Ký hợp đồng nhận khoán, nhưng không nộp sản phẩm!

Xí nghiệp sản xuất và dịch vụ nông nghiệp Cẩm Mỹ (gọi tắt là XNDV) giao khoán cho người dân ở xã Sông Ray (huyện Cẩm Mỹ) 193 hécta ruộng theo hình thức hợp đồng sản xuất. Theo hợp đồng, sau mỗi mùa thu hoạch, người nhận khoán phải trả lại tiền đầu tư vật tư nông nghiệp, trích nộp sản phẩm cho xí nghiệp. Thế nhưng hơn 2 năm nay, XNDV trở thành chủ nợ bất đắc dĩ khi hầu hết người nhận khoán làm lơ việc nộp sản phẩm.

Xí nghiệp sản xuất và dịch vụ nông nghiệp Cẩm Mỹ (gọi tắt là XNDV) giao khoán cho người dân ở xã Sông Ray (huyện Cẩm Mỹ) 193 hécta ruộng theo hình thức hợp đồng sản xuất. Theo hợp đồng, sau mỗi mùa thu hoạch, người nhận khoán phải trả lại tiền đầu tư vật tư nông nghiệp, trích nộp sản phẩm cho xí nghiệp. Thế nhưng hơn 2 năm nay, XNDV trở thành chủ nợ bất đắc dĩ khi hầu hết người nhận khoán làm lơ việc nộp sản phẩm.

* Đất cứ làm, sản phẩm không nộp

Báo cáo của XNDV Cẩm Mỹ cho thấy từ năm 2006 đến nay, có 463/509 hộ nhận khoán ruộng nợ XNDV Cẩm Mỹ 249,2 tấn lúa (khoảng 1,2 tỷ đồng). Ông Nguyễn Văn Yên, Giám đốc XNDV Cẩm Mỹ cho biết: "Các hộ nhận khoán yêu cầu xí nghiệp phải ký hợp đồng khoán lâu dài với thời gian 10 - 20 năm và hạ mức khoán xuống, không nhận đầu tư; đồng thời còn yêu cầu giải thể xí nghiệp giao đất sản xuất cho dân. Những yêu cầu này không đúng theo Nghị định 135/CP. Do không được đáp ứng các yêu cầu trên, nhiều hộ nhận khoán không ký lại hợp đồng sản xuất".

Một khu vực sản xuất lúa của XNDV Cẩm Mỹ giao khoán cho dân.

Theo ông Yên, tình trạng người dân không nộp sản phẩm, không ký hợp đồng nhận khoán bắt đầu từ khi xí nghiệp có kế hoạch sản xuất mới theo chủ trương của Tổng công ty công nghiệp thực phẩm Đồng Nai (chủ quản của XNDV Cẩm Mỹ). Năm 2008, Tổng công ty công nghiệp thực phẩm Đồng Nai có kế hoạch chuyển đổi một phần đất trồng cây sang chăn nuôi gia súc, gia cầm. Phương án sản xuất mới không được một số hộ nông dân đồng tình. Tiếp thu ý kiến của người dân, Tổng công ty thừa nhận phương án sản xuất vừa đưa ra ấy chưa phù hợp và cũng để đảm bảo thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về xây dựng vùng lương thực nên đã cho xây dựng phương án sản xuất khác. Đó là tổ chức lại sản xuất, cải tạo đồng lúa hiện tại bằng cách đầu tư cơ sở hạ tầng, đưa khoa học kỹ thuật vào đồng ruộng, chuyển đổi giống mới trồng cây lương thực có giá trị cao như lúa đặc sản để xuất khẩu. Tổng công ty sẽ đưa cơ giới hóa thay thế lao động nặng, chỉnh trang hạ tầng giao thông trên địa bàn để phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn, đồng thời tạo công ăn việc làm cho nông dân bằng cách bố trí lại lao động theo hướng khoán việc hoặc làm công nhân cho đơn vị. Tuy nhiên, gần như không đồng tình với phương án sản xuất của Tổng công ty đề ra và muốn được giao hẳn đất sản xuất, nhiều hộ nhận khoán không nộp sản phẩm, không ký hợp đồng mới với XNDV Cẩm Mỹ và vẫn quyết tâm giữ đất.

Trước tình hình này, XNDV Cẩm Mỹ đã khởi kiện 5 hộ dân nợ sản phẩm tồn đọng trong nhiều năm. Tháng 9 vừa qua, TAND huyện Cẩm Mỹ đã xét xử buộc ông Phùng Văn Bính trả lại ruộng và 2 tấn lúa cho XNDV Cẩm Mỹ. Sắp tới tòa án sẽ tiếp tục đưa ra xét xử 4 vụ kiện còn lại.

* Những biểu hiện trái pháp luật

Không chỉ nợ sản phẩm với doanh nghiệp, một số hộ nhận đất sản xuất của XNDV Cẩm Mỹ còn có những hành vi sai trái trong việc sử dụng đất. Do việc quản lý đất đai của xí nghiệp thiếu chặt chẽ dẫn đến nhiều năm qua có 100 hộ dân đã sử dụng đất sai mục đích như lập vườn, ủi ao, dựng 107 căn nhà trên diện tích 25,4 hécta đất. Trong tháng 8-2008, có 8 hộ dân ra tranh chiếm đất của xí nghiệp và gieo sạ trên diện tích 2,2 hécta. Số đất này đã được cho các hộ khác hợp đồng sản xuất ổn định từ năm 2004 đến nay. 8 hộ này còn kích động và lôi kéo nhiều hộ khác không giao nộp sản phẩm, không ký tiếp hợp đồng. Cụ thể như hộ ông Đồng Xuân Hân đã tự ý xây dựng nhà trên cánh đồng của xí nghiệp. Xí nghiệp cùng UBND xã Sông Ray và Phòng Công thương huyện Cẩm Mỹ đã can thiệp, nhưng ông Hân không chấp hành và hiện đã xây xong nhà.

Theo XNDV Cẩm Mỹ, những vụ việc sai phạm về đất đai trên đã xảy ra từ nhiều năm. Xí nghiệp đã đề nghị các cơ quan chức năng giải quyết nhưng vẫn chưa dứt điểm và diễn biến ngày càng phức tạp. Một số người ở đây cứ nằng nặc đòi hỏi một chuyện bất hợp lý là xí nghiệp phải giao đất cho dân. Đáng nói, mặc dù XNDV Cẩm Mỹ và cơ quan quản lý nhà nước đã nhiều lần trả lời một cách rõ ràng là những yêu cầu về việc giao đất không thể thực hiện được vì đất sản xuất tại XNDV Cẩm Mỹ là đất công và giao cho doanh nghiệp tổ chức sản xuất. Phương án sản xuất mới của Tổng công ty vẫn đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân đã nhận khoán lâu nay, trong đó có cả cam kết giữ ổn định lâu dài cho người sản xuất. Vấn đề còn lại ở XNDV Cẩm Mỹ là người nhận khoán phải chấp hành đúng đắn quy định của pháp luật là thực hiện nghiêm túc hợp đồng do chính tay mình ký.

Nguyên Lễ