Có tránh được những vụ giết người vì lý do đơn giản?

Trực tiếp điều tra và chỉ đạo điều tra, xử lý hàng trăm vụ án giết người, Thượng tá Trịnh Sáng, Phó trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Công an tỉnh, đã phân tích, lý giải về những vụ án giết người dưới góc độ của người cán bộ điều tra:

Trực tiếp điều tra và chỉ đạo điều tra, xử lý hàng trăm vụ án giết người, Thượng tá Trịnh Sáng, Phó trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Công an tỉnh, đã phân tích, lý giải về những vụ án giết người dưới góc độ của người cán bộ điều tra:

Các vụ án mạng xảy ra thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân, mục đích khác nhau như: giết người cướp tài sản, giết người nhằm che giấu hành vi phạm tội, do ghen tuông, giết người do mâu thuẫn, thù tức trong sinh hoạt... Trong số này, các vụ giết người do có mâu thuẫn nảy sinh từ trước, giết người cướp tài sản... có thể ngăn chặn, hạn chế bằng các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh của các cơ quan chức năng. Đối với những vụ án mạng xuất phát từ mâu thuẫn phát sinh trong xã hội như: ghen tuông, tranh chấp tài sản, thù tức trong sinh hoạt hàng ngày... chiếm số lượng khá nhiều nhưng lại mang tính chất nhất thời, bộc phát nên rất khó kiểm soát, đấu tranh phòng ngừa. Trong đó, có nhiều vụ án mạng đau lòng xảy ra xuất phát từ những chuyện nhỏ nhặt không đáng có. Thậm chí, một số vụ án mạng xảy ra dù giữa kẻ thủ ác và người bị hại không hề quen biết, chưa hề va chạm. Họ thực hiện hành vi phạm tội chỉ vì được rủ rê, lôi kéo, kích động của đồng phạm. Đây là điều báo động cho xã hội về cách ứng xử trong quan hệ bằng những hành vi bạo lực dẫn đến những hậu quả đau lòng, làm ảnh hưởng xấu đến xã hội.

Điều tra viên Công an TP. Biên Hòa lấy lời khai một đối tượng giết người. (Ảnh minh họa)

Tính mạng con người vốn được pháp luật bảo vệ. Hành vi giết người là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng với khung hình phạt cao nhất đến tử hình. Điều 12 Bộ luật Hình sự quy định, mọi công dân đủ 14 tuổi đã phải chịu trách nhiệm về phạm tội rất nghiêm trọng do cố ý hay phạm tội đặc biệt nghiêm trọng do mình gây ra. Như vậy, xét về mặt nhận thức, mỗi công dân từ 14 tuổi trở lên đều phải nhận thức được hành vi giết người là phạm tội. Và phải biết hành vi dùng hung khí nguy hiểm như: gạch, đá, gậy, dao lê, mã tấu... để tấn công người khác trái pháp luật có thể dẫn đến chết người, và đó là hành vi giết người. Tuy nhiên, những vụ án mạng xuất phát từ những mâu thuẫn trong sinh hoạt xảy ra thời gian qua trên địa bàn tỉnh cho thấy, chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ, người ta có thể sử dụng bất cứ hung khí nào để tấn công người khác, thậm chí đó là người thân trong gia đình. Ngay trước và trong khi thực hiện hành vi tấn công người khác họ không hề soi xét để nhận ra hành vi đó là giết người, là hành vi đặc biệt nghiêm trọng và sẽ bị pháp luật trừng trị đích đáng.

Qua công tác điều tra, xét xử cho thấy, nhiều người phạm tội nhận thức pháp luật khá mơ hồ về hành vi phạm tội cũng như khung hình phạt họ phải gánh chịu. Không chỉ người phạm tội mà ngay cả thân nhân của kẻ phạm tội, những người có quyền và nghĩa vụ liên quan chỉ nhận thức được hành vi sai trái của mình (của người thân) khi họ bị khởi tố, thậm chí khi bị tòa tuyên án. Điều này được thể hiện rõ ở những vụ án giết người có nhiều đối tượng tham gia (đồng phạm). Nhiều người bị truy tố về hành vi giết người với vai trò đồng phạm khi ra đến tòa vẫn cho rằng mình không cố ý, không giết người. Trong khi pháp luật quy định đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý thực hiện một tội phạm. Người tổ chức, thực hiện, giúp sức hay xúi giục đều là đồng phạm. Do đó, ngoài kẻ đánh, chém dẫn đến chết người thì những người đồng ý đi cùng dù không trực tiếp gây án cũng được coi là đồng phạm với vai trò giúp sức về mặt vật chất, tinh thần. Còn kẻ giữ vai trò chủ mưu là người khởi xướng, rủ rê, phân công đồng bọn tham gia phạm tội. Vì thế, một vụ án mạng do nhiều đối tượng gây ra thì dù là kẻ khởi xướng, xúi giục hay đi chung vẫn bị xử lý về hành vi giết người.

Một thực tế đau lòng qua những vụ án giết người là hậu quả nó để lại. Một vụ án mạng xảy ra, không chỉ kẻ phạm tội chịu sự trừng phạt bằng những bản án nghiêm khắc mà xã hội cũng bị tác động tiêu cực từ những hành vi mất nhân tính, vô đạo đức của kẻ thủ ác. Ngoài ra, Nhà nước cũng phải tốn kém không ít ngân sách phục vụ cho công tác điều tra, xét xử, cải tạo người phạm tội... Do đó, trong những tình huống phát sinh mâu thuẫn hoặc có liên quan nào đó có thể dẫn đến giải quyết bằng hành động tấn công lẫn nhau thì mỗi người hãy tự bản thân kiềm chế, cố gắng tìm cách hòa giải, thậm chí trình báo  cho cơ quan chức năng giải quyết một cách thỏa đáng. Đồng thời, mọi người cần cảnh giác, sớm phát hiện những trường hợp tàng trữ, sử dụng hung khí để sớm có biện pháp ngăn chặn, tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra cho bản thân và xã hội.

Thượng tá Trịnh Sáng