Cảnh giác thủ đoạn giả mạo người thân, lừa chuyển tiền

Không chỉ giả mạo tài khoản Zalo, các đối tượng lừa đảo còn sử dụng Messenger để mạo danh người thân, dựng tình huống cần tiền gấp nhằm khiến nạn nhân mất cảnh giác. Đáng chú ý, kẻ gian không chỉ yêu cầu nạn nhân trực tiếp chuyển tiền mà còn dẫn dụ họ nhờ một thành viên khác trong gia đình chuyển khoản vào tài khoản do đối tượng cung cấp.

Cán bộ Phòng An ninh mạng Công an thành phố tập huấn kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng cho các báo cáo viên thành phố. Ảnh: Thư Ngọc

Tin lời kẻ gian, mẹ nhờ con gái chuyển tiền vào tài khoản lạ

Chị L. (ở phường Dầu Giây) vẫn day dứt khi kể lại việc bị kẻ gian giả mạo tài khoản mạng xã hội của con gái để lừa chuyển tiền. Đối tượng sử dụng tên, hình ảnh và giọng nói giống con gái chị, khiến chị tin rằng người đang liên lạc với mình chính là con.

Trưa 15-10, chị L. nhận được cuộc gọi qua Messenger từ tài khoản hiển thị tên P. (con gái lớn của chị). Người gọi cho biết có khách cần đáo hạn ngân hàng 150 triệu đồng. Do đây là việc làm bên ngoài nên không thể giải ngân qua tài khoản của P., người này nhờ chị chuyển tiền vào một tài khoản ngân hàng khác và hứa hoàn trả ngay trong buổi chiều.

Khi nghe chị L. nói tài khoản không đủ tiền, người gọi đề nghị chị nhờ người khác chuyển giúp, cam kết sẽ hoàn lại trong ngày. Tin lời, chị L. gọi điện cho con gái thứ hai là chị V., nhờ chuyển tiền cho chị gái. Thấy mẹ nhờ giúp chị, chị V. không nghi ngờ, nhanh chóng chuyển trước 10 triệu đồng vào số tài khoản được cung cấp. Tuy nhiên, sau khi giao dịch hoàn tất, chị V. gọi điện cho chị gái để trao đổi thì mới biết P. không hề yêu cầu chuyển tiền.

Phát hiện sự việc bất thường, chị V. vội gọi cho mẹ là chị L. xác minh. Lúc này, chị L. mới tá hỏa nhận ra mình bị lừa. “Tôi không ngờ bọn lừa đảo lại tinh vi đến thế, cả tài khoản và giọng nói đều giống y chang con gái khiến tôi không thể phân biệt thật, giả” - chị L. bức xúc.

Vụ việc trên cho thấy các đối tượng lợi dụng công nghệ và lòng tin giữa những người thân để thực hiện hành vi lừa đảo. Khi người được nhờ chuyển tiền là cha mẹ, anh chị em hoặc người thân quen, yêu cầu thường dễ được chấp nhận hơn.

Cơ quan công an khuyến cáo nếu người dân đã chuyển tiền và phát hiện dấu hiệu bị lừa đảo cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để thông báo, đề nghị hỗ trợ xử lý giao dịch theo quy định; đồng thời trình báo cơ quan công an, cung cấp đầy đủ thông tin và chứng cứ liên quan.

Lợi dụng lòng tin để chiếm đoạt tài sản

Mới đây, Công an tỉnh Khánh Hòa đã đăng thông tin cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo tương tự trường hợp chị L. Theo cơ quan công an, kẻ gian thu thập thông tin cá nhân, hình ảnh, mối quan hệ gia đình và cách xưng hô của người dùng trên mạng xã hội. Từ đó, các đối tượng lập tài khoản giả mạo trên Zalo, Facebook hoặc sử dụng các phương thức liên lạc khác để tiếp cận nạn nhân.

Sau khi tạo được lòng tin, đối tượng đưa ra những lý do cần tiền gấp như: thanh toán chi phí, giải quyết công việc hoặc xử lý tình huống phát sinh. Để nạn nhân không có thời gian suy nghĩ, đối tượng thường nhấn mạnh tính cấp bách, hứa hoàn trả trong thời gian ngắn hoặc khẳng định khoản tiền chỉ được sử dụng tạm thời.

Điểm đáng chú ý là đối tượng không yêu cầu nạn nhân trực tiếp chuyển tiền mà hướng dẫn họ nhờ cha mẹ, anh chị em hoặc người thân khác chuyển khoản vào tài khoản do đối tượng cung cấp. Bằng cách tạo mắt xích trung gian, kẻ gian khiến người nhờ chuyển tiền tin rằng mình đang làm theo yêu cầu của người thân thật, còn người chuyển tiền lại tin tưởng thành viên trong gia đình.

Cơ quan công an lưu ý, thủ đoạn lừa đảo nêu trên của các đối tượng rất tinh vi. Thay vì chỉ thuyết phục một người chuyển tiền, kẻ gian lợi dụng sự tin tưởng giữa các thành viên trong gia đình để khiến giao dịch có vẻ hợp lý hơn. Người được nhờ giúp đỡ thường không biết về cuộc trò chuyện trước đó giữa nạn nhân và tài khoản giả mạo, trong khi người nhờ chuyển tiền lại tin rằng mình đã nhận diện đúng người thân. Việc sử dụng tên tài khoản, ảnh đại diện và giọng nói quen thuộc cũng khiến nạn nhân dễ chủ quan. Trong môi trường trực tuyến, những thông tin này chưa đủ để xác nhận danh tính. Ngay cả khi giọng nói giống người thân, người dùng vẫn cần kiểm tra lại nếu nội dung trao đổi liên quan đến tiền bạc hoặc có dấu hiệu bất thường.

Để tránh trở thành nạn nhân, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần xác minh độc lập danh tính người yêu cầu, mục đích chuyển tiền và thông tin người thụ hưởng. Khi nhận được tin nhắn hoặc cuộc gọi bất ngờ đề nghị vay, mượn hay chuyển tiền, người dùng không nên vội làm theo, kể cả khi tài khoản hiển thị tên và hình ảnh của người thân. Người dân cần chủ động liên hệ trực tiếp với người thân qua số điện thoại hoặc kênh liên lạc quen thuộc, thay vì tiếp tục trao đổi trên tài khoản nghi vấn. Trước khi chuyển tiền, cần kiểm tra tên chủ tài khoản, số tài khoản, ngân hàng thụ hưởng và mục đích giao dịch. Nếu người cần tiền yêu cầu chuyển vào tài khoản của người khác, nhất là trong tình huống gấp, cần dừng giao dịch để xác minh.

Người dùng mạng xã hội cũng cần hạn chế công khai thông tin cá nhân, hình ảnh, số điện thoại và các mối quan hệ gia đình không cần thiết. Khi phát hiện tài khoản giả mạo, cần cảnh báo người thân, lưu lại tin nhắn, số điện thoại, thông tin tài khoản mạng xã hội và tài khoản ngân hàng liên quan để cung cấp cho cơ quan công an.

Kim Liễu