Nâng cao hiệu quả công tác hòa giải cơ sở

Theo đánh giá của Sở Tư pháp, công tác hòa giải cơ sở (HGCS) trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần giải quyết kịp thời, hiệu quả các mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ sở.

Tổ hòa giải cơ sở ấp 3 (xã Tân Hiệp) là một trong những điểm sáng về làm tốt công tác hòa giải của H.Long Thành. A.Nhân

Nhiều giải pháp hiệu quả, cách làm hay trong công tác HGCS đã được ngành Tư pháp và các địa phương triển khai thực hiện hiệu quả.

* Chia sẻ cách làm hay

Tại hội nghị giao ban tư pháp 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2023 do Sở Tư pháp tổ chức vào ngày 26-7, nhiều đại biểu quan tâm đến chuyên đề: Nâng cao hiệu quả công tác HGCS. Các đại biểu cũng chia sẻ những giải pháp, cách làm hay nhằm góp phần cho công tác HGCS ngày càng hiệu quả.

Phó trưởng phòng Tư pháp H.Định Quán Phạm Trung Tín cho biết, Định Quán là huyện miền núi với 13 xã, 1 thị trấn và 96 ấp, khu phố.  Xác định công tác HGCS là nhiệm vụ chính trị rất quan trọng nên toàn hệ thống chính trị H.Định Quán trong thời gian qua rất quan tâm trong việc triển khai thực hiện.

Cụ thể, Phòng Tư pháp huyện đã tham mưu UBND H.Định Quán chỉ đạo cấp xã, thị trấn thành lập đầy đủ các tổ hòa giải ở ấp và khu phố; chỉ đạo các địa phương thường xuyên rà soát, củng cố, kiện toàn nhân sự tại các tổ hòa giải. H.Định Quán đã vận động những người từng làm việc ở các lĩnh vực: thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên hoặc các cán bộ, công chức đã nghỉ hưu tham gia vào công tác hòa giải. Bởi họ là những người am hiểu pháp luật về dân sự, hôn nhân gia đình, đất đai…, cũng như có nhiều kỹ năng, kinh nghiệm trong việc phân xử, hòa giải vụ việc.

Bên cạnh đó, đặc trưng của H.Định Quán có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Do đó, trong các tổ HGCS đều có cơ cấu các vị già làng, những người có uy tín cùng tham gia, bởi họ là những người được cộng đồng kính trọng, lời nói rất có trọng lượng. Hơn nữa, họ là những người am hiểu về phong tục tập quán, ngôn ngữ của đồng bào nên việc tham gia vào công tác hòa giải sẽ tốt hơn…

Nhờ triển khai nhiều giải pháp đồng bộ đã giúp cho công tác hòa giải tại H.Định Quán đạt được nhiều kết quả khả quan. Trong 6 tháng đầu năm 2023, toàn huyện tiếp nhận 85 vụ việc, trong đó đã thụ lý và tổ chức hòa giải thành 77 vụ việc (đạt tỷ lệ trên 90%); tình trạng đơn, thư vượt cấp đã giảm đáng kể.

Phó trưởng phòng Tư pháp H.Tân Phú Hoàng Thị Bích Ngọc  cho hay, thời gian qua, công tác HGCS đã được lãnh đạo huyện rất quan tâm và thường xuyên chỉ đạo cấp xã triển khai thực hiện nhiệm vụ này. Nhờ đó, số vụ việc hòa giải thành toàn huyện đạt trên 96% trong 6 tháng đầu năm 2023.

Để có được kết quả tốt như trên, Phòng Tư pháp H.Tân Phú đã tham mưu cho UBND huyện hướng dẫn cấp xã thành lập và công nhận các tổ hòa giải sao cho chặt chẽ; lựa chọn các thành viên tham gia vào tổ hòa giải thật kỹ lưỡng… Bên cạnh đó, việc thực hiện công tác HGCS luôn phải đảm bảo đúng quy trình; căn cứ vào tính chất từng vụ việc mà có sự nghiên cứu để đưa ra các hình thức hòa giải phù hợp, hiệu quả. Ngoài ra, tùy theo mỗi lĩnh vực mà hòa giải viên phải nghiên cứu kỹ các quy định của pháp luật, đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng để thống nhất đưa ra hướng giải quyết tốt nhất đối với những mâu thuẫn tranh chấp trong cộng đồng dân cư nhằm đảm bảo hòa giải thành.

“Vai trò của hòa giải viên rất quan trọng trong công tác hòa giải. Do đó, chúng tôi thường xuyên phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức các hội nghị tập huấn chuyên sâu và bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ hòa giải viên trên địa bàn để họ có kỹ năng về hòa giải, cũng như tiếp nhận các kiến thức pháp luật mới nhằm phục vụ công tác hòa giải ngày càng có hiệu quả” - bà Hoàng Thị Bích Ngọc cho hay.

* Nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải

Theo Sở Tư pháp, công tác HGCS trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Trong quá trình hòa giải, các hòa giải viên đã vận dụng sáng tạo, linh hoạt các hình thức, phương pháp hòa giải nhằm đạt được sự thỏa thuận của các bên tranh chấp, góp phần nâng cao tỷ lệ hòa giải thành ngay tại cơ sở. Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2023, các tổ hòa giải trên toàn tỉnh đã tiếp nhận 612 vụ việc yêu cầu hòa giải. Trong đó, hòa giải thành 532 vụ (đạt tỷ lệ 88,8%) và tăng 14,54% so với cùng kỳ năm 2022.

Bên cạnh đó, thông qua công tác hòa giải, các hòa giải viên đã hướng dẫn, giải thích cho các bên đương sự hiểu biết thêm về những quy định của pháp luật được áp dụng đối với từng trường hợp cụ thể, kết hợp giữa vận dụng các quy phạm đạo đức, phong tục tập quán với quy định pháp luật trong quá trình hòa giải. Từ đó tiến hành hòa giải thành nhiều vụ việc, góp phần bảo đảm an ninh trật tự tại địa phương, phát huy tình làng nghĩa xóm trong cộng đồng dân cư, hạn chế vi phạm pháp luật và đơn thư khiếu nại vượt cấp.

Trưởng phòng Xây dựng và phổ biến, giáo dục pháp luật (Sở Tư pháp) Đỗ Thị Anh Đào cho hay: “Qua triển khai thực hiện công tác HGCS đã góp phần giữ vững tình hình an ninh trật tự tại địa bàn dân cư, góp phần vào việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới của tỉnh”.

Trong thời gian tới, Sở Tư pháp sẽ triển khai 5 nhiệm vụ quan trọng trong công tác HGCS. Cụ thể, sẽ thường xuyên bồi dưỡng kiến thức pháp luật, cung cấp tài liệu pháp luật và tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ cho đội ngũ hòa giải viên và người làm công tác HGCS nhằm nâng cao kiến thức pháp luật và kỹ năng, nghiệp vụ cho đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở, góp phần tăng tỷ lệ hòa giải thành. Xây dựng các mô hình HGCS hiệu quả, tăng cường sự phối hợp với Hội Luật gia tỉnh, TAND cùng cấp trong việc tập huấn, bồi dưỡng pháp luật và nghiệp vụ cho đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở, huy động sự tham gia của luật gia, luật sư, người từng công tác trong lĩnh vực pháp luật tham gia công tác HGCS...

An Nhơn