Hồ Cầu Mới chưa phát huy hiệu quả vì... xáo trộn quy hoạch !

Sau khi báo chí ở trong tỉnh và trung ương đưa tin bài về hồ Cầu Mới đã hoàn thành nhưng chưa phát huy hiệu quả, sáng ngày 23-3, ông Phạm Minh Đạo, Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh đã chủ trì cuộc họp với đại diện các sở: KH-ĐT, Xây dựng, Tài chính và UBND huyện Long Thành cùng các đơn vị liên quan để "mổ xẻ" về công trình hồ Cầu Mới

Sau khi báo chí ở trong tỉnh và trung ương đưa tin bài về hồ Cầu Mới đã hoàn thành nhưng chưa phát huy hiệu quả, sáng ngày 23-3, ông Phạm Minh Đạo, Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh  đã chủ trì cuộc họp với đại diện các sở: KH-ĐT, Xây dựng, Tài chính và UBND huyện Long Thành cùng các đơn vị liên quan để "mổ xẻ" về công trình hồ Cầu Mới

* Đầu tư hết bao nhiêu?

Dự án hồ Cầu Mới được Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN&PTNT) phê duyệt vào tháng 5-2000, sau đó được giao về cho địa phương trực tiếp quản lý thực hiện. Cho đến ngày 20-2-2004, UBND tỉnh đã có quyết định duyệt lại dự án hồ Cầu Mới và giao cho Sở NN-PTNT làm chủ đầu tư. Mục tiêu đầu tư của hồ Cầu Mới là cấp nước 85.000 m3/ngày cho công nghiệp, khu dân sinh ở 2 huyện: Long Thành và Nhơn Trạch, đồng thời  cung cấp nước tưới cho 1.820 hecta. Tổng vốn đầu tư hơn 337 tỷ đồng (tính số tròn), gồm hơn 92 tỷ đồng vốn xây lắp, 258 triệu đồng thiết bị và chi phí khác trên 214 tỷ đồng (trong đó kinh phí giải tỏa đền bù hơn 206 tỷ đồng). Trong tổng vốn đầu tư cho hồ Cầu Mới có gần 244 tỷ đồng từ nguồn trái phiếu của tỉnh  huy động 5 năm với lãi suất 8,8%/năm (phát hành ngày 24-1-2005 đến hạn thanh toán 24-1-2010).

Theo ông Nguyễn Văn Thảo, Giám đốc Ban quản lý dự án nông nghiệp, các hạng mục chính khu đầu mối được chính thức khởi công xây dựng từ ngày 28-10-2004 và hoàn thành cơ bản vào ngày 31-12-2007. Tuy nhiên, do phải thực hiện một khối lượng phát sinh cần thiết để hoàn chỉnh hạng mục công trình  nên việc nghiệm thu hoàn thành và đưa vào sử dụng được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 7-2008. Tổng kinh phí đã thực hiện hơn 276 tỷ đồng, gồm xây lắp và thiết bị 81,6 tỷ đồng, tiền bồi thường 192,5 tỷ đồng và chi phí khác 1,7 tỷ đồng.

* Vì sao hồ hoàn thành nhưng kênh mương chưa xong ?

Theo đúng hồ sơ thiết kế được phê duyệt, thì hồ Cầu Mới  còn có  tuyến kênh chính dài 6.600 mét và 21 tuyến kênh cấp 1 có tổng chiều dài 43.500 mét. Thế nhưng, hồ Cầu Mới hiện đã hoàn thành và đưa vào quản lý khai thác, còn các tuyến kênh mương vẫn chưa xong. Ông Nguyễn Văn Thảo nói: "Hiện tại, công trình hồ Cầu Mới chưa phát huy được hiệu quả như dự án đã đề ra (1.810 hecta) là do chưa thực hiện đồng bộ hệ thống kênh mương và rà soát lại khu tưới ven hồ và hạ lưu đập". Còn theo báo cáo của Sở KH-ĐT gởi UBND tỉnh thì thực tế việc sử dụng đất có thay đổi so với quy hoạch sử dụng đất  được duyệt trước đó do phát triển công nghiệp, đô thị trên địa bàn huyện Long Thành và Nhơn Trạch. Cuối tháng 10-2007 Sở KH-ĐT có văn bản đề nghị rà soát đầu tư các tuyến kênh mương thuộc dự án hồ Cầu Mới. Trong đó có đề nghị Sở NN-PTNT phối hợp với UBND huyện Long Thành và Nhơn Trạch rà soát lại quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch cơ cấu cây trồng để xác định phạm vi diện tích tưới ổn định... Nhiều ý kiến của các đơn vị liên quan cũng "đổ lỗi" do quy hoạch khu vực xung quanh hồ Cầu Mới bị xáo trộn dẫn đến việc đầu tư xây các tuyến kênh mương chậm. Thế nhưng đến bao giờ mới hoàn thành các tuyến kênh mương của hồ Cầu Mới thì không có đơn vị nào trả lời chắc chắn vì còn phải chờ rà soát lại quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Long Thành.

* Chưa phát huy hết công suất 

Theo ông Trần Đình Minh, Trưởng phòng thủy lợi của Sở NN-PTNT, vào tháng 5-2007 Sở NN-PTNT đã họp rà soát lại diện tích và giải pháp tưới cho kênh mương hồ Cầu Mới để có cơ sở lập hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công thì diện tích tưới đã giảm xuống còn 1.480 hecta (so với mục tiêu ban đầu là 1.810 hecta). Tuy nhiên, con số thực tế tưới cho sản xuất nông nghiệp có thể còn ít hơn nhiều.

Về cung cấp nước công nghiệp của hồ Cầu Mới, theo dự kiến Công ty Vedan sẽ sử dụng khoảng 36.000 m3/ngày đêm, Công ty Formosa 40.000 m3/ngày đêm và Công ty CP Giấy Tân Mai 30.000 m3/ngày đêm. Nhưng chỉ có Công ty Vedan nhận nước từ hồ Cầu Mới với gần 10.000 m3/ngày đêm. Các doanh nghiệp khác vẫn chưa sử dụng nguồn nước từ hồ Cầu Mới. Ông Nguyễn Tư Huy, Phó ban quản lý dự án Công ty CP Giấy Tân Mai, cho biết dự án di dời nhà máy giấy Tân Mai về Long Thành đang trong giai đoạn hoàn tất thủ tục, do vậy việc sử dụng nguồn nước từ hồ Cầu Mới chưa thể xác định cụ thể vào thời gian nào (có thể là trong năm 2010 hoặc 2011!).

Có thể nói rằng hồ Cầu Mới hiện chưa phát huy hết công suất như mục tiêu dự án đã đề ra. Ông Trần Đình Minh thừa nhận: "Trước mắt, hồ Cầu Mới chưa sử dụng hết công suất vì những lý do như: chưa triển khai xây dựng hệ thống kênh mương của khu tưới; do Công ty Vedan ngừng sản xuất một số nhà máy nên việc cấp nước từ hồ Cầu Mới bị gián đoạn; Công ty Formosa đăng ký lấy nước từ hồ Cầu Mới nhưng chưa xây dựng đường ống lấy nước từ hồ về nhà máy..."

Xuân Phú