Giải pháp nâng tầm nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ

Thời gian qua, ngành khoa học và công nghệ (KHCN) Đồng Nai chú trọng triển khai nhiều giải pháp để nâng cao hiệu quả nghiên cứu ứng dụng KHCN, giải quyết bài toán thực tiễn về thúc đẩy KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tại địa phương.

Sinh viên Trường đại học Lạc Hồng (phường Trấn Biên) tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học tại trường. Ảnh: C.T.V

Một trong những giải pháp trọng tâm để nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học là gắn kết chặt chẽ các nhiệm vụ, đề tài nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp (DN), thị trường và địa phương.

Kết nối các nguồn lực

Đồng Nai có nền tảng khá tốt để phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo. Theo Sở KHCN, hiện thành phố có 40 tổ chức KHCN, 5 trường đại học, 4 phân hiệu đại học và 53 phòng thí nghiệm đạt chuẩn VILAS (hệ thống công nhận phòng thử nghiệm, hiệu chuẩn của Việt Nam). Ngoài ra, thành phố có 17 DN được cấp giấy chứng nhận DN KHCN. Đây là nguồn lực rất quan trọng cho hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ ở địa phương.

PGS.TS Nguyễn Vũ Quỳnh, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Lạc Hồng (phường Trấn Biên) cho biết: Trong bối cảnh hiện nay, mô hình liên kết 4 nhà gồm: Nhà nước - nhà trường - DN - nhà đầu tư sẽ là hướng đi chiến lược để thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ cũng như hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững.

Sinh viên Trường đại học Lạc Hồng (phường Trấn Biên) tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học. Ảnh: C.T.V

Thời gian tới, Trường đại học Lạc Hồng sẽ tăng cường vai trò kết nối giữa DN và hoạt động đào tạo, nghiên cứu. DN sẽ tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng chương trình đào tạo, đặt hàng nghiên cứu và đầu tư phòng thí nghiệm thực hành. Bên cạnh đó, nhà trường sẽ thúc đẩy cơ chế hợp tác công - tư trong giáo dục và nghiên cứu khoa học, tận dụng các chính sách mới của Nhà nước để thu hút DN và nhà đầu tư tham gia vào các dự án công nghệ, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo các chuyên gia, một trong những điểm nghẽn hiện nay trong hoạt động nghiên cứu ứng dụng KHCN nằm ở các khâu trung gian như: tạo mẫu, thử nghiệm, kiểm định, hoàn thiện công nghệ, sản xuất thử, tìm DN tiếp nhận và thương mại hóa... Do đó, việc tăng cường kết nối với các nhà khoa học, các viện, trường trong và ngoài thành phố sẽ góp phần giải quyết những bài toán thực tiễn đặt ra về thúc đẩy KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trên các lĩnh vực ở địa phương.

“Ðặt hàng” những đề tài gắn với địa phương

Trước những yêu cầu phát triển mới, việc triển khai, đề xuất và đặt hàng các nhiệm vụ KHCN cần được triển khai đảm bảo tính kế thừa và đột phá cũng như đánh giá sự chuyển tiếp các kết quả nghiên cứu KHCN và đổi mới sáng tạo đã triển khai một cách phù hợp, thiết thực. Qua đó góp phần nâng cao hiệu quả nghiên cứu, ứng dụng KHCN trong tình hình mới.

Ngành KHCN Đồng Nai đã thành lập các tổ chuyên gia nhằm tư vấn, rà soát, đặt hàng và xác định mức trần kinh phí dự kiến hỗ trợ từ ngân sách nhà nước đối với nhiệm vụ KHCN và đổi mới sáng tạo năm 2026 đối với nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng từng nhóm lĩnh vực cụ thể (gọi tắt là các tổ chuyên gia).

Ngành KHCN Đồng Nai nỗ lực chuyển từ tư duy “nghiên cứu xong là kết thúc” sang “nghiên cứu chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra giá trị trong thực tế”. Bên cạnh đó, ngành cũng quan tâm đến các giải pháp chuyển giao công nghệ, ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn một cách hiệu quả, phù hợp với yêu cầu phát triển của địa phương…

Thông qua những cuộc họp rà soát, đánh giá đối với từng nhóm lĩnh vực, các tổ chuyên gia tư vấn đã chỉ ra những đề tài, nhiệm vụ cần được điều chỉnh cũng như nâng tầm, tập trung vào những mục tiêu, nội dung cụ thể, thiết thực để tránh trùng lặp nội dung nghiên cứu và đáp ứng yêu cầu thực tiễn của địa phương. Song song đó, các tổ chuyên gia còn phản biện, góp ý đối với những nội dung chưa phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Đồng thời đề xuất các giải pháp, phương án nghiên cứu chuyên sâu, tăng cường ứng dụng công nghệ cao đối với những đề tài, nội dung mang tính thực tiễn cao…

PGS.TS Nguyễn Ngọc Thùy, Phó Trưởng phòng KHCN và Quan hệ đối ngoại (Trường đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh), Tổ trưởng Tổ chuyên gia tư vấn đối với lĩnh vực nông nghiệp tuần hoàn và khoa học nông nghiệp khác, chia sẻ: Để nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu ứng dụng KHCN đối với các lĩnh vực, nhất là lĩnh vực về phát triển kinh tế tuần hoàn, Đồng Nai cần lưu ý đến những cách tiếp cận mới, chú trọng nâng cao nhận thức, tăng cường liên kết giữa các bên liên quan để cùng nhau xây dựng chuỗi nghiên cứu, ứng dụng đáp ứng yêu cầu thực tiễn của địa phương.

Để phát triển một cách bền vững, hoạt động nghiên cứu, ứng dụng KHCN cần tập trung vào những lĩnh vực: chuyển đổi số, phát triển công nghệ cao, logistics, giáo dục, y tế, du lịch, năng lượng xanh, kinh tế tuần hoàn và các giải pháp đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương… Đặc biệt, Đồng Nai đang triển khai xây dựng danh mục các sản phẩm công nghệ chiến lược nhằm thúc đẩy các giải pháp chuyển đổi số, phát triển KHCN trên địa bàn.

Phó Giám đốc Sở KHCN Nguyễn Thanh Phong chia sẻ: Sở sẽ tăng cường phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, DN để nâng cao hiệu quả nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ. Song song đó, sở chú trọng rà soát, kết nối hệ thống cơ sở dữ liệu về chuyên gia trên các lĩnh vực của Bộ KHCN và của Đồng Nai; từ đó liên hệ, mời các chuyên gia theo từng nhóm lĩnh vực cụ thể về tư vấn, hỗ trợ địa phương, các viện, trường liên quan để nâng cao hiệu quả thẩm định, phản biện các đề tài, nhiệm vụ khoa học, đặc biệt là đối với những, sản phẩm công nghệ chiến lược của địa phương.    

Hải Quân