Kết nối bằng công nghệ, xây dựng bằng văn hóa

Không gian số đang mở rộng cơ hội kết nối, tương tác giữa chính quyền và người dân, từ những nhóm Zalo, Facebook tổ dân cư đến các ứng dụng công dân số. Nhưng công nghệ chỉ phát huy giá trị khi người tham gia biết ứng xử có văn hóa, phản ánh có trách nhiệm và đối thoại trên tinh thần xây dựng.

Ở nhiều khu dân cư, nhóm Zalo, Facebook đã trở thành kênh trao đổi thông tin quen thuộc. Một điểm tập kết rác không đúng nơi quy định; tình trạng nuôi chó thả rông, phóng uế bừa bãi gây mất vệ sinh công cộng; tình trạng lấn chiếm vỉa hè hay nguy cơ mất an ninh trật tự… có thể được người dân phản ánh nhanh chóng, giúp cán bộ cơ sở nắm bắt tình hình và phối hợp xử lý. Thông tin từ chính quyền cũng đến với người dân thuận tiện hơn, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa người quản lý và cộng đồng.

Tuy nhiên, sự thuận tiện ấy không mặc nhiên tạo nên một môi trường giao tiếp văn minh. Trên thực tế, có những thông tin sai sự thật bị chia sẻ với “tốc độ chóng mặt”; hình ảnh, thông tin cá nhân bị đưa lên nhóm để phê phán, quy kết. Đôi khi một vấn đề nhỏ bị đẩy thành mâu thuẫn lớn do tâm lý đám đông, do những bình luận cảm tính, lời lẽ thiếu kiềm chế, thậm chí thiếu tôn trọng người khác…

Bên cạnh mạng xã hội, việc Đồng Nai phát triển ứng dụng Công dân số Đồng Nai (Dong Nai City) mở thêm phương thức kết nối người dân với chính quyền. Nếu nhóm Zalo, Facebook thuận tiện cho trao đổi nhanh và chia sẻ thông tin trong cộng đồng, ứng dụng Dong Nai City tích hợp các tiện ích như: dịch vụ công, tra cứu thông tin và phản ánh hiện trường, hướng đến tập trung các kênh tương tác trên một nền tảng số thống nhất. Đây là bước đi đáng chú ý trong tiến trình xây dựng chính quyền số, lấy người dân làm trung tâm phục vụ: thông tin được gửi đến đầu mối tiếp nhận, xác định cơ quan có trách nhiệm xử lý và theo dõi tiến độ, kết quả theo chức năng của hệ thống.

Tuy nhiên, có ứng dụng không đồng nghĩa mọi phản ánh đều tự động được giải quyết nhanh chóng, cũng không có nghĩa mọi kết quả đều đã được công khai đầy đủ. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào quy trình vận hành, năng lực xử lý và trách nhiệm của cơ quan liên quan. Với người dân, phản ánh qua ứng dụng không chỉ là thao tác gửi một bức ảnh hay vài dòng kiến nghị. Đó còn là trách nhiệm cung cấp thông tin trung thực, mô tả rõ địa điểm, thời gian, tính chất sự việc; bổ sung bằng chứng khi cần thiết và tránh biến phản ánh thành công kích cá nhân.

Việc phát triển ứng dụng Dong Nai City và duy trì các nhóm Zalo, Facebook cộng đồng khu dân cư là 2 hình thức bổ trợ cho nhau, tạo thuận lợi cho tương tác 2 chiều giữa chính quyền và người dân.

Chính quyền thành phố và cơ sở cần duy trì các kênh thông tin dễ tiếp cận, hướng dẫn người dân sử dụng đúng mục đích; công khai đầu mối tiếp nhận, quy trình và trách nhiệm xử lý; thường xuyên đánh giá mức độ hài lòng, chất lượng phản hồi; đồng thời chú trọng xây dựng văn hóa ứng xử văn minh, trách nhiệm, thận trọng trên không gian số. Một lời góp ý có căn cứ, một phản hồi đúng hẹn, một cuộc tranh luận tôn trọng lẫn nhau… đều có thể góp phần tích cực xây dựng nên thành phố Đồng Nai văn minh, hiện đại, hạnh phúc.

Hải Yến