
Phóng tầm mắt về phía đại ngàn, phóng viên báo Đồng Nai đã nhìn thấy nhiều tấm áo xanh của núi rừng bị rách toạc thành một đường chạy từ đỉnh xuống chân núi, làm trơ ra những thớ đất thịt màu đỏ. Sót lại bên những dòng suối chạy dọc khe núi là dấu tích của nhiều nền nhà. Chứng tích đầu tiên về cơn lũ kinh hoàng đi qua xã Cát Thịnh, huyện Văn Chấn đập vào mắt những người trong đoàn cứu trợ khiến ai nấy lòng như chùng lại...
Phóng tầm mắt về phía đại ngàn, phóng viên báo Đồng Nai đã nhìn thấy nhiều tấm áo xanh của núi rừng bị rách toạc thành một đường chạy từ đỉnh xuống chân núi, làm trơ ra những thớ đất thịt màu đỏ. Sót lại bên những dòng suối chạy dọc khe núi là dấu tích của nhiều nền nhà. Chứng tích đầu tiên về cơn lũ kinh hoàng đi qua xã Cát Thịnh, huyện Văn Chấn đập vào mắt những người trong đoàn cứu trợ khiến ai nấy lòng như chùng lại...
* Sau cơn lũ dữ
Từ trung tâm tỉnh lỵ là thành phố Yên Bái, chuyến xe chạy dọc quốc lộ 32 đưa chúng tôi ngược về phía những địa phương bị thiệt hại trong cơn lũ quét vừa qua, mang theo những tấm lòng của bạn đọc báo Đồng Nai đến với đồng bào nơi đây. Câu chuyện trên xe với những người làm công tác tiếp nhận cứu trợ của tỉnh là những mẫu rời rạc được kết nối lại khiến chúng tôi hình dung rõ nét hơn nỗi kinh hoàng của người dân trong cái đêm ấy. Và có cả những câu chuyện thật lạ kỳ gây xúc động như: hai ngày sau đêm lũ, người ta tìm được giữa lòng suối một cậu bé 2 tuổi đang mắc kẹt trên phiến đá giữa dòng trong khi cả gia đình cậu đều đã bị cuốn trôi. Một trung úy quân đội khi cùng đơn vị tham gia cứu hộ, tìm kiếm những người sống sót đã phát hiện ra xác người chị ruột trong đống bùn đất...
Sau hơn một tháng, khu vực bị lũ cuốn trôi của thị tứ Cát Thịnh vẫn ngổn ngang gạch đá. Những chiếc lều được quân đội dựng tạm cho các gia đình bị mất hết nhà cửa và tài sản. Dấu vết bùn đất còn bệt lại ở lưng chừng những ngôi nhà còn lại. Chúng tôi đi tiếp lên cánh đồng Mường Lò, nơi dòng Ngòi Thia đã cuốn trôi cả một mố của cây cầu khá lớn bắc qua, làm sạt lở nhiều ngôi nhà mà giờ đây đã cạn trơ, ngổn ngang gỗ, đá. Dưới lòng suối, nhiều người vẫn đang cố tìm kiếm, nhặt nhạnh những gì còn tận dụng được. Anh bạn đồng nghiệp báo Yên Bái đi cùng chỉ tay lên những ngọn núi - nơi cơn lũ đổ về. Giữa bạt ngàn núi rừng là những vạt núi bị sạt lở, thoạt nhìn cứ như những dòng thác đỏ vắt vẻo giữa trời xanh... Đá tảng, cây rừng rơi vãi khắp nơi, lớp thì sạt ra đường, lớp thì mắc lại trên triền núi, lớp vướng nhà dân, trôi tuột ra suối.
Chú Vân, Chủ tịch UBMTTQ tỉnh Yên Bái, nơi trực tiếp điều phối nguồn hàng cứu trợ, vừa từ Trạm Tấu trở ra thông báo: "Đi trạm Tấu ngay, nơi này thiệt hại lớn lắm, đường sá xa xôi lại tắc nghẽn nên công tác cứu trợ ở địa phương này còn rất nhiều hạn chế. Gần như tất cả các cầu, các tuyến đường trọng yếu đều bị cuốn trôi". Quả thật, con đường đi huyện lỵ Trạm Tấu, nơi chúng tôi cần đến để trao số tiền cứu trợ của bạn đọc càng trở nên khó khăn hơn khi trời cứ mưa rả rích mà đường thì có tới hàng chục điểm sạt lở xuất hiện sau trận lũ quét. Nhiều đoạn nước lũ cuốn trôi cả mặt đường, đất sụt làm mất nhiều thanh chắn kè dọc con đường. Cả đoàn thở phào nhẹ nhõm khi thị trấn thông reo hiện ra trước mắt. Mọi việc từ lập danh sách đến bàn giao số tiền cứu trợ diễn ra thật nhanh chóng. Huyện đã thành lập hẳn một ban tiếp nhận và phân phối hàng cứu trợ để sự giúp đỡ đến được với người dân một cách nhanh nhất.
*
Nỗi buồn Phình HồBiết chúng tôi muốn đến xã Phình Hồ để trao trực tiếp quà cho người dân bị lũ quét, chị Hoàng Thị Vĩnh, Phó chủ tịch UBND huyện Trạm Tấu lo lắng: "Đường vào Phình Hồ rất khó khăn, nhiều đoạn sạt lở nghiêm trọng chưa khắc phục được. Tuyến cầu đường dẫn tới 3 xã xa xôi nhất của huyện là Phình Hồ, Tà Si Láng và Bản Mù đều bị phá vỡ. Mà trời đang mưa, đường trơn trợt như thế này không biết vào Phình Hồ rồi có trở ra kịp không nữa". Miệng nói vậy nhưng tay chị Vĩnh lật ngay danh sách hộ cần cứu trợ, khoanh nhanh hai hộ cần cứu trợ khẩn cấp và hối hả điều chiếc xe Uóat đưa chúng tôi mang quà vào ngay bản Suối Xuân thuộc xã Phình Hồ.
Để đến được Phình Hồ, chúng tôi không còn cách nào khác là phải vòng ngược ra gần 50km về lại thị xã Nghĩa Lộ, băng qua huyện Văn Chấn. Chạy theo chiếc bóng dẫn đường mờ mịt trong mưa của anh Phó chủ tịch xã người HMông Sùng A Nu, xe chúng tôi rẽ vào con đường đất đỏ lầy lội và nhão nhoẹt bùn đất. Dừng lại bên bờ suối Nhì, nơi trước đây vốn có chiếc cầu treo dẫn vào những xã xa xôi nhất huyện, Sùng A Nu chỉ qua suối bảo: "Nhà của hai hộ dân bị thiệt hại là Sùng Dúa Gia và Sùng Giống Đơ nằm bên kia suối. Thấy trước mắt thế thôi chứ để qua được đến đó là cả một vấn đề". Chiếc cầu treo đã bị nước cuốn phăng, giữa lòng suối cuồn cuộn chỉ còn trơ lại hai trụ cầu. Lòng suối bây giờ rộng và sâu khiến mọi người đành phải bỏ ý định lội qua mà quay trở ra, tìm đường khác để vào bản Suối Xuân. Sùng A Nu quyết định dẫn đoàn ngược trở ra Văn Chấn, tìm đường khác vào Phình Hồ. Đường từ Văn Chấn vào Phình Hồ lần này có cực hơn, mất khoảng 1 tiếng lội bộ cho hơn 2km đường sạt lở, luồn qua những vạt rừng và khe suối.
Cuối cùng chúng tôi cũng đến được nhà của Sùng Dúa Gia. Ngôi nhà ngay bên bờ suối Nhì sau một đêm lũ quét chỉ còn lại một ít vật dụng. Ông vừa mới dựng lại nhà trên một rẻo cao, xa bờ suối. Hơn một tháng xảy ra lũ quét mà ông vẫn chưa hết bàng hoàng: "Đang đêm nước tự dưng đổ về, nhanh lắm, tôi chỉ kịp gọi vợ và dắt bốn đứa con chạy khỏi nhà. May mắn là cả hai nhà đều chạy thoát được". Phía trên nhà Dúa Gia là nhà của Sùng Giống Đơ cũng vừa cất lại, tạm bợ trên một triền núi. Cả nhà thoát nạn nhưng tài sản cũng chẳng còn gì. Đôi mắt của Sùng Giống Đơ buồn hiu: "Năm nay người HMông mình không có tết rồi. Lúa trên nương đang chờ thu hoạch thì lũ cuốn sạch. Giờ đến tết của người HMông chỉ còn hai tháng, bà con sẽ không còn gì đón tết đâu. Nhà mình mọi năm thu hoạch được năm tạ thóc giờ chỉ thu được có hai tạ. Đến tháng năm tới mới có vụ mới, nhà mình có 6 người không biết có cầm cự được không nữa". Còn Sùng Dúa Gia buồn lắm: "Hai tháng nữa là tết đến nhưng người HMông ta không trông mong gì". Vợ Sùng Dúa Gia cầm 1 triệu đồng của bạn đọc báo Đồng Nai bàn tính chuyện mua sắm cái ăn, cái mặc cho gia đình.
Ra khởi Phình Hồ mà trời vẫn mưa rả rích. Sương mù đặc quánh, bảng lảng khắp núi đồi. Ngang qua Văn Chấn gặp lúc Trường THPT Văn Chấn tan trường. Học trò lướt thướt trong mưa, vừa đạp xe vừa che dù. Đồng Nghiệp báo Yên Bái kể có 7 học sinh của trường bị lũ cuốn mất. Chúng tôi trở ra Yên Bái, mang theo hình ảnh học sinh Văn Chấn cặm cụi ngược dốc...
Thu Trang - Minh Chánh













