Y tế học đường: Ðiểm tựa chăm sóc sức khỏe học sinh

Trước yêu cầu chăm sóc sức khỏe người dân theo hướng chủ động, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, công tác y tế học đường cũng cần được nâng lên một bước. Ngành giáo dục Đồng Nai đang định hướng xây dựng hệ thống y tế trường học theo hướng có đủ nhân lực, quản lý sức khỏe học sinh thường xuyên và từng bước số hóa hồ sơ sức khỏe.

Hoạt động khám sức khỏe đầu năm học tại Trường THPT Chu Văn An A (phường Chơn Thành).

Đây là những nội dung quan trọng trong Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình Sức khỏe học đường trong các cơ sở giáo dục (CSGD) trực thuộc trên địa bàn thành phố Đồng Nai giai đoạn 2026-2035.

Chủ động chăm sóc sức khỏe học đường

Những ngày đầu năm học mới 2026-2027, bên cạnh việc ổn định nền nếp chuyên môn, các trường học trên địa bàn Đồng Nai đang triển khai khám sức khỏe cho học sinh. Đây là hoạt động được thực hiện hằng năm nhằm nắm bắt tình trạng sức khỏe ban đầu của học sinh, qua đó có cơ sở theo dõi, tư vấn và phối hợp với gia đình khi phát hiện những vấn đề cần lưu ý.

Sau sáp nhập, Trường THCS Trảng Dài (phường Trảng Dài) có 2 phân hiệu với hơn 9,2 ngàn học sinh. Quy mô học sinh đông trong khi số lượng cán bộ quản lý giảm chắc chắn sẽ có áp lực. Vì vậy, Ban giám hiệu nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai mọi hoạt động ở 2 phân hiệu một cách đồng bộ. Ngày 27-8, nhà trường đón học sinh khối 6 tựu trường. Ngay ngày hôm sau, 28-8, công tác khám sức khỏe đầu năm học được triển khai. Với hơn 9,2 ngàn học sinh, nhà trường đã hợp đồng với 1 phòng khám đạt chuẩn, phòng khám này tập trung tối đa lực lượng để khám sức khỏe cho học sinh toàn trường trong 3 ngày, 28, 29-8 và mùng 3-9.

“Cán bộ, giáo viên toàn trường đã khám sức khỏe xong. Đối với học sinh, cùng với quá trình khám sức khỏe, nhà trường tiến hành nhập dữ liệu lên Sổ sức khỏe điện tử. Trước đó, nhà trường đã phối hợp với địa phương rà soát, hướng dẫn học sinh chưa có định danh điện tử (VNeID) mức 2 thì cài đặt để kịp thời cho khám sức khỏe và nhập liệu hồ sơ sức khỏe đầu năm học” -  cô Phạm Thị Hải Anh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết.

Tại Trường tiểu học Nguyễn An Ninh (phường Tam Hiệp), nhà trường đã chủ động triển khai nhiều phần việc thuộc lĩnh vực y tế học đường ngay trước thềm năm học mới. Cô Hoàng Thị Ngọc, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Phân hiệu của trường (Trường tiểu học Tân Tiến trước đây) không có nhân viên y tế trường học. Do vậy, nhà trường tổ chức tập huấn, giao nhiệm vụ hỗ trợ y tế trường học ở phân hiệu này cho 1 nhân viên văn phòng, 1 giáo viên phụ trách tư vấn tâm lý học đường, 1 giáo viên hỗ trợ học sinh khuyết tật. Ngoài 3 giáo viên, nhân viên nêu trên thì nhân viên y tế học đường ở phân hiệu chính sẽ hỗ trợ khi có việc cần thiết. Công tác phối hợp được thực hiện chặt chẽ, phân công nhiệm vụ rõ ràng để không bỏ trống việc chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an toàn cho học sinh.

Do nhà trường có tổ chức bán trú nên công tác đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, nước sạch học đường được đặc biệt quan tâm. Nhà trường đã tổ chức tập huấn về an toàn thực phẩm cho giáo viên, nhân viên toàn trường từ ngày 21-8, thời gian tới, nhà trường sẽ tổ chức thêm các lớp tập huấn về phòng chống, xử lý tai tạn thương tích, tổ chức các hoạt động tuyên truyền ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh…

Sau khi các CSGD sáp nhập, yêu cầu đặt ra với công tác y tế học đường là phải chủ động hơn, nhất là trong công tác phòng, chống dịch bệnh.

Tại Trường THPT Chu Văn An A (phường Chơn Thành), công tác khám sức khỏe học đường đầu năm học được tiến hành vào ngày 26-8. Thầy Nguyễn Văn Nghiêm, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Năm nay, công tác khám sức khỏe đầu năm cho học sinh được tiến hành sớm hơn; đồng thời, giáo viên nhà trường nhập dữ liệu sức khỏe học sinh lên Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID dưới sự hỗ trợ của nhân viên y tế. Ngoài học sinh, giáo viên, nhân viên nhà trường cũng được khám sức khỏe đầu năm học”.

Quan tâm đội ngũ làm công tác y tế học đường

Ý nghĩa của khám sức khỏe học đường không chỉ nằm ở việc phát hiện một vài vấn đề sức khỏe tại thời điểm khám. Quan trọng hơn là kết quả đó phải được theo dõi trong suốt quá trình học tập của học sinh. Đây cũng là hướng được đặt ra trong Kế hoạch triển khai Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035 do Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) thành phố ban hành mới đây. Mục tiêu chung là nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu, theo dõi sức khỏe, giáo dục dinh dưỡng, rèn luyện thể lực, hỗ trợ sức khỏe tâm thần và phòng, chống bệnh tật cho người học. Đến năm 2035, công tác sức khỏe học đường được định hướng triển khai đồng bộ, hiệu quả, từng bước hiện đại hóa và tăng cường ứng dụng chuyển đổi số.

Không chỉ sức khỏe cá nhân, môi trường học đường cũng được đưa vào nhóm chỉ tiêu. Các CSGD phải bảo đảm nước uống, nước sinh hoạt đạt chất lượng, công trình vệ sinh đáp ứng nhu cầu của người học. Những nơi tổ chức bữa ăn học đường phải thực hiện đúng quy định về an toàn thực phẩm, kiểm thực 3 bước, lưu mẫu thức ăn và bảo đảm dinh dưỡng hợp lý.

Một trong những chỉ tiêu đáng chú ý là 100% CSGD phối hợp với cơ sở y tế tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc ít nhất 1 lần/năm học cho học sinh. Sau khám, nhà trường phải lập, quản lý, cập nhật hồ sơ sức khỏe; theo dõi các dấu hiệu, nguy cơ liên quan đến dinh dưỡng, thể lực, sức khỏe thể chất và sức khỏe tâm thần để phối hợp với gia đình, cơ sở y tế khi cần thiết.

Sở GDĐT đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% CSGD phải có đầu mối phụ trách công tác y tế trường học; 100% CSGD có phòng y tế hoặc khu vực y tế phù hợp, được trang bị thuốc, thiết bị y tế thiết yếu và phương tiện sơ cấp cứu.

Trong lĩnh vực dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, 100% CSGD có tổ chức bữa ăn học đường phải thực hiện đúng quy định về an toàn thực phẩm, kiểm thực 3 bước, lưu mẫu thức ăn; đồng thời bảo đảm dinh dưỡng hợp lý, phù hợp với độ tuổi, cấp học.

Để những mục tiêu trên đi vào thực tế, bài toán nhân lực y tế trường học được ngành giáo dục xác định là một nhiệm vụ trọng tâm. Theo kế hoạch, đến năm 2030, Đồng Nai phấn đấu có ít nhất 60% trường THPT công lập có nhân viên y tế trường học chuyên trách đáp ứng yêu cầu; 100% trường phổ thông nội trú, dân tộc nội trú, dân tộc bán trú, trường dành cho người khuyết tật có nhân viên y tế chuyên trách; 100% CSGD nghề nghiệp có nhân viên y tế trường học chuyên trách đạt chuẩn.

Để làm được điều này, ngành giáo dục sẽ rà soát thực trạng nhân lực tại các trường THPT, CSGD nghề nghiệp, trung tâm giáo dục thường xuyên và các đơn vị trực thuộc; đánh giá số lượng, trình độ chuyên môn, hình thức bố trí và nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng. Với những trường có quy mô lớn hoặc nguy cơ cao về dịch bệnh, tai nạn thương tích, việc bố trí nhân viên y tế được ưu tiên.

Ngành giáo dục cũng đặt ra yêu cầu ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý sức khỏe học sinh. Theo đó, từng bước triển khai hồ sơ sức khỏe học sinh điện tử, cập nhật thông tin khám sức khỏe định kỳ, tình trạng dinh dưỡng, thể lực, bệnh học đường, tiêm chủng, tư vấn sức khỏe và những yếu tố nguy cơ cần theo dõi.

Kế hoạch cũng định hướng ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các công cụ phân tích dữ liệu để cảnh báo sớm nguy cơ về dinh dưỡng, thể lực, sức khỏe tâm thần, bệnh học đường, dịch bệnh và an toàn thực phẩm.

Hải Yến