhau đều nhất trí cho rằng: Dù chuyến đi đôi lúc có hơi vất vả một chút, nhưng điều mà mọi người hài lòng nhất, đó là: Đã trực tiếp "mục sở thị" được một công trình "kỳ quan" vĩ đại của thế giới mà lâu nay chỉ nghe nói, hoặc đọc được trên sách báo và nếu có thấy thì cũng chỉ trên hình ảnh mà thôi.

Trịnh Yến