Kỷ niệm 50 năm ngày Bộ đội biên phòng (3-3-1959 3-3-2009) và 20 năm ngày biên phòng toàn dân (3-3-1989 3-3-2009):
Lực lượng bảo vệ biên giới của tổ quốc: Gian lao mà anh dũng

Biên giới quốc gia là "phên dậu" của Tổ quốc, là bộ phận thiêng liêng, bất khả xâm phạm có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh, kinh tế và đối ngoại.

Bộ đội biên phòng Đồn 515 trên đường tuần tra

Ngày 19-11-1958, Bộ Chính trị khóa II ra Nghị quyết số 58/NQTW và ngày 3-3-1959, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị quyết số 100/TTg về việc thành lập lực lượng Công an nhân dân vũ trang. Nghị quyết số 58 xác định Công an vũ trang nhân dân (nay là Bộ đội biên phòng, trực thuộc Bộ Quốc phòng) có nhiệm vụ: Trấn áp mọi hành động phá hoại của bọn phản cách mạng trong và ngoài nước phá hoại nước ta, luôn luôn sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ an ninh biên giới, bờ biển, giới tuyến và nội địa, bảo vệ an toàn cho các cơ sở kinh tế, văn hóa quan trọng. Do đó, từ năm 1959 đến nay, ngày 3-3 hàng năm chính thức trở thành ngày truyền thống của Bộ đội biên phòng (BĐBP).

Lịch sử BĐBP được ghi nhận với những trang sử vẻ vang, được chia làm các thời kỳ:

Thời kỳ 1959-1965 là giai đoạn xây dựng phòng tuyến nhân dân, tiểu phỉ, chống gián điệp, biệt kích, bảo vệ biên giới, giới tuyến và các mục tiêu nội địa. Dù mới thành lập, nhưng BĐBP đã nhanh chóng triển khai lực lượng, dựng đồn, lập trạm, gom dân, lập bản, xây dựng cơ sở chính trị, tuyên truyền vận động đồng bào các dân tộc trên biên giới. Tiêu biểu trên mặt trận tiểu phỉ, chống gián điệp, biệt kích, bảo vệ biên giới, bờ biển, giới tuyến là BĐBP các tỉnh biên giới phía Bắc.

Thời kỳ 1965-1975 là giai đoạn BĐBP ở miền Bắc tham gia đánh thắng chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, làm nhiệm vụ quốc tế giúp bạn Lào, chi viện cho cách mạng miền Nam. Ở miền Nam, các chiến sĩ an ninh vũ trang đã bám dân, bám đất, diệt ác phá kìm, bảo vệ Trung ương Cục, bảo vệ vùng giải phóng, tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Tháng 7-1960, Xứ ủy Nam bộ ra Chỉ thị 01 thành lập "Ban an ninh Miền" trong đó nói rõ thành lập bộ phận "An ninh vũ trang", làm nhiệm vụ bảo vệ Xứ ủy ở Chiến khu Đ, Chiến khu C. Lực lượng an ninh vũ trang được giao nhiệm vụ bảo vệ vòng ngoài, đánh địch đổ bộ, càn quét, đánh biệt kích, thám báo. Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, BĐBP đã chiến đấu bắt sống, tiêu diệt nhiều tên gián điệp ác ôn nằm vùng khét tiếng, tiêu hao sinh lực địch và tham gia dẫn đường cho các cánh quân tiến vào giải phóng Sài Gòn, góp phần tích cực vào thắng lợi chung của cuộc Tổng tiến công nổi dậy mùa xuân năm 1975.

Thời kỳ 1975-1986 là thời kỳ triển khai quản lý, bảo vệ biên giới trên phạm vi toàn quốc, đấu tranh chống kế hoạch hậu chiến của địch, chống chiến tranh biên giới và là nhiệm vụ quốc tế ở Lào và Campuchia. Sau năm 1975, bọn phản động lôi kéo người vượt biên, sử dụng tàn quân Fulro chống đối chính quyền, tổ chức xâm nhập vào biên giới, móc nối xây dựng lực lượng ngầm hòng chống phá cách mạng Việt Nam. Trước tình hình đó, toàn lực lượng đã tập trung triển khai hệ thống đồn, trạm biên phòng, vận động nhân dân xây dựng phòng tuyến bảo vệ chủ quyền, an ninh trên chiều dài gần 8.000km biên giới, bờ biển. BĐBP đã khẩn trương cùng truy quét tàn quân Fulro chống vượt biên, bốc gỡ cơ sở ngầm của địch, trực tiếp đương đầu với 2 cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc và chống "chiến tranh phá hoại nhiều mặt", giữ vững an ninh trật tự khu vực biên giới, biển đảo, bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ Tổ quốc.

Thời kỳ 1986 đến nay là thời kỳ quản lý bảo vệ biên giới và xây dựng BĐBP trong tình hình mới. Nhiệm vụ hiện nay là: Bảo vệ Đảng, chế độ XHCN, cuộc sống của nhân dân, chủ quyền trọn vẹn lãnh thổ và an ninh quốc gia; đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm trên biên giới. Do đó, BĐBP phải phát huy sức mạnh tổng hợp của các biện pháp, công tác biên phòng, trong đó xác định công tác trinh sát là mũi nhọn, vận động quần chúng là cơ bản, tuần tra vũ trang là quan trọng, kết hợp chặt chẽ an ninh, quốc phòng và đối ngoại, lấy xây dựng nền biên phòng toàn dân làm cơ sở nền tảng, tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo ở khu vực biên giới với giúp đỡ nhân dân phòng, chống thiên tai, khắc phục hậu quả bão lụt...

Trải qua 50 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, BĐBP đã lập nên nhiều chiến công và thành tích vẻ vang được Đảng, Nhà nước ghi nhận, tuyên dương đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, được tặng thưởng 1 Huân chương Sao vàng, 2 Huân chương Hồ Chí Minh và nhiều phần thưởng cao quý khác.

P.V