Tập trung tháo gỡ khó khăn trong xây dựng dữ liệu

Xác định dữ liệu là nền tảng cốt lõi của chuyển đổi số (CĐS), thành phố Đồng Nai đang tập trung xây dựng, làm sạch, chuẩn hóa và kết nối các cơ sở dữ liệu (CSDL) chuyên ngành trên nhiều lĩnh vực.

Thực tiễn triển khai cho thấy, để dữ liệu thực sự trở thành nguồn lực phục vụ quản trị, việc tháo gỡ những điểm nghẽn về chất lượng dữ liệu, nhân lực, hạ tầng, kết nối, phân quyền và an toàn thông tin đang là yêu cầu cấp thiết.

Thiếu kết nối dữ liệu chuyên ngành

CĐS không thể đi xa nếu dữ liệu chưa được chuẩn hóa. Thời gian qua, Đồng Nai từng bước hình thành hành lang pháp lý, cơ chế quản trị và nền tảng tổ chức triển khai thống nhất trong xây dựng, quản lý, khai thác dữ liệu. Mục tiêu đặt ra là chuyển từ phương thức quản lý dựa trên những hồ sơ rời rạc sang quản trị dựa trên dữ liệu; từ dữ liệu phân tán sang dữ liệu tập trung, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dùng chung.

Đại tá Nguyễn Phương Đằng, Phó Giám đốc Công an thành phố trao giấy chứng nhận lớp tập huấn chuyên sâu về an toàn thông tin mạng cho cán bộ chuyên trách trên địa bàn thành phố năm 2026. Ảnh: C.T.V

Để thực hiện mục tiêu đó, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 167/KH-UBND, ngày 17-7-2026 triển khai Chiến dịch xây dựng, làm sạch CSDL chuyên ngành phục vụ CĐS toàn diện trên địa bàn thành phố Đồng Nai với yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” làm tiêu chí xuyên suốt.

Qua thực tế triển khai ở từng lĩnh vực vẫn còn những khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ. Như trong lĩnh vực đất đai, đến cuối tháng 7-2026, thành phố vẫn còn hơn 900 ngàn thửa tiếp tục phải bổ sung, chuẩn hóa, đối soát.

Ở lĩnh vực giáo dục và đào tạo, toàn bộ cơ sở giáo dục đã sử dụng phần mềm quản lý trường học, kết nối với CSDL ngành và triển khai tuyển sinh trực tuyến. Tuy nhiên, ngành vẫn cần xử lý số hồ sơ chưa xác thực, duy trì cập nhật dữ liệu phát sinh. Trong lĩnh vực tư pháp, qua rà soát vẫn còn một số CSDL còn thiếu, sai lệch, trùng lặp hoặc chưa được cập nhật thường xuyên.

Những kết quả nêu trên cho thấy dữ liệu chuyên ngành đang gắn trực tiếp với hoạt động quản lý nhà nước của từng sở, ngành. Điểm nghẽn nằm ở chỗ có nơi dữ liệu đã tương đối hoàn chỉnh nhưng chưa kết nối; có nơi đã có phần mềm nhưng dữ liệu chưa đầy đủ; có nơi phụ thuộc hệ thống Trung ương... Đây chính là một trong những điểm cần tập trung tháo gỡ trong thời gian tới.

Bảo vệ dữ liệu để khai thác an toàn, hiệu quả

Cùng với xây dựng dữ liệu là bảo đảm an ninh, an toàn trong toàn bộ quá trình thu thập, lưu trữ, kết nối, chia sẻ và khai thác. Khi dữ liệu càng được kết nối rộng, giá trị của dữ liệu càng lớn thì nguy cơ bị khai thác trái phép, tấn công, đánh cắp hoặc làm sai lệch dữ liệu cũng tăng lên.

Tại Hội nghị nghe báo cáo tổng thể về CSDL thành phố vào ngày 30-7, Đại tá Lâm Văn Long, Phó Giám đốc Công an thành phố cho biết: Qua thực tế kiểm tra trên địa bàn cho thấy, công tác bảo đảm an toàn thông tin vẫn còn những vấn đề cần khắc phục. Đa số đơn vị chấp hành quy định, nhưng việc tự kiểm tra, giám sát, xây dựng phương án bảo vệ hệ thống và triển khai đầy đủ yêu cầu theo cấp độ vẫn chưa đồng bộ. Đáng chú ý, một số hệ thống còn gặp khó khăn do thiết bị cũ, bản quyền bảo mật hết hạn, thiết bị đầu cuối cấu hình thấp; nhân lực chuyên trách còn thiếu và phần lớn thành viên đội ứng cứu sự cố hoạt động kiêm nhiệm. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là xây dựng dữ liệu phải đi đôi với xây dựng “hàng rào” bảo vệ dữ liệu.

Kế hoạch số 167/KH-UBND xác định Công an thành phố là đơn vị chủ trì triển khai các giải pháp bảo đảm an ninh mạng, an toàn và bảo mật dữ liệu; tổ chức kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin định kỳ đối với các CSDL quốc gia, chuyên ngành; kịp thời khắc phục lỗ hổng và tổ chức tập huấn, diễn tập thực chiến về an toàn thông tin, dữ liệu, an ninh mạng.

Thực hiện yêu cầu này, thời gian qua, thành phố chú trọng đào tạo nguồn nhân lực. Cuối tháng 8-2026, UBND thành phố tổ chức lớp tập huấn chuyên sâu về an toàn thông tin mạng cho cán bộ chuyên trách, với gần 300 học viên là đại diện các sở, ban, ngành, địa phương và cơ quan, đơn vị. Đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao khả năng tự bảo vệ hệ thống ngay từ cơ sở.

Đặc biệt, ngày 10-9, Ban Thường vụ Thành ủy tổ chức Hội nghị kiện toàn Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS (gọi tắt là Ban Chỉ đạo), giao Công an thành phố làm cơ quan thường trực nhằm tạo thêm một đầu mối đủ năng lực theo dõi, đôn đốc và xử lý những vấn đề liên ngành, liên cấp về dữ liệu.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị nêu trên, đồng chí Tôn Ngọc Hạnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng ban Chỉ đạo nhấn mạnh: Việc giao Công an thành phố đảm nhiệm cơ quan thường trực vừa nhằm hoàn thiện phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành vừa phát huy thế mạnh của lực lượng công an trong quản lý dữ liệu dân cư, định danh, xác thực điện tử và bảo đảm an ninh, an toàn thông tin.

Theo Kế hoạch số 167/KH-UBND, phạm vi dữ liệu cần xây dựng, hoàn thiện rất lớn, trong đó tập trung vào 330 CSDL quốc gia và chuyên ngành; 242 CSDL thuộc diện bắt buộc kết nối, chia sẻ. Trước mắt, thành phố ưu tiên 12 CSDL trọng điểm gồm: dân cư, đất đai, tài chính, y tế, bảo hiểm, tư pháp, xuất nhập cảnh, đăng ký doanh nghiệp, cán bộ, công chức, viên chức, thủ tục hành chính, hoạt động xây dựng và xử lý vi phạm hành chính.

Đối với Công an thành phố, yêu cầu trước mắt là nhanh chóng ổn định tổ chức, tiếp nhận đầy đủ hệ thống dữ liệu, tài khoản, quyền quản trị và tài liệu kỹ thuật; rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ, phân loại rõ nhiệm vụ đã hoàn thành, đang thực hiện, có nguy cơ chậm; duy trì công tác theo dõi, đôn đốc, kịp thời tham mưu Ban Chỉ đạo xử lý các khó khăn, vướng mắc. Đặc biệt, phải quản trị dữ liệu chặt chẽ, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và xác định rõ trách nhiệm của từng đầu mối quản trị.

Tiếp thu các ý kiến chỉ đạo này, Thiếu tướng Nguyễn Đức Hải, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Giám đốc Công an thành phố, Phó Trưởng ban chỉ đạo cho biết: Với vai trò là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, Công an thành phố sẽ xây dựng bảng theo dõi tập trung đến từng CSDL, đơn vị, sản phẩm và thời hạn; phối hợp với các ngành đối soát dữ liệu chuyên ngành với CSDL quốc gia về dân cư theo đúng thẩm quyền… Công an thành phố tiếp tục phát huy vai trò điều phối, không làm thay chức năng chuyên môn của các ngành nhưng phải kịp thời nhận diện những điểm nghẽn để tham mưu cấp có thẩm quyền xử lý.

Trần Danh