Xây dựng lộ trình đổi mới các ngành kinh tế mũi nhọn

Đồng Nai đang nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong những năm tới. Trong quá trình đó, thành phố từng bước chuyển dịch theo hướng phát triển chất lượng cao đối với các ngành nghề kinh tế.

Một doanh nghiệp ở Đồng Nai tham quan Triển lãm quốc tế về máy móc và công nghệ sản xuất được tổ chức ở Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. Ảnh minh họa

Đổi mới mô hình tăng trưởng và thúc đẩy đổi mới công nghệ trong các ngành kinh tế mũi nhọn, xây dựng lộ trình và giải pháp phát triển là những nhiệm vụ quan trọng mà thành phố Đồng Nai đã và đang triển khai.

Thu hút các ngành trọng điểm

Nhằm tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương, đầu năm 2026, Đồng Nai ban hành Kế hoạch số 06/KH-UBND về xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ đến năm 2035 đối với các ngành kinh tế trọng điểm.

Theo định hướng này, thành phố sẽ thúc đẩy tái cơ cấu các ngành kinh tế mũi nhọn theo hướng hiện đại, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cụ thể là tập trung phát triển lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI); công nghệ bán dẫn và vi mạch; công nghệ công nghiệp chế biến chế tạo; công nghệ nông nghiệp công nghệ cao; công nghệ sinh học và y tế tiên tiến; công nghệ năng lượng tái tạo và công nghệ xanh; công nghệ môi trường; công nghệ giáo dục và giải trí số; công nghệ giao thông, logistics và vận tải thông minh.

Thông qua việc từng bước làm chủ và ứng dụng các công nghệ chiến lược, Đồng Nai kỳ vọng nâng cao năng lực đổi mới công nghệ của doanh nghiệp (DN), gia tăng hàm lượng giá trị gia tăng trong sản phẩm, đồng thời tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong những năm tới. Theo Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Nguyễn Kim Long, đích đến của Đồng Nai là một thành phố công nghiệp công nghệ cao, đô thị hiện đại, trung tâm logistics, trung tâm dịch vụ quốc tế và nông nghiệp công nghệ cao, có sự liên kết vùng và kết nối toàn cầu.

Ở mỗi lĩnh vực, tùy đặc thù cần có định hướng phát triển riêng. Đối với ngành công nghiệp chế biến chế tạo, việc ứng dụng tự động hóa, robot công nghiệp, sản xuất thông minh và công nghệ số sẽ giúp DN nâng cao năng suất, giảm chi phí và gia tăng giá trị sản phẩm. Hay như lĩnh vực logistics, Sân bay quốc tế Long Thành mở ra nhu cầu rất lớn về công nghệ quản lý chuỗi cung ứng, logistics thông minh và hạ tầng số. Đây được xem là một trong những động lực mới cho tăng trưởng kinh tế của thành phố. Theo Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Trần Thanh Hải, việc phát triển dịch vụ logistics của Đồng Nai cần định hướng để trở thành trung tâm cấp quốc tế, dựa trên lợi thế, tiềm năng của mình.

Sự lựa chọn phát triển của Đồng Nai cũng là điều mà Trung ương mong muốn. Ngày 18-5, khi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai nhân dịp đón nhận Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra yêu cầu kiến tạo mô hình tăng trưởng mới. Để vượt khỏi giới hạn của một trung tâm công nghiệp truyền thống, Đồng Nai phải phát triển bằng năng suất, công nghệ, hàm lượng tri thức, năng lực đổi mới và sức lan tỏa đối với DN trong nước.

Ðẩy mạnh đổi mới công nghệ

Để thực hiện nhiệm vụ tăng trưởng kinh tế dài hạn, trong lĩnh vực kinh tế mũi nhọn, Đồng Nai phấn đấu đến năm 2030, từng bước hình thành và triển khai các công nghệ cốt lõi, nâng cao năng lực đổi mới công nghệ của DN, tăng tỷ lệ giá trị gia tăng trong ngành. Đến năm 2035, đạt vị thế dẫn đầu trong một số lĩnh vực công nghệ, chuyển đổi công nghệ mạnh mẽ, khai thác tốt nhu cầu thị trường trong và ngoài nước, khả năng tiếp cận và làm chủ công nghệ mang tính đột phá.

Chuyển đổi xanh là yếu tố quyết định thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững của Đồng Nai trong giai đoạn tới. Đồng Nai sẽ tập trung đánh giá xu hướng phát triển công nghệ trên thế giới, nhu cầu của thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời xác định các công nghệ cốt lõi có khả năng tạo ra bước đột phá.

Về lộ trình triển khai, kế hoạch xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ của Đồng Nai đề ra 3 giai đoạn cụ thể. Giai đoạn 2026-2027, chú trọng nâng cao năng lực và chuyển đổi số; giai đoạn này tập trung vào việc củng cố nền tảng, số hóa quy trình và xây dựng các lớp dữ liệu cơ sở cho bản đồ công nghệ chiến lược. Giai đoạn 2028-2030, chuyển dịch sang đổi mới sáng tạo và giá trị cao (áp dụng bản đồ công nghệ); giai đoạn này tập trung vào việc áp dụng kết quả đánh giá, thúc đẩy đổi mới sáng tạo mạnh mẽ, chuyển dịch sang các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao hơn và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chất lượng. Giai đoạn 2031-2035, tổng hợp, đánh giá kết quả triển khai, điều chỉnh lộ trình phù hợp; tiến tới hình thành các vườn ươm DN công nghiệp công nghệ số trong các khu công nghiệp (KCN) thông tin tập trung, khu đổi mới sáng tạo và khu công nghệ cao sau khi hình thành.

Cùng với thu hút dự án, để phục vụ mục tiêu hiện đại, xanh hóa sản xuất, Đồng Nai cũng từng bước chuyển đổi mô hình phát triển các KCN. Đồng Nai định vị hệ thống các KCN, khu kinh tế theo hướng hiện đại, sinh thái và tích hợp sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Cụ thể là ưu tiên phát triển một số ngành công nghiệp mũi nhọn, công nghệ mới, công nghệ cao; phát triển các KCN chuyên ngành, KCN công nghệ cao, KCN sinh thái; dịch vụ hỗ trợ công nghiệp.

Theo Phó Trưởng ban phụ trách Ban Quản lý các KCN, khu kinh tế thành phố Đồng Nai Phạm Việt Phương, xu hướng đầu tư đang thay đổi. Các đối tác, nhà đầu tư đang quan tâm hơn đến môi trường đầu tư ổn định, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, khả năng kết nối logistics, chất lượng nguồn nhân lực và mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Do đó, việc nâng cấp toàn diện hạ tầng, chất lượng dịch vụ và năng lực hỗ trợ DN nhằm duy trì sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư mới là rất quan trọng.

Vương Thế