Nhiếp ảnh gia Nguyễn Văn Hải: Giữ hồn phố trong “túi ảnh”

Sau 3 năm lang thang chụp ảnh, lưu giữ “những lát cắt đô thị”, nhiếp ảnh gia Nguyễn Văn Hải (biệt danh Mắt Ðất.Ng) chính thức giới thiệu bộ ảnh đặc sắc mang chủ đề Street in my pocket (tạm dịch: Giữ hồn phố trong túi) thông qua sách ảnh lẫn triển lãm tại Viện Trao đổi văn hóa với Pháp (IDECAF) Thành phố Hồ Chí Minh trong 2 ngày (23 và 24-5) tới.

Một người mưu sinh bằng biểu diễn thổi lửa trên phố Bùi Viện (Thành phố Hồ Chí Minh). Ảnh chụp năm 2026 của nhiếp ảnh gia Nguyễn Văn Hải

Trao đổi với Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai, nhiếp ảnh gia Nguyễn Văn Hải cho hay: Street in my pocket là dự án nhiếp ảnh đường phố được anh thực hiện trong hành trình từ năm 2024-2026, ghi lại những lát cắt đời sống đô thị qua nhiều thành phố cả trong và ngoài nước bằng góc nhìn cá nhân. Nhiều tác phẩm ảnh của anh có góc chụp độc đáo, cách nhìn rất riêng mang tính quan sát trực diện, đa chiều cảm xúc. Ảnh của Nguyễn Văn Hải đề cao trải nghiệm thị giác tự nhiên của đường phố nên nhiều khi mang đến cho người xem sự bất ngờ hoặc phải tủm tỉm cười vì sự dí dỏm trong ảnh.

Chụp ảnh đường phố - "liều thuốc" giảm stress

• Điều gì quyến rũ khiến anh kiên trì theo đuổi thể loại nhiếp ảnh đường phố (street photography)?

- Trong nhiều năm (từ năm 2009 đến nay), tôi say mê nhiếp ảnh và ngày càng nhận thấy thể loại chụp ảnh đường phố có nhiều điều thú vị để mình chú tâm theo đuổi. Chụp ảnh với tôi như một cách chăm sóc sức khỏe tinh thần giữa nhịp sống nhiều áp lực. Tôi đi bộ, quan sát, giương máy ảnh ghi lại những khoảnh khắc, giúp não bộ “xa lánh” khỏi dòng suy nghĩ tiêu cực, giảm lo âu, căng thẳng khá hữu hiệu (cười).

Nhiếp ảnh đường phố còn giúp tôi thấy nhiều hoàn cảnh con người muôn màu, muôn vẻ khác nhau, nhận ra ai cũng có câu chuyện riêng cần sự đồng cảm. Một nhiếp ảnh gia đồng cảm với nhân vật chắc chắn sẽ chụp tốt và đón nhận lại nhiều thấu hiểu sâu sắc từ bên ngoài vào nội tâm của chính mình. Hình như có thuật ngữ chuyên môn gọi là được “giáo dục cảm xúc”.

Một điều tôi tâm đắc nữa là nhiếp ảnh phố phường giúp mình nhận ra cuộc sống không cần nhất nhất “rực rỡ” hay đặc biệt thì mới có giá trị. Một con hẻm cũ, một buổi chiều mưa, một người bán hàng rong, một đôi tình nhân hò hẹn trong quán vắng… - những hình ảnh bình dị, quen thuộc vẫn đáng chú ý, chụp lại và tạo suy cảm cho người xem ảnh.

Tác phẩm Lối vào tầng hầm đỗ xe chung cư của nhiếp ảnh gia Nguyễn Văn Hải.

Bí quyết chụp ảnh: đi bộ và kiên nhẫn

• Những kinh nghiệm, bí quyết của anh để chụp thành công thể loại nhiếp ảnh đường phố?

- Ðiều quan trọng nhất không phải là máy ảnh hay kỹ thuật mà là khả năng quan sát và cảm nhận cuộc sống xung quanh của bạn. Khung cảnh và hoạt động trên đường phố diễn ra rất nhanh. Nhiều khoảnh khắc chỉ xuất hiện trong vài giây rồi biến mất, nên chúng ta cần kiên nhẫn, tập trung để ý đến những điều người khác có thể lơ là bỏ qua.

Muốn có ảnh “chất như nước cất” thì bạn không chỉ đi tìm cái lạ mà là nhìn những điều quen thuộc bằng sự chú tâm mới, góc độ mới. Tôi có thói quen quan sát sự tương phản (contrast) trong ảnh: già - trẻ, cũ - mới, đông - vắng, tĩnh - động… Những đối lập này miêu tả được rất nhiều câu chuyện về mối giao thoa giữa đô thị và con người mà không cần nhiều lời giải thích.

Ðôi khi ta “chỉ để cho phố tự nói” qua hình ảnh chân thật, tự nhiên nhất. Những bức ảnh đường phố gây chú ý thường hàm chứa cả góc máy cảm xúc riêng của bạn lẫn mang tính phổ quát, dành cho số đông cảm nhận được dễ dàng thì càng “viral” (lan tỏa).

Sắc màu đô thị trong nhà và ngoài phố. Ảnh: Nguyễn Văn Hải

Kể câu chuyện ý nghĩa bằng ảnh

• Ngày nay, mọi người và giới trẻ ai cũng có smartphone nên dễ dàng chụp ảnh ngoài phố. Sự phổ biến này có khiến những nhiếp ảnh gia như anh cảm thấy “áp lực cạnh tranh”?

- Ðây là sự phát triển rất tích cực, góp phần phát huy lợi ích mà mọi bạn trẻ thích chụp ảnh thể loại street photography có thể được nhận. Như tôi đã chia sẻ ở trên, trong nhịp sống ngày càng nhanh, nhiều áp lực thì việc cầm máy ra đường tạo cho chúng ta một “lý do chính đáng” để sống chậm lại, để đi bộ, tập trung quan sát hơn và cảm nhận được nhiều giá trị đời thường hơn.

Những khoảnh khắc rất đời mà bạn chụp được có thể giúp bạn nhận ra rằng mình không đơn độc, cách sống trong hiện tại, chấp nhận vui buồn của thời khắc mà không áp lực hay đòi hỏi. Có nghĩa là bức ảnh có thể khiến bạn và người xem quan tâm nhiều hơn đến cảm xúc, góc nhìn, nhân vật và câu chuyện phía sau bức ảnh hơn là thiết bị chụp, kỹ thuật chụp.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Văn Hải sinh năm 1982, nghề nghiệp chính là giảng dạy, đào tạo phát triển năng lực bán hàng ở các tập đoàn nước ngoài. Anh có các tác phẩm đoạt giải và được chọn triển lãm trong nước lẫn quốc tế (Tokyo, Nhật Bản tháng 3 và 4-2026). Sách ảnh Street in my pocket (tạm dịch: Giữ hồn phố trong túi) của tác giả Nguyễn Văn Hải do Nhà xuất bản Ðồng Nai ấn hành.

Giá trị của một bức ảnh nằm ở cách người chụp nhìn thế giới, cảm nhận khoảnh khắc và kể được câu chuyện ý nghĩa bằng ảnh. Nói cách khác, bạn sẽ đào sâu cảm xúc và cá tính thị giác của mình qua ảnh đường phố, đồng thời xây dựng cách nhìn riêng về cuộc sống đô thị và con người.

• Trân trọng cảm ơn anh!

Trung Nghĩa