Nâng cao kỹ năng điều khiển xe an toàn

Xe mô tô, xe máy vẫn là phương tiện đi lại phổ biến của người dân; trong khi đó, các tình huống giao thông ngày càng đòi hỏi khả năng quan sát, phán đoán, xử lý linh hoạt. Do vậy, việc nâng cao kỹ năng điều khiển xe mô tô, xe máy và ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đang đặt ra yêu cầu đổi mới công tác đào tạo, sát hạch lái xe.

Cán bộ Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố hướng dẫn học sinh Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi (phường Hố Nai) kỹ năng xử lý tình huống khi điều khiển xe máy trên sa hình.

Nhằm nâng cao chất lượng sát hạch, cấp giấy phép lái xe (GPLX), Bộ Công an ban hành Thông tư số 108/2026/TT-BCA, ngày 29-6-2026, có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, quy định về sát hạch, cấp, đổi, cấp lại, thu hồi GPLX và cấp, sử dụng GPLX quốc tế (Thông tư số 108). Thông tư này thay thế Thông tư số 12/2025/TT-BCA. Theo đó, từ ngày 1-1-2028, nội dung sát hạch lái xe mô tô sẽ bổ sung 11 tình huống giao thông thực tế. Trước lộ trình này, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an thành phố đang đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn thực hành các tình huống trên sa hình cho lực lượng nòng cốt và học sinh.

Bổ sung 11 tình huống giao thông thực tế

Bài thi sát hạch lái xe mô tô hiện nay chủ yếu kiểm tra khả năng điều khiển xe qua các bài tập kỹ thuật trên sa hình như: đi theo hình quy định, giữ thăng bằng và phối hợp tay ga, phanh. Tuy nhiên, khi lưu thông trên đường, người điều khiển xe còn phải biết quan sát trước khi chuyển hướng, nhường đường tại nơi giao nhau, xử lý khi gặp đèn đỏ, tránh chướng ngại vật và giữ khoảng cách an toàn với phương tiện phía trước. Nếu chỉ thành thạo các thao tác trong bài thi mà chưa biết xử lý những tình huống này, người điều khiển dễ lúng túng khi gặp tình huống bất ngờ.

Từ ngày 1-1-2028, nội dung sát hạch lái xe mô tô sẽ bổ sung 11 tình huống giao thông thực tế, hướng đến kiểm tra sát hơn khả năng xử lý của người dự thi. Việc thay đổi này đòi hỏi người học không chỉ luyện thao tác để vượt qua bài thi mà còn phải hiểu quy tắc, nhận diện nguy cơ và lựa chọn cách xử lý an toàn.

Tại thành phố Đồng Nai, công tác chuẩn bị được triển khai thông qua tuyên truyền và hướng dẫn thực hành. Ngày 21-9, Công an thành phố tổ chức tập huấn lực lượng “tiểu giáo viên” (là lực lượng nòng cốt tại cơ sở như: giáo viên, đại diện các tổ dân phố, cán bộ ngay tại địa phương, lực lượng an ninh, trật tự ở cơ sở) thuộc Chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe máy an toàn. Học viên được hướng dẫn nhận diện lỗi thường gặp và thực hành 11 tình huống trên sa hình gồm: xuất phát, đi từ đường nhánh ra đường chính, rẽ trái, rẽ phải, xử lý đèn đỏ, quay đầu, nhường đường cho người đi bộ, vượt xe, xử lý tình huống nguy hiểm và qua đường sắt.

Sau tập huấn, lực lượng này sẽ hướng dẫn lại cho người dân tại khu dân cư, trường học, cơ quan, doanh nghiệp và khu công nghiệp. Cách làm này giúp người học được hướng dẫn trực tiếp từng thao tác, nhận biết lỗi sai và hiểu cách xử lý thay vì chỉ nghe phổ biến quy định pháp luật.

Trong 2 ngày 14 và 15-10, Phòng CSGT Công an thành phố tổ chức hướng dẫn thực hành sa hình cho hơn 1 ngàn học sinh Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi, phường Hố Nai và tập huấn cho hơn 130 cán bộ, giáo viên, lực lượng chức năng tại phường Trấn Biên. Việc trực tiếp thực hành 11 tình huống giúp người học nhận diện lỗi sai, rèn kỹ năng quan sát, chuyển hướng, nhường đường và xử lý chướng ngại vật. Qua đó, học viên hiểu cách vận dụng quy tắc giao thông vào thực tế, thay vì chỉ ghi nhớ lý thuyết.

Em Nguyễn Hoàng Phi Long, học sinh Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi (phường Hố Nai) chia sẻ: Qua thực hành, em nhận ra có những thao tác nhỏ nhưng rất quan trọng khi tham gia giao thông, chẳng hạn phải quan sát phía sau trước khi chuyển hướng, chuyển làn và bật xi nhan trái khi chuẩn bị xuất phát.

Đây là những việc dễ bị bỏ qua nếu chỉ chú ý điều khiển xe. Đặc biệt, khi gặp đường sắt, người lái phải chấp hành tín hiệu, dừng chờ khi đèn đỏ, không cố vượt qua.

Hình thành thói quen lái xe an toàn

Đại úy Đỗ Văn Tam, Phó Đội trưởng Đội Sát hạch, cấp GPLX cơ giới đường bộ, Phòng CSGT Công an thành phố cho biết: Việc bổ sung 11 tình huống giao thông thực tế vào nội dung sát hạch sẽ góp phần đánh giá sát hơn khả năng quan sát, phán đoán và xử lý tình huống của người dự thi. Qua đó, yêu cầu đối với người học không chỉ dừng lại ở việc thực hiện đúng các bài thi kỹ thuật trên sa hình mà còn phải nắm vững quy tắc giao thông, biết nhận diện nguy cơ và lựa chọn cách xử lý phù hợp khi lưu thông trên đường.

Đại úy ĐỖ VĂN TAM, Phó Đội trưởng Đội Sát hạch, cấp GPLX cơ giới đường bộ, Phòng CSGT Công an thành phố Đồng Nai khuyến cáo: Sau khi hoàn thành kỳ thi sát hạch và được cấp GPLX, học viên không nên chủ quan mà cần thường xuyên vận dụng những kỹ năng đã được hướng dẫn vào thực tế. Trong đó, việc quan sát phía sau trước khi chuyển làn, chuyển hướng và chủ động nhận diện, xử lý chướng ngại vật phía trước là những kỹ năng quan trọng, giúp người lái tránh va chạm khi lưu thông. Đây cũng là những tình huống dễ phát sinh nguy hiểm nếu người điều khiển thiếu quan sát.

Để đáp ứng yêu cầu này, công tác đào tạo cần chú trọng kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp người học hiểu vì sao phải thực hiện từng thao tác thay vì chỉ ghi nhớ để hoàn thành bài thi. Những kỹ năng như: quan sát phía sau trước khi chuyển hướng, bật tín hiệu khi chuyển làn hoặc xuất phát, giữ khoảng cách an toàn, nhường đường tại nơi giao nhau và chấp hành tín hiệu đèn tại đường sắt cần được hướng dẫn cụ thể, gắn với các tình huống thường gặp trong thực tế.

Đại úy Phạm Văn Huyên, cán bộ Phòng CSGT Công an thành phố Đồng Nai cho biết: Việc tuyên truyền và hướng dẫn kỹ năng giao thông ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường là cần thiết, giúp người trẻ hình thành nhận thức đúng trước khi đủ điều kiện học và thi sát hạch lái xe mô tô. Thông qua các buổi hướng dẫn trực tiếp, học sinh có thể nhận biết những lỗi thường gặp, hiểu hậu quả của việc chủ quan và từng bước hình thành thói quen tham gia giao thông an toàn.

Tại thành phố Đồng Nai, việc tập huấn lực lượng “tiểu giáo viên” để tiếp tục hướng dẫn người dân tại khu dân cư, trường học, cơ quan, doanh nghiệp và khu công nghiệp là một trong những giải pháp đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với người học. Nội dung tuyên truyền cần đi cùng thực hành, có hướng dẫn thao tác và chỉ rõ lỗi sai để người tham gia dễ tiếp thu, ghi nhớ và vận dụng.

Lê Duy