Ðảo ngọc Phú Quốc - “địa chỉ đỏ” về nguồn

Ðảo Phú Quốc (tỉnh An Giang) không chỉ nổi tiếng là “thiên đường du lịch” mà còn là “địa chỉ đỏ” của du lịch về nguồn.

Đoàn công tác của Hội Cựu thanh niên xung phong về nguồn tại đảo ngọc Phú Quốc. Ảnh: Nguyệt Hà

Theo chân các cựu thanh niên xung phong (TNXP) thành phố Đồng Nai đến với hòn đảo xinh đẹp, được thăm di tích lịch sử nhà tù Phú Quốc (nhà tù Cây Dừa)… mới thấy hết ý nghĩa của độc lập, tự do mà ngày nay chúng ta được hưởng. Thế hệ ông cha ta đã biến những “chuồng bò”, “chuồng cọp” của nhà lao đế quốc thành những “trường học cách mạng”, nơi trui rèn bản lĩnh, phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng, kiên quyết đấu tranh trong công cuộc kháng chiến bảo vệ độc lập, tự do của dân tộc.

Nhớ lại kỷ niệm xưa

Trở về thăm lại chiến trường xưa, cựu chiến binh (CCB), cựu TNXP Phan Xuân Thừa (ở xã Cẩm Mỹ, đã từng bị giam cầm tại hệ thống nhà tù đế quốc tại Phú Quốc) kể lại: Ông sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng, ông nội, cha mẹ đều tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp ở tỉnh Quảng Trị. 12 tuổi, ông đã làm liên lạc, đưa đón cán bộ qua sông khu vực giáp ranh giữa ta và địch vùng ven Hiền Lương - Bến Hải, là cơ sở chính để mẹ ông và đồng đội hoạt động cách mạng trong lòng địch. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân năm 1968, cách mạng bị tổn thất rất nhiều, mẹ ông và nhiều đồng đội bị địch bắt, cơ sở nằm vùng tan rã, ông cùng đồng đội lên rừng tiếp tục chiến đấu.

“Vào 4h sáng 27-3-1969, tôi cùng 3 đồng chí được phân công về Hải Thành, quận lỵ của quận Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị thời đó bắt liên lạc và bị rơi vào ổ phục kích của địch. Bị trúng đạn nằm bất tỉnh và khi tỉnh dậy, tôi thấy mình đang ở tại khu biệt giam Việt cộng Đồn Mang Cá” - ông Thừa kể.

Ông bị đưa đi khắp các nhà giam và cuối cùng ông bị giam tại Nhà tù Phú Quốc, bị “chăm sóc đặc biệt” bằng những trận tra tấn, đánh đập dã man. Ông được kết nạp Đảng trong tù vào dịp kỷ niệm 5 năm ngày hy sinh của anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi (15-10-1969).

Cũng như ông Thừa, bà Lê Thị Hồng Tiến (79 tuổi, ở phường Phước Long, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP thành phố) chia sẻ: “Dù sức khỏe không tốt nhưng tôi vẫn cố gắng tham gia cùng đoàn để có thể gặp lại đồng đội, ôn lại những kỷ niệm một thời vào sinh, ra tử”. Thời thanh niên sôi nổi của bà và những đồng chí, đồng đội ngày đó chỉ có khát vọng duy nhất là cùng góp sức vào sự nghiệp giải phóng quê hương, đất nước. Do đó, bà và nhiều người đã lên đường làm TNXP, san đường, xẻ núi cho xe vào chiến trường”.

Đó còn là CCB, từng là cựu TNXP một thời sôi nổi - ông Nguyễn Minh Hoàng, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày thành phố từng trải qua những trận đòn tra tấn dã man của kẻ thù khi bị giam tại Nhà tù Phú Quốc. Ông từng bị tên giám thị Trần Văn Nhu - tên ác ôn khét tiếng đục 2 cái răng trong vòng 3 ngày.

Ngoài đánh đập, dùng nhục hình, kẻ thù còn giết chết dã man những người tù “cứng đầu”, trung thành với lý tưởng cách mạng. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Văn Bê (ở quê xã Phước Mỹ Tây, huyện Cai Lậy, nay là tỉnh Đồng Tháp) là minh chứng sinh động. Tháng 10-1969, do bị chỉ điểm, địch cho tàu chiến đưa một tiểu đoàn từ kênh Nguyễn Văn Tiếp càn vào xóm Láng Biển. Dò hầm bí mật tại nhà, bắt sống đồng chí Bê giải đi nhiều nơi và cuối cùng đày ra Nhà tù Phú Quốc.

“Trong một lần bị tra tấn, đồng chí Bê liên tục chửi chúng là quân bán nước và hô khẩu hiệu: “Đả đảo Mỹ - Thiệu! Hồ Chí Minh muôn năm!”. Chúng bắt đồng chí Bê ngồi xuống, lấy bao bố trùm người và buộc miệng bao, lôi xềnh xệch vào nhà bếp rồi khiêng ném đồng chí vào chảo nước đang sôi bốc khói ngùn ngụt. Đồng chí Bê đã anh dũng hy sinh như thế…” - ông Hoàng bùi ngùi xúc động kể lại…

“Ðịa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống

Chuyến về nguồn tại đảo ngọc Phú Quốc của cán bộ, hội viên Hội CCB, cựu TNXP thành phố mới đây thêm lần nữa… nhắc nhở thế hệ ngày nay luôn biết ơn, tri ân đối với quá khứ, với sự hy sinh to lớn của thế hệ ông cha. Đảo ngọc Phú Quốc xinh đẹp ngày nay từng chứng kiến sự đổ máu, hy sinh của hàng ngàn lớp cán bộ cách mạng trong sự nghiệp bảo vệ độc lập, chủ quyền của Tổ quốc.

Đại biểu tham quan khu Nhà tù Phú Quốc - nơi từng giam cầm nhiều chiến sĩ cách mạng. Ảnh: Nguyệt Hà

Chủ tịch Hội Cựu TNXP thành phố Phan Thanh Hạ cho biết: Chuyến về nguồn tại đảo ngọc Phú Quốc là lần đầu kể từ sau sáp nhập tỉnh Đồng Nai và Bình Phước trước đây (thành phố Đồng Nai ngày nay) và Hội Cựu TNXP Đồng Nai. Chuyến về nguồn đã tạo điều kiện để cán bộ, hội viên - những người từng trực tiếp tham gia kháng chiến, phục vụ kháng chiến, nhiều người bị giam cầm có cơ hội về nguồn, nhắc nhớ nhiều kỷ niệm và tiếp tục thực hiện các hoạt động nghĩa tình đồng đội, chăm lo mọi mặt đời sống hội viên, cùng đoàn kết gắn bó, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ và thực hiện các hoạt động nghĩa tình.

Ông Phan Thanh Hạ khẳng định: Hội là tổ chức quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ nên điều quan trọng nhất sau sáp nhập là phát huy truyền thống đoàn kết, cùng giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ, xây dựng tổ chức hội vững mạnh, thực sự trở thành mái nhà chung, điểm tựa tin cậy của cán bộ, hội viên. Trong đó, những chuyến về nguồn tìm về địa chỉ đỏ là hoạt động thiết thực để cán bộ, hội viên cựu TNXP có điều kiện giao lưu, gắn bó, ôn lại tình đồng chí, đồng đội và truyền thống đấu tranh cách mạng.

Cùng tham gia chuyến về nguồn ở đảo ngọc Phú Quốc, chị Trần Thị Thoa, cán bộ Hội Cựu TNXP thành phố nhìn nhận: Có đi, có tham quan những di tích lịch sử, hệ thống nhà tù đế quốc, nhất là Nhà tù Phú Quốc càng giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về quá khứ đấu tranh cách mạng hào hùng của ông cha. Từ đó, tiếp tục tri ân, đền ơn đáp nghĩa với các bậc cha chú đã cống hiến, hy sinh để đất nước được tự do, hòa bình.

Tương tự nhiều bạn trẻ tham gia chuyến về nguồn tại đảo ngọc Phú Quốc, được tham quan, chứng kiến nhà tù Phú Quốc - một trong những “địa ngục trần gian” và đòn roi tra tấn của kẻ thù… các bạn trẻ càng thấm thía hơn vì sao ông cha ta đã đấu tranh kiên cường, biến nhà tù đế quốc trở thành trường học cách mạng để những người chiến sĩ cách mạng, những đảng viên kiên trung, giữ vững khí tiết đấu tranh, chiến thắng kẻ thù.

Nguyệt Hà