Đổi mới sáng tạo nâng cao chỉ số năng suất tổng hợp

Thành phố Đồng Nai chủ động tăng cường hỗ trợ ươm tạo, chuyển giao công nghệ và kết nối đầu tư nhằm thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo (ĐMST) phát triển mạnh mẽ, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế bền vững của địa phương.

Bên cạnh đó, Đồng Nai còn hướng tới các mục tiêu cụ thể về thực hiện các chỉ tiêu chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, triển khai thực hiện chỉ tiêu về năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) trên địa bàn thành phố…

Thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo

Thời gian qua, thành phố Đồng Nai tập trung nhiều giải pháp về xây dựng hạ tầng và tạo môi trường thuận lợi cho ĐMST, tăng cường công tác truyền thông số, thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp - nhà đầu tư để phát triển hoạt động khởi nghiệp, ĐMST. Qua đó, góp phần tạo động lực cho Đồng Nai phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), ĐMST và chuyển đổi số; thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn mới.

Mô hình khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo bằng ứng dụng giao đồ ăn nhanh của Công ty cổ phần Công nghệ Iloka (phường Long Khánh, thành phố Đồng Nai).

Cuối tháng 5-2026, UBND thành phố Đồng Nai ban hành Kế hoạch số 47/KH-UBND về phát triển hệ thống ĐMST và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo thành phố Đồng Nai năm 2026. Kế hoạch nhằm phấn đấu đưa thành phố Đồng Nai trở thành một trong những trung tâm ĐMST, công nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số và hành chính số hiện đại của vùng Đông Nam Bộ; góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển nhanh, bền vững giai đoạn 2026-2030. Đồng thời phát triển KHCN, ĐMST góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, ưu tiên các giải pháp góp phần bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đặc biệt, Đồng Nai phấn đấu thuộc nhóm 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu về chỉ số ĐMST cấp địa phương. Đồng thời hình thành Trung tâm ĐMST và chuyển đổi số thành phố Đồng Nai; triển khai thủ tục hình thành Khu ĐMST tại xã Bình An; triển khai thủ tục hình thành Khu KHCN và ĐMST phường Đồng Xoài…

Thành ủy viên, Giám đốc Sở KHCN Phạm Văn Trinh chia sẻ: Thời gian tới, ngành KHCN Đồng Nai sẽ thúc đẩy mạnh mẽ mô hình liên kết giữa Nhà nước - nhà trường/nhà khoa học - doanh nghiệp để tạo thành chuỗi giá trị khép kín từ nghiên cứu, phát triển đến thương mại hóa. Các cơ chế tài chính linh hoạt sẽ được áp dụng như: đồng tài trợ, chia sẻ rủi ro và khuyến khích doanh nghiệp thành lập Quỹ Nghiên cứu và phát triển (R&D) đầu tư cùng các viện, trường.

Đặc biệt, ngành KHCN sẽ tham mưu thành lập Trung tâm ĐMST và Chuyển đổi số thành phố; đồng thời hình thành các khu KHCN, vườn ươm, hướng tới phát triển không gian sáng tạo ở các xã, phường. Thành phố sẽ hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm hỗ trợ khởi nghiệp, tạo bệ phóng cho các nhà khoa học và doanh nghiệp phát huy tối đa năng lực sáng tạo.

Theo các chuyên gia, thành phố Đồng Nai có nhiều điều kiện, tiềm năng để thúc đẩy phát triển hệ sinh thái ĐMST. Đây hứa hẹn là “điểm đáp” cho doanh nghiệp công nghệ, logistics, phát triển thị trường cho sản phẩm công nghệ tại Đồng Nai. Đồng thời là nền tảng giúp địa phương đẩy mạnh ứng dụng KHCN vào sản xuất và quản trị; hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi mô hình quản trị, sản xuất thông minh dựa trên công nghệ số… Đặc biệt, Đồng Nai cần ưu tiên phát triển các trung tâm ĐMST, khu công nghệ cao, hệ thống dữ liệu dùng chung, nền tảng số phục vụ doanh nghiệp. Đây là điều kiện nền tảng để kết nối hiệu quả với các trung tâm tri thức, ĐMST trong khu vực.

Bà Lê Thị Minh Anh, Trưởng ban Phát triển không gian sáng tạo, Trung tâm ĐMST quốc gia (NIC) nhận định: Đồng Nai có nhiều lợi thế để thúc đẩy hoạt động ĐMST phát triển, nhất là khi địa phương đã trở thành thành phố thứ 7 của cả nước. Trong đó, các lĩnh vực có nhiều tiềm năng phát triển hoạt động ĐMST của địa phương như: nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, phát triển kinh tế tầm thấp…

Trong thời gian tới, Đồng Nai cần nâng cao hiệu quả kết nối, thu hút nguồn lực cho cụm ĐMST tại địa phương. Đồng thời thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị thông qua các hoạt động ĐMST và chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh phát triển mới.

PGS.TS Nguyễn Vũ Quỳnh, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Lạc Hồng cho rằng: Đồng Nai có lợi thế rất lớn khi nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, kết nối trực tiếp với Thành phố Hồ Chí Minh, sở hữu Cảng hàng không quốc tế Long Thành và hệ thống khu công nghiệp, khu kinh tế với quy mô lớn. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái ĐMST gắn với doanh nghiệp, trường đại học và các trung tâm nghiên cứu.

Hướng tới nâng cao năng suất nhân tố tổng hợp

Chỉ số TFP là một trong những thước đo quan trọng phản ánh chất lượng, chiều sâu và sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam và các địa phương, trong đó có Đồng Nai trong giai đoạn phát triển mới.

Tại buổi làm việc giữa lãnh đạo UBND thành phố với các sở, ngành, đơn vị liên quan về đề xuất các giải pháp nâng cao tỷ trọng kinh tế số trong GRDP, triển khai thực hiện chỉ tiêu TFP trên địa bàn thành phố Đồng Nai vào đầu tháng 6-2026, Phó Giám đốc Sở KHCN Nguyễn Thanh Phong chia sẻ: Để nâng cao TFP, Sở KHCN đề xuất một số giải pháp để tăng trưởng về chuyển đổi phương thức hỗ trợ KHCN, triển khai đặt hàng hoặc tài trợ thông qua các nhiệm vụ ĐMST, phát triển các tổ hợp công nghệ - sáng tạo trọng điểm.

Dây chuyền sản xuất ứng dụng công nghệ tại Công ty TNHH Trans Machine Technologies Việt Nam ở Khu công nghiệp Nhơn Trạch 3.

Đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, ứng dụng mạnh mẽ các hệ thống theo dõi thông minh (Smart-Tracking) trong việc đôn đốc, giám sát tiến độ thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan hành chính, đảm bảo tính minh bạch và nâng cao chỉ số hiệu quả quản trị công…

Cũng tại buổi làm việc nêu trên, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trường Sơn yêu cầu: Các sở, ngành, đơn vị liên quan cần rà soát, nâng cao hiệu quả các chương trình hội thảo, tập huấn để nâng cao các chỉ số liên quan đến phát triển KHCN, ĐMST, chuyển đổi số. Song song đó, các đơn vị cần có kế hoạch cụ thể, rõ ràng; phân công cụ thể, rõ người, rõ việc, rõ thời gian, đảm bảo kết quả đầu ra trong việc thực hiện các chỉ tiêu liên quan đến thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW…

Theo kết quả chỉ số ĐMST cấp địa phương (Provincial Innovation Index - PII) năm 2025 do Bộ KHCN công bố, Đồng Nai xếp thứ 12/34 tỉnh, thành cả nước về chỉ số PII với tổng điểm 44,92.

PGS.TS Nguyễn Vũ Quỳnh cho biết thêm: Trong chiến lược phát triển sắp tới, Trường đại học Lạc Hồng xác định nhiệm vụ trọng tâm là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ trực tiếp cho quá trình chuyển đổi số và phát triển công nghiệp công nghệ cao của địa phương và khu vực. Nhà trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, doanh nghiệp và địa phương để triển khai mô hình đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động. Trong đó, nhà trường chú trọng xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST trong trường đại học. Nhà trường mong muốn mỗi sinh viên không chỉ là người tìm việc mà còn có thể trở thành người tạo việc làm thông qua các dự án start-up công nghệ và ĐMST.             

Hải Quân