Đầu năm mới, đặt lại vấn đề cũ: Có thể nào kéo giảm tai nạn giao thông ?

Theo báo cáo mới đây của Ủy ban an toàn giao thông quốc gia, năm 2006 trên toàn quốc đã xảy ra khoảng 13.000 vụ tai nạn giao thông (TNGT), làm chết trên 11.000 người... Đây là những con số đau lòng cho thấy TNGT là hiểm họa đang xảy ra hàng ngày, hàng giờ trên đường phố. Một câu hỏi không mới lại được đặt ra: Có cách nào để thực sự giảm thiểu được tai nạn giao thông?

Học sinh chạy xe gắn máy bảng số 60FB-4375 vi phạm Luật Giao thông trên đường Võ Thị Sáu (ảnh chụp ngày 22-12-2006).

Ở Đồng Nai, sau tháng an toàn giao thông hàng năm thì các tháng sau đó đều gia tăng TNGT. Đặc biệt, trong 3 ngày đầu tháng 12-2006 đã có đến 17 người chết vì TNGT. Đây là sự gia tăng đột biến đáng sợ. Đáng chú ý là TNGT thường tăng trong hai ngày nghỉ cuối tuần: thứ bảy và chủ nhật. Trong 3 ngày đầu tháng 12, thì ngày thứ bảy 2-12-2006 xảy ra đến 7 vụ TNGT làm chết 8 người. Thế nhưng trong hai ngày cuối tuần sau đó lại không xảy ra TNGT và tình hình TNGT lại giảm đáng kể trong thời điểm hai tuần của trung tuần tháng 12.

Trước tình hình giảm đột biến đáng mừng này, chúng tôi đi tìm hiểu thực tế và mới vỡ lẽ. Trong thời điểm này có các lực lượng giữ gìn an ninh, trật tự khác hoạt động trên đường ở khắp các địa bàn. Có lẽ vì vậy mà các lái xe đã nghiêm túc chấp hành luật lệ giao thông khiến cho tai nạn được kéo giảm. Thực tế trong ngày 12-12-2006, chúng tôi đi trên quốc lộ 1A thấy từng đoàn xe nối đuôi nhau chạy đúng tốc độ. Thấy hiện tượng lạ chúng tôi quan sát hai bên đường thì thấy có nhiều tổ CSGT, lực lượng dân quân... trực chiến bên đường và mới hiểu ra. Lái xe Nguyễn Văn B. ở phường Bình Đa (TP. Biên Hòa) chuyên chạy xe hợp đồng cho biết, trong mấy ngày đó anh không dám lơ là trong việc chấp hành luật giao thông vì thấy trên đường có nhiều lực lượng canh giữ. Thế nhưng sau đó, các lực lượng canh giữ trên đường giảm xuống thì TNGT lại xảy ra như trước đó.

Có thể có ý kiến cho rằng nhận định trên là võ đoán, thế nhưng thực tế ở các giao lộ có đèn điều hòa giao thông (đèn xanh, đèn đỏ) đã chứng minh: có một số người khi tham gia giao thông chỉ chấp hành dừng lại khi đèn đỏ nếu chốt đèn có CSGT canh giữ. Chúng tôi đã quan sát ở một số chốt đèn giao thông ở ngã tư Trường cao đẳng sư phạm, ngã tư quốc lộ 15, đường 5, đường Võ Thị Sáu, ngã tư rạp hát Thanh Bình trong hai ngày 20 và 21-12-2006. Vào giờ cao điểm, các tay lái xe hai bánh vẫn "vô tư" vượt đèn đỏ vì không có CSGT. Bức xúc trước tình trạng vi phạm này, có lúc chúng tôi kè theo xe những người vượt đèn đỏ (khi họ đã đi qua phần đường có tín hiệu đèn xanh) để hỏi xem họ có thấy đèn cấm chạy hay không. Thật không ngờ, chúng tôi đều được những người vi phạm đáp lại bằng những cái lườm nguýt hoặc ánh mắt trừng trừng có vẻ hăm dọa. Có thể nói rằng, với qui định rõ ràng của tín hiệu đèn đỏ cấm lưu thông mà một số người còn bất chấp, thì với các vi phạm không có cảnh báo rõ ràng như chạy quá tốc độ, lấn trái... mọi người sẽ còn dễ dàng vi phạm hơn nữa!

Xe tải ben vượt đèn đỏ ở ngã tư Dầu Giây khi không có CSGT trực.

Trung tá Lê Hùng, Phó chỉ huy Công an TP. Biên Hòa cho biết, do lực lượng CSGT - trật tự Biên Hòa còn "mỏng" nên chỉ khi vào các đợt cao điểm thì CSGT mới trực đủ ở các chốt đèn điều hòa giao thông. Có ý kiến cho rằng người tham gia giao thông phải nêu cao ý thức chấp hành luật giao thông thì mới mong kéo giảm TNGT. Nhưng thực tế cho thấy, để mọi người có ý thức chấp hành luật thì cũng cần phải tăng cường công tác giám sát của CSGT trên đường. Có lẽ tình hình tuần tra kiểm soát của CSGT - trật tự trên toàn tỉnh Đồng Nai cũng gặp khó khăn vì lực lượng "mỏng", nên ở địa phương nào cũng xảy ra tình trạng người tham gia giao thông thường xuyên vi phạm luật. Và hậu quả là tình hình TNGT ở Đồng Nai vẫn được cấp trên đánh giá là "phức tạp" và Đồng Nai là một trong những tỉnh, thành xảy ra nhiều TNGT nhất nước. Thiết nghĩ, qua những hậu quả thực tế đã xảy ra có thể nói rằng, chỉ khi nào các lực lượng có trách nhiệm chính trong công tác bảo đảm ATGT tăng cường hoạt động giám sát người tham gia giao thông chấp hành luật thì mới mong kéo giảm TNGT. Rất mong tình hình TNGT ở Đồng Nai trong năm 2007 sẽ giảm nhiều, để đừng xảy ra tình trạng người chết vì TNGT "năm sau cao hơn năm trước".

Thanh Toàn