Thương mại điện tử là trụ cột quan trọng để thúc đẩy kinh tế số

Thị trường thương mại điện tử (TMĐT) tại thành phố Đồng Nai có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển và ngày càng được mở rộng. Song song đó, địa phương cũng cần có giải pháp cụ thể để vượt qua những thách thức, thúc đẩy phát triển TMĐT bền vững.

Giám đốc Trung tâm Phát triển TMĐT và Công nghệ số (eComDX) thuộc Cục TMĐT, Bộ Công thương NGUYỄN HỮU TUẤN đã có những trao đổi với phóng viên của Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai về các xu hướng phát triển TMĐT hiện nay, cũng như những cơ hội và thách thức của Đồng Nai về thúc đẩy hoạt động TMĐT trong bối cảnh phát triển mới.

Thương mại điện tử ngày càng mở rộng, đa dạng xu hướng

Ông Nguyễn Hữu Tuấn.

* Thưa ông, hiện nay thị trường TMĐT ngày càng mở rộng và trở thành động lực quan trọng trong phát triển kinh tế số tại Việt Nam nói chung và tại các địa phương, trong đó có thành phố Đồng Nai nói riêng. Theo ông, đâu là những xu hướng nổi bật trong phát triển TMĐT hiện nay?

- Thời gian qua, TMĐT tiếp tục tăng trưởng mạnh, đa dạng ngành hàng, khẳng định vai trò là kênh bán hàng chủ lực trong nền kinh tế số. Trong nửa đầu năm 2026, thị trường TMĐT Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh. Theo đó, tổng doanh số các sàn TMĐT đạt 291,6 ngàn tỷ đồng, tăng hơn 44%, cho thấy tốc độ tăng trưởng của các sàn TMĐT nói riêng và kênh bán lẻ TMĐT nói chung cao hơn đáng kể so với mức tăng trưởng bán lẻ truyền thống.

Một trong những xu hướng nổi bật về TMĐT là shoppertainment - xu hướng mua sắm kết hợp với giải trí. Xu hướng này ngày càng đa dạng thông qua các hình thức như: livestream bán hàng; mua sắm qua hình thức sử dụng công nghệ ảo hóa, game hóa; mua sắm qua khám phá nội dung trực tuyến… Theo đó, người dùng có thể bắt gặp sản phẩm qua video ngắn, livestream rồi mới phát sinh nhu cầu mua sắm, tạo sự thay đổi trong cách các doanh nghiệp tiếp cận khách hàng.

Ngoài ra, xu hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động TMĐT cũng ngày càng phổ biến và được nhiều doanh nghiệp trong nước quan tâm triển khai để nâng cao hiệu quả tiếp thị, kinh doanh trên môi trường số. Đặc biệt, một xu hướng phổ biến hiện nay đối với các KOL (người có ảnh hưởng trên mạng xã hội), KOC (người tiêu dùng có sức ảnh hưởng) và những nhà sáng tạo nội dung đó là tiếp thị liên kết. Những xu hướng này đã góp phần chuyển dịch thói quen, thị hiếu của người tiêu dùng trên các nền tảng số, TMĐT. Do đó, các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp địa phương cần liên tục cập nhật và thích ứng với những xu hướng mới trong lĩnh vực TMĐT để từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động kinh doanh trên môi trường số.

* Đồng Nai là một trong những địa phương có nền kinh tế phát triển năng động. Theo báo cáo chỉ số TMÐT (EBI) Việt Nam năm 2026, thành phố Đồng Nai có chỉ số TMÐT đứng thứ 6 cả nước. Theo ông, Đồng Nai cần phát huy những cơ hội và lợi thế nào để thúc đẩy phát triển TMĐT bền vững?

- Đồng Nai có vị trí chiến lược trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có vị trí gần Thành phố Hồ Chí Minh. Điều này giúp địa phương có nhiều lợi thế trong kết nối, trung chuyển hàng hóa; từ đó thúc đẩy liên kết vùng, nâng cao chất lượng dịch vụ về logistics, TMĐT. Đặc biệt, Đồng Nai có hạ tầng giao thông phát triển với đầy đủ các phương thức vận tải thuận tiện, nhất là khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào hoạt động. Đây là những nền tảng, lợi thế lớn giúp Đồng Nai thúc đẩy phát triển hệ sinh thái về TMĐT một cách đa dạng, bền vững.

Luật TMĐT năm 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế về TMĐT, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số. Đồng thời tạo tiền đề để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn, lành mạnh trong phát triển TMĐT…

Ngoài ra, sau sáp nhập, sắp xếp đơn vị hành chính, Đồng Nai có thêm nhiều sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) đặc trưng như: hạt điều Bình Phước, bưởi Tân Triều, sầu riêng, mít… Đây là những sản phẩm có nhiều tiềm năng để phát triển hoạt động tiếp thị, kinh doanh trên các nền tảng TMĐT. Do đó, địa phương cần đẩy mạnh kết nối cung - cầu và xúc tiến thương mại số, mở rộng hoạt động TMĐT xuyên biên giới để nâng cao hiệu quả quảng bá, mở rộng thị trường cho các sản phẩm OCOP thế mạnh của địa phương. 

Hỗ trợ doanh nghiệp phát triển thương mại điện tử bền vững

* Bên cạnh những cơ hội, tiềm năng đó, theo ông, các doanh nghiệp ở Đồng Nai sẽ cần lưu ý gì về phát triển TMĐT bền vững trong bối cảnh hiện nay?

- Địa phương cần tăng cường tuyên truyền, đẩy mạnh các giải pháp hỗ trợ cho các doanh nghiệp, chủ thể OCOP nâng cao nhận thức, tư duy về phát triển TMĐT, đảm bảo tuân thủ những quy định pháp luật của TMĐT để thúc đẩy thị trường TMĐT lành mạnh, bền vững.

Tốc độ phát triển TMĐT hiện nay rất nhanh, tuy nhiên, đi kèm với đó là mức độ cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Xu hướng, thị hiếu tiêu dùng cũng liên tục có sự chuyển dịch, thay đổi. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm lựa chọn mua sắm những sản phẩm chất lượng và họ không ngại chi tiền cho các kênh TMĐT. Thực tế cho thấy, các nhà bán hàng uy tín, gian hàng chính hãng (thường gọi là các mall) mặc dù chiếm chưa đến 3% số gian hàng nhưng lại chiếm tỷ trọng khoảng 35% doanh số trên các nền tảng TMĐT. Điều này càng chứng tỏ mức độ quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc sản phẩm của người tiêu dùng trên các kênh mua sắm trực tuyến ngày càng lớn.

Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số Nguyễn Hữu Tuấn trình bày các nội dung tại một chương trình tập huấn phát triển thương mại điện tử vào tháng 10-2026.

Do đó, các doanh nghiệp địa phương cần ưu tiên chất lượng, nguồn gốc hàng hóa và các thông tin sản phẩm cung cấp đối với người tiêu dùng. Đồng thời tăng cường các chính sách, giải pháp về chăm sóc khách hàng, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống… để xây dựng uy tín cho thương hiệu và sản phẩm khi đưa lên các kênh TMĐT.

* Trung tâm Phát triển TMĐT và Công nghệ số (eComDX) có những định hướng, kế hoạch như thế nào để phối hợp, đồng hành với Đồng Nai triển khai các giải pháp thúc đẩy phát triển TMĐT bền vững, thưa ông?

- Thời gian tới, Trung tâm eComDX sẽ tăng cường phối hợp với các địa phương, trong đó có Đồng Nai để đẩy mạnh tuyên truyền, triển khai các hoạt động tập huấn, đào tạo, hướng dẫn doanh nghiệp, hộ kinh doanh nâng cao nhận thức và tuân thủ pháp luật về TMĐT. Đồng thời tập trung hỗ trợ triển khai các phiên Megalive (hay Mega livestream, là phiên phát sóng trực tiếp bán hàng có quy mô siêu lớn trên các nền tảng TMĐT và mạng xã hội) cho các địa phương để góp phần kết nối, giới thiệu các sản phẩm thế mạnh, sản phẩm OCOP của địa phương một cách hiệu quả.

Bên cạnh việc đảm bảo chất lượng, xuất xứ hàng hóa khi đưa lên các nền tảng TMĐT, các doanh nghiệp, chủ thể OCOP của địa phương cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, AI vào hoạt động kinh doanh. Trong đó, doanh nghiệp địa phương cần chủ động tìm hiểu và áp dụng một cách phù hợp các công cụ AI trong việc lập kế hoạch kinh doanh, tiếp thị, mô tả, quảng bá sản phẩm theo chuẩn SEO (những thông tin, nội dung được tối ưu hóa giúp bài viết, website đạt thứ hạng cao trên trang kết quả tìm kiếm), marketing… Từ đó, xây dựng lộ trình kinh doanh, phát triển sản phẩm trên các kênh TMĐT một cách chuyên nghiệp, bền vững.

Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số NGUYỄN HỮU TUẤN

Đặc biệt, Trung tâm eComDX sẽ phối hợp với các địa phương giới thiệu, xúc tiến triển khai mô hình xã TMĐT để từ đó nâng cao hiệu quả TMĐT cấp cơ sở và thúc đẩy TMĐT - trụ cột của nền kinh tế số phát triển bền vững.

* Trân trọng cảm ơn ông!

Hải Quân (thực hiện)