Về vụ một số lái, phụ xe buýt bị côn đồ hành hung:
Phải chăng có sự cạnh tranh thiếu lành mạnh?

Xe buýt nội tỉnh, liên tỉnh ngày càng thu hút được hành khách.

Gần đây, giới kinh doanh xe buýt công cộng phục vụ vận tải khách trên các tuyến đường: Biên Hòa - Long Thành - Nhơn Trạch và Biên Hòa đi bến xe miền Tây (TP. Hồ Chí Minh) bày tỏ sự bất bình, thiếu an tâm trước sự việc liên tục bị bọn côn đồ hành hung. Nhiều lái phụ xe đã bị đánh đến trọng thương hoặc bị sỉ nhục, chửi bới, bị cản trở trong khi cho xe lưu hành. Tình trạng trên cũng đã gây ra tâm lý bất an cho hành khách đi xe buýt và làm mất an ninh trật tự địa phương.

Theo báo cáo của Công ty TNHH Phương Trinh (đơn vị đang khai thác tuyến xe buýt Biên Hòa - Long Thành - Nhơn Trạch và ngược lại), trong 2 ngày 8 và 9-8-2005, tại trạm dừng xe buýt cổng 11 trên quốc lộ 15 nối dài (thuộc địa bàn xã An Hòa, huyện Long Thành), lái xe Trương Văn Hoàng và Lê Thanh Tuấn trong lúc dừng xe đón khách đã bị một nhóm người chạy xe ôm chặn đầu xe và dùng cây gỗ 3 vuông đánh anh Hoàng. Sau đó anh Hoàng phải bỏ xe chạy vào nhà dân lẩn trốn mới thoát nạn. Đến ngày 26-8-2005, xe buýt của Công ty Phương Trinh lại bị các đối tượng chạy xe ôm sử dụng công cụ hỗ trợ của dân phòng như gậy và còng số 8 đe dọa các lái xe và nhân viên nhà xe. Trong khi tình hình này chưa được giải quyết ngăn chặn triệt để thì trưa ngày 12-9-2005, xe buýt số 53N-5651 của HTX Hiệp Phát (TP. Hồ Chí Minh), đơn vị đang khai thác tuyến Biên Hòa đi bến xe miền Tây do anh Nguyễn Văn Chiên lái chính và anh Trần Quang Ninh phụ xe, trong khi dừng xe rước khách tại bến đỗ (đoạn trước bến xe khách Đồng Nai) đã bị nhiều tên côn đồ chặn đầu xe đánh đập hết sức dã man trước sự bàng hoàng của nhiều hành khách. Theo anh Đỗ Thanh Long, phụ trách chi nhánh Hiệp Phát tại Biên Hòa cho biết, ngoài hành vi đánh người như đã nêu trên thì xe của HTX Hiệp Phát thường xuyên bị một số người xấu có xe chạy trên tuyến đường này chặn đầu hăm dọa, cản trở không cho xe lưu hành có ngày xảy ra đến 4-5 vụ.

Vì sao có tình trạng này, phải chăng có sự cạnh tranh thiếu lành mạnh trong kinh doanh vận tải khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn? Đem vấn đề này trao đổi với ông Trần Văn Quan, Phó giám đốc Sở Giao thông - vận tải Đồng Nai, ông Quan cũng thừa nhận với chúng tôi là có thực tế như vậy. Ông Quan còn cho biết, tuyến xe buýt từ bến xe Biên Hòa đi bến xe miền Tây và ngược lại được thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 20-8-2005, có giấy phép của Sở Kế hoạch và đầu tư Đồng Nai cấp. Đây là tuyến xe nằm trong chương trình hợp tác giữa 2 địa phương Đồng Nai và TP. Hồ Chí Minh nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại của người dân. Tuyến xe buýt Biên Hòa đi miền Tây không có trợ giá. Nếu đi suốt tuyến khách phải trả 9.000 đồng. Toàn tuyến có tổng chiều dài 62km, trong đó có 12km trùng với tuyến của Công ty vận tải thủy bộ Đồng Nai đang khai thác. Điểm trùng từ ngã tư Amata đến ngã ba Suối Tiên (Thủ Đức). Và cũng trên tuyến này có một số xe Daihatsu ở Hố Nai, ngã tư Vũng Tàu hoạt động. Để tránh sự cạnh tranh thiếu lành mạnh về sau, trước khi mở tuyến xe buýt Biên Hòa đi miền Tây, Ban giám đốc Sở Giao thông - vận tải Đồng Nai đã mời Công ty vận tải thủy bộ tham gia đưa phương tiện  vào hoạt động. Tuy nhiên do thiếu phương tiện phục vụ nên Công ty vận tải thủy bộ chối từ. Do vậy HTX Hiệp Phát (TP. Hồ Chí Minh) mới xin vào khai thác. Khi thấy tuyến xe buýt Biên Hòa - bến xe miền Tây ngày càng thu hút được hành khách nên một số chủ phương tiện có đầu xe đang hoạt động trong đội hình của Công ty vận tải thủy bộ Đồng Nai "nóng ruột". Để giành lại lượng hành khách đã mất, nhiều chủ phương tiện không cho xe của Hiệp Phát rước khách chung tại điểm đón, trả khách do Công ty vận tải thủy bộ Đồng Nai xây dựng (mặc dù trước đó vấn đề này đã được lãnh đạo Sở Giao thông - vận tải và đôi bên đã thống nhất), đồng thời buộc Hiệp Phát phải tự xây dựng điểm dừng, trả khách đi nơi khác. Để tránh sự rắc rối, Hiệp Phát cũng đã đầu tư xây dựng các điểm dừng, đỗ mới, nhưng việc này cũng chưa được yên thân. Điểm dừng đỗ trước Công ty vận tải thủy bộ Đồng Nai liên tục bị "ai đó" tháo gỡ hoặc bị bôi sơn gây rất nhiều khó khăn cho nhà xe cũng như hành khách. Như vậy có thể thấy, sự việc đánh đập lái phụ xe, chặn đầu xe, ném đá vào xe buýt của HTX Hiệp Phát vào trưa ngày 12-9-2005 - đỉnh điểm trong hàng loạt chuỗi mâu thuẫn trong việc cạnh tranh khách của một số chủ phương tiện thuộc Công ty vận tải thủy bộ Đồng Nai và giới chủ xe Daihatsu Hố Nai - ngã tư Vũng Tàu với các chủ xe buýt của HTX Hiệp Phát. Đây là sự cạnh tranh thiếu lành mạnh không thể chấp nhận được.

Để giải quyết tận gốc tình trạng này, theo ông Trần Văn Quan, Ban giám đốc Sở Giao thông - vận tải đã đề nghị các cơ quan chức năng chỉ đạo cho Công an Biên Hòa, Long Thành, Nhơn Trạch phối hợp kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm làm mất an ninh trật tự trong kinh doanh vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt mà các doanh nghiệp kinh doanh vận tải đã phản ánh. Riêng về phần mình, Ban giám đốc Sở cũng chỉ đạo các doanh nghiệp kinh doanh vận tải khách bằng xe buýt thường xuyên giáo dục lái, phụ xe, phải dừng đúng trạm quy định và phải thực hiện đầy đủ các quy định về trật tự an toàn giao thông trong khi vận chuyển khách. Song song đó, cần phải nâng cao chất lượng phục vụ hành khách, tạo thói quen giúp đỡ người già yếu, tàn tật, phụ nữ có thai và các em nhỏ khi đi xe buýt; thực hiện nếp sống văn minh, lịch sự. Mọi trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định.

 Đức Việt