Phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở

Cùng với rà soát, đầu tư cơ sở hạ tầng, nhiều địa phương tại Đồng Nai đang tập trung nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa (TCVH), thể thao cơ sở, phát huy vai trò là “mái nhà chung” trong sinh hoạt cộng đồng.

Việc quy hoạch phát triển hệ thống TCVH, thể thao cơ sở ở Đồng Nai đã và đang tạo nguồn lực quan trọng để nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân, thúc đẩy địa phương phát triển kinh tế - xã hội bền vững, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc trong giai đoạn mới.

Đa dạng mô hình

Sau sáp nhập và sắp xếp lại đơn vị hành chính, hệ thống TCVH, thể thao cơ sở tại các xã, phường trên địa bàn thành phố đã từng bước đi vào hoạt động ổn định. Đến nay, toàn thành phố có 93/95 xã, phường thành lập Trung tâm Dịch vụ tổng hợp (chiếm 97,89%), trong đó có 3 địa phương vẫn duy trì mô hình Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao (gồm xã Cẩm Mỹ, phường Xuân Lộc và phường Nhơn Trạch). Bên cạnh đó, Đồng Nai có 16 nhà văn hóa dân tộc tiếp tục được khai thác, phục vụ nhân dân.

Nhà thi đấu đa năng Khu công nghiệp Biên Hòa 2 (phường Long Bình) là một trong những thiết chế văn hóa, thể thao thường xuyên tổ chức hoạt động cho người lao động tham gia sinh hoạt.

Tại xã Đồng Tâm, thời gian qua địa phương đã chú trọng đầu tư, sửa chữa, nâng cấp và khai thác hiệu quả hệ thống TCVH, thể thao cơ sở. Xã đã lắp đặt 35 cụm loa truyền thanh thông minh tại 11 ấp; đồng thời phủ sóng wifi miễn phí tại các nhà văn hóa ấp, phục vụ nhu cầu sinh hoạt, học tập và tiếp cận thông tin của cộng đồng.

Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Tâm Nguyễn Văn Hải cho biết: “Đồng Tâm là địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Vì vậy, hệ thống TCVH, thể thao ở những khu dân cư này đã được quan tâm đầu tư, bổ sung trang thiết bị thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia. Những sinh hoạt văn nghệ, thể thao, lễ hội truyền thống được duy trì tại các thiết chế, tạo nên không gian văn hóa giàu bản sắc”.

Việc khai thác TCVH, thể thao ở phường Hố Nai sau sắp xếp, sáp nhập các khu phố có những chuyển biến tích cực. Phó Chủ tịch UBND phường Hố Nai Võ Thị Huỳnh Mai cho hay: Hiện địa phương duy trì trung tâm văn hóa - học tập cộng đồng, nhà văn hóa khu phố và các thiết chế thể thao do cá nhân, đơn vị đầu tư, từng bước đi vào hoạt động ổn định.

“Phường Hố Nai đang hướng đến chuyển đổi số trong quản lý, khai thác và phát huy hiệu quả TCVH, thể thao. Trong đó, phường sẽ xây dựng bản đồ số các thiết chế để người dân dễ dàng tiếp cận, tìm kiếm các điểm sinh hoạt văn hóa, thể thao trên địa bàn. Cùng với đó, địa phương sẽ phối hợp với ngành văn hóa, thể thao và du lịch đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức các hoạt động và kêu gọi xã hội hóa nhằm huy động thêm nguồn lực cho phong trào” - bà Võ Thị Huỳnh Mai chia sẻ.

Cùng với khu dân cư, hệ thống TCVH, thể thao dành cho công nhân lao động tại các khu chế xuất - khu công nghiệp cũng được các đơn vị, doanh nghiệp quan tâm. Đồng Nai hiện có nhiều thiết chế do Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai trực tiếp quản lý như: Nhà thi đấu đa năng Khu công nghiệp Biên Hòa 2; Trung tâm Văn hóa - Thể thao Công đoàn tại phường Chơn Thành; 2 sân bóng đá và 2 bể bơi tại Khu công nghiệp Đồng Xoài I được đầu tư từ ngân sách Công đoàn.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư các hạng mục văn hóa, thể thao phục vụ công nhân lao động. Tiêu biểu như: Khu sinh hoạt văn hóa, thể thao tại Công ty TNHH Pou Sung Việt Nam (xã An Viễn); khu giải trí công nhân tại Công ty TNHH Pou Chen Việt Nam (phường Biên Hòa); khu sinh hoạt gia đình công nhân tại Công ty TNHH Chang Shin Việt Nam (phường Tân Triều), hay sân thể thao đa năng thuộc Tập đoàn Phong Thái (xã Bình Minh). Mặc dù các thiết chế này đã phần nào đáp ứng nhu cầu giải trí của công nhân lao động, song do các khu công nghiệp phân bố rộng, trong khi thiết chế còn hạn chế về quy mô và loại hình hoạt động, việc phục vụ vẫn chưa đồng đều.

Hướng tới mạng lưới thiết chế đồng bộ, hiện đại

Theo kế hoạch hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn thành phố, Đồng Nai phấn đấu đến năm 2030, đảm bảo 100% lực lượng vũ trang và các doanh nghiệp có TCVH, thể thao, đáp ứng nhu cầu sáng tạo, thụ hưởng văn hóa của người dân và cán bộ, chiến sĩ; 90% TCVH, thể thao cơ sở đạt chuẩn theo quy định và hoạt động thường xuyên, hiệu quả. Đến năm 2045, phấn đấu 100% khu công nghiệp thành lập mới có quy hoạch quỹ đất xây dựng các TCVH, thể thao, trong đó tối thiểu 50% khu công nghiệp xây dựng mới có Trung tâm Văn hóa - Thể thao phục vụ công nhân, người lao động.

Đặc biệt, Đồng Nai hướng tới quy hoạch, đầu tư xây dựng đồng bộ các TCVH, thể thao cấp thành phố gồm: Bảo tàng, thư viện, nhà hát nghệ thuật, nhà hát lớn, nhà văn hóa thanh niên, khu phức hợp thể dục thể thao, trường phổ thông năng khiếu thể thao, sân vận động, quảng trường, trung tâm văn hóa - điện ảnh, trung tâm hội nghị và triển lãm quy mô khu vực và quốc tế… Phấn đấu 100% xã, phường có đủ các TCVH, thể thao đạt chuẩn và các công trình văn hóa cơ bản (quảng trường, công viên văn hóa, thư viện).

Đối với xã vùng biên giới, giai đoạn 2026-2030, Đồng Nai định hướng xây dựng các trung tâm văn hóa - thể thao liên xã (dự kiến sẽ xây dựng tại các xã Thiện Hưng, Đăk Ơ, Lộc Tấn). Đây sẽ là những thiết chế có quy mô lớn, hiện đại, đảm nhiệm việc tổ chức các sự kiện chính trị, văn hóa, thể thao mà thiết chế cơ sở chưa đáp ứng được. Ngoài ra, không gian văn hóa cũng được mở rộng gắn với xây dựng mạng lưới trung tâm công nghiệp văn hóa sáng tạo tại các phường: Trấn Biên, Bình Phước, Long Thành và Long Khánh.

Sau khi thực hiện sáp nhập thôn, ấp, khu phố, thành phố Đồng Nai có 599 thôn, ấp, khu phố có nhà văn hóa - khu thể thao, trong đó có 520 nhà văn hóa đạt chuẩn. Đồng Nai có 6 thiết chế văn hóa, thể thao do ngành văn hóa, thể thao và du lịch quản lý gồm: Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh Đồng Nai, Nhà hát Nghệ thuật Đồng Nai, Thư viện Đồng Nai, Bảo tàng Đồng Nai, sân vận động Đồng Nai; Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể dục thể thao Đồng Nai.

Bên cạnh đầu tư, xây mới các thiết chế thể thao trọng điểm của thành phố, Đồng Nai còn nâng cấp, sửa chữa nhiều hạng mục công trình thể thao tại phường Tam Hiệp, Tân Triều, Bình Phước, Phước Long. Đồng thời thu hút đầu tư (xã hội hóa) xây dựng Khu công viên thể thao hàng không Đồng Nai tại Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai và hệ thống sân golf tại các địa phương. Trong đó, giai đoạn 2026-2030, ưu tiên thu hút vốn đầu tư xây dựng sân golf tại các phường: Xuân Lộc, Hàng Gòn, Dầu Giây và các xã: Nha Bích, Xuân Đường. Giai đoạn sau năm 2030, thu hút vốn đầu tư xây dựng sân golf tại xã Xuân Hòa, Xuân Đường và phường Trị An.

My Ny