Đừng để “tiền mất, tật mang”

Vụ việc vay mượn tiền bằng hình thức “nói miệng”, không có tài sản thế chấp, không có giấy biên nhận hay người làm chứng là một trong những tranh chấp dân sự khá phổ biến hiện nay. Từ chỗ tin tưởng, muốn giúp đỡ nhau lúc khó khăn, nhiều người đã rơi vào cảnh “tiền mất, tật mang”, vừa mất đi số tài sản tích góp vừa đổ vỡ các mối quan hệ thân thiết.

Nguyên nhân được xác định đa số vì tin tưởng bạn bè, người quen, từ đó ngại viết giấy tờ, biên nhận hay gọi người làm chứng. Một số trường hợp thì cho biết không biết cách lập một văn bản vay mượn hợp pháp ra sao, có cần địa phương làm chứng không? Nhiều trường hợp vì ngại thủ tục rườm rà nên bỏ qua, số ít thì ngại đối phương cho rằng mình thiếu tin tưởng…

Thế nhưng, thực tế đã xảy ra không ít vụ tranh chấp liên quan đến vấn đề này. Với số tiền nhỏ thì có thể chấp nhận bỏ qua, nhưng nhiều trường hợp cho vay vài triệu đồng hay vài chục triệu đồng thì hành trình đi đòi khá vất vả, gian nan. Một số trường hợp thì mất trắng và điều quan trọng hơn là mất luôn tình anh em, bạn bè, xóm giềng. Bởi khi ra tòa, nếu không có bằng chứng chứng minh giao dịch vay mượn đã diễn ra thì người cho vay gần như cầm chắc phần thua.

Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, hợp đồng vay tài sản có thể được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể. Lý thuyết là vậy, nhưng trên thực tế xét xử, khi đòi nợ, người cho vay có nghĩa vụ phải đưa ra bằng chứng xác thực đã giao tiền và người vay có nghĩa vụ phải trả. Nếu chỉ cho vay qua lời nói, người vay thẳng thừng phủ nhận thì tòa án sẽ không đủ căn cứ để buộc họ phải trả lại tiền.

Để bảo vệ tiền bạc và giữ gìn tình cảm, người dân cần nâng cao cảnh giác. Khi cho vay mượn tiền hoặc tài sản cần viết giấy rõ ràng, có xác nhận bằng dấu vân tay, khi chuyển khoản ghi rõ nội dung chuyển khoản. Bởi lịch sử giao dịch ngân hàng là một bằng chứng có giá trị pháp lý rất cao trước tòa án. Trường hợp nếu đã cho vay mà chưa có giấy tờ chứng minh cần nhanh chóng nhắn tin qua Zalo, tin nhắn thoại, ghi âm… để lưu lại làm bằng chứng.

Để lòng tốt được đặt đúng chỗ và tình đoàn kết không bị sứt mẻ, giải pháp cốt lõi là sự chủ động và minh bạch ngay từ đầu. Việc chủ động lập giấy tờ, lưu lại bằng chứng không phải là sự nghi ngờ hay tính toán chi li, mà thể hiện sự tôn trọng và tinh thần hợp tác, trách nhiệm của cả hai bên. Câu chuyện đặt ra vấn đề đừng để “tiền mất, tật mang”, đừng để tình trạng tiền không đòi lại được mà tình nghĩa anh em, bè bạn cũng không còn.

Minh Hà