Chuyển đổi số trong doanh nghiệp phải bắt đầu từ dữ liệu

Chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với cộng đồng doanh nghiệp (DN). Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các nền tảng số phát triển mạnh mẽ, năng lực cạnh tranh không chỉ được quyết định bởi công nghệ mà còn phụ thuộc vào khả năng quản trị và khai thác dữ liệu.

Công ty cổ phần Thiết kế xây dựng Chính Nam ứng dụng AI vào thiết kế xây dựng. Ảnh: Vương Thế

Với nhiều DN nhỏ và vừa, hành trình chuyển đổi số muốn đi nhanh và bền vững phải bắt đầu từ việc xây dựng nền tảng dữ liệu.

Ðẩy mạnh ứng dụng các giải pháp chuyển đổi số

Những năm gần đây, nhiều DN trên địa bàn thành phố Đồng Nai đã chủ động đầu tư công nghệ, từng bước đưa các nền tảng số vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Từ quản trị nội bộ, quản lý đơn hàng, điều hành sản xuất đến chăm sóc khách hàng đều được số hóa, góp phần tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu suất vận hành, tối ưu quy trình và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ông Trần Quang Huấn, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Thiết kế xây dựng Chính Nam (phường Trấn Biên) cho biết: DN hiện đã ứng dụng AI vào một số công đoạn thiết kế, thi công và vận hành công trình. Công nghệ này giúp rút ngắn thời gian xử lý, tăng độ chính xác trong tính toán, mô phỏng và hỗ trợ tối ưu phương án triển khai dự án.

Cùng với lĩnh vực xây dựng, nhiều DN sản xuất cũng đang tận dụng công nghệ để nâng cao năng lực quản trị. Bà Tăng Thị Bích Thương, Phó Tổng Giám đốc Khối Kinh doanh Công ty cổ phần Tân Vĩnh Cửu (TAVICO, phường Long Bình) cho biết: Sau quá trình triển khai chuyển đổi số, DN đã cải thiện đáng kể khả năng kiểm soát tiến độ đơn hàng, quản lý tồn kho và hiệu quả vận hành tại nhà máy. Nhiều giải pháp công nghệ giúp kết nối toàn bộ hoạt động từ đơn hàng, kho vận đến hiện trường sản xuất và cho phép theo dõi tiến độ theo thời gian thực, kiểm soát tồn kho, giảm lãng phí, nâng cao năng suất lao động. Song song đó, TAVICO đang hướng đến xây dựng mô hình sản xuất phôi tiêu chuẩn nhằm hỗ trợ các DN chế biến gỗ xuất khẩu tối ưu chuỗi cung ứng đầu vào, giảm hao hụt nguyên liệu và gia tăng giá trị sản phẩm.

Ở cấp độ quốc gia, việc hỗ trợ DN chuyển đổi số tiếp tục được Chính phủ đẩy mạnh. Theo Đề án chuyển đổi số DN nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có ít nhất 500 ngàn DN nhỏ và vừa được hỗ trợ thông qua các hoạt động đánh giá mức độ sẵn sàng, tư vấn, đào tạo, thử nghiệm và ứng dụng các giải pháp chuyển đổi số. Trong đó, ít nhất 300 ngàn DN được hỗ trợ ứng dụng nền tảng số, công nghệ số và AI; đồng thời hình thành khoảng 200 DN nhỏ và vừa tiêu biểu về chuyển đổi số.

Dữ liệu là nền tảng của chuyển đổi số

Nếu ở giai đoạn đầu, nhiều DN lựa chọn số hóa các hoạt động bán hàng, quảng bá sản phẩm hay chăm sóc khách hàng thì hiện nay trọng tâm của chuyển đổi số đã chuyển sang khai thác dữ liệu phục vụ quản trị và điều hành. Đây được xem là bước chuyển quan trọng để DN tạo ra giá trị từ công nghệ, thay vì chỉ dừng lại ở việc ứng dụng các nền tảng số.

Đầu tư cho công nghệ là bước đầu tiên để chuyển đổi số, vận hành nhà máy thông minh. Ảnh: Vương Thế

Theo ông Trần Quang Huấn, chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi DN có nền tảng dữ liệu đầy đủ, chính xác và được cập nhật thường xuyên. Vì vậy, cùng với đầu tư công nghệ, DN cần quan tâm xây dựng cơ sở dữ liệu, hoàn thiện hạ tầng số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thành Luân, Giám đốc Chuyển đổi số Công ty cổ phần Công nghệ ITG (thành phố Hà Nội) cho rằng: Nhiều nhà máy truyền thống vẫn gặp khó khăn trong quản lý do thiếu công cụ đo lường hiệu quả. Quá trình vận hành chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và cảm tính nên khó kiểm soát năng suất, chất lượng cũng như chi phí sản xuất. Với sự hỗ trợ của mô hình nhà máy thông minh tích hợp AI thì DN có thể thu thập dữ liệu xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu đầu vào, sản xuất, kho vận đến tiêu thụ sản phẩm. Nguồn dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực sẽ giúp DN chuyển từ bị động sang chủ động trong quản trị, nhanh chóng điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh phù hợp với nhu cầu thị trường.

Thực tế tại Công ty TNHH Cao su Thuận Lợi (xã Thuận Lợi) cho thấy: Chuyển đổi số đang mang lại những thay đổi rõ nét trong hoạt động quản lý và sản xuất. Với nền tảng số mới, toàn bộ thông tin quan trọng được cập nhật và tra cứu thuận tiện. Giá thu mua mủ cao su được công khai hằng ngày, góp phần nâng cao tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý thông tin và tăng tính chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh đó, hệ thống còn cho phép tra cứu đầy đủ thông tin về sản phẩm, từ thông số kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng đến các ứng dụng thực tế.

Theo ông Võ Quang Hiếu, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Cao su Thuận Lợi, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là bước chuyển trong tư duy quản trị. Đây cũng là nền tảng để DN nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Theo các chuyên gia, không ít DN nhỏ và vừa hiện vẫn mới chuyển đổi số ở “phần ngọn”, chủ yếu tận dụng Facebook, Zalo, TikTok để giới thiệu sản phẩm và bán hàng. Trong khi đó, khâu cốt lõi là xây dựng cơ sở dữ liệu, kết nối thông tin giữa các bộ phận và khai thác dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định vẫn còn nhiều hạn chế.

Vương Thế