Biểu tượng của tình đoàn kết, hữu nghị trên tuyến biên giới

Vừa có dịp trở lại thăm cụm công trình lưu niệm hành trình cứu nước của nguyên Thủ tướng Campuchia Hun Sen, thuộc 2 xã Lộc Tấn và Lộc Thạnh, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước trước đây (nay là xã Lộc Tấn và xã Lộc Thạnh, thành phố Đồng Nai), điểm khá ấn tượng là khuôn viên các điểm lưu dấu hành trình cứu nước của nguyên Thủ tướng Campuchia Hun Sen rợp bóng cây xanh, thoáng đãng, trong lành, tạo cảm giác bình yên, trang trọng - một biểu tượng của tình đoàn kết, hữu nghị trên tuyến biên giới.

Bia đá tại Cụm công trình X16 có thiết kế hình tượng hoa sen. Trên bia có biểu tượng quốc kỳ 2 nước và nội dung lịch sử bằng 2 ngôn ngữ Việt Nam - Campuchia. Ảnh: Minh Hà

Sau hợp nhất 2 tỉnh Bình Phước và Đồng Nai trước đây thành tỉnh Đồng Nai, nay là thành phố Đồng Nai, địa phương có tuyến biên giới dài 258,939km, tiếp giáp Vương quốc Campuchia. Tiếp nối truyền thống, những năm qua, tình đoàn kết, hữu nghị, chung tay xây dựng tuyến biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác cùng phát triển luôn được thành phố Đồng Nai và các tỉnh giáp biên thuộc Vương quốc Campuchia vun bồi, xây đắp ngày càng bền chặt.

Nghĩa tình quân - dân Việt Nam - Campuchia

Trở lại cụm công trình, gặp nguyên Tiểu đội trưởng Tiểu đội Du kích xã Lộc Tấn Dương Văn Thân, người sinh ra và lớn lên ở xã Lộc Thạnh ngày nay (trước kia là xã Lộc Tấn), cũng là một trong những người trực tiếp dẫn nguyên Thủ tướng Campuchia Hun Sen và các cộng sự của ông (lúc đó gồm 5 người - PV) đi tìm bộ đội Việt Nam để được giúp đỡ. Ông Thân cho biết: “Lúc đó tôi đâu biết ông là ai, nhưng được đề nghị thì dẫn đi tìm bộ đội Việt Nam. Mãi đến năm 2017, khi lực lượng quân đội Hoàng gia Campuchia và bộ đội Việt Nam đi tìm lại hành trình cứu nước của ông vào năm 1977 trên vùng đất Lộc Tấn tôi mới biết người tôi dẫn đường lúc đó là người đứng đầu đất nước Campuchia”.

Cụm công trình X16 có giá trị lịch sử sâu sắc, thể hiện tình đoàn kết giữa các nước giềng, vì tuyến biên giới hòa bình, ổn định và phát triển. Đó cũng là biểu tượng của tinh thần đoàn kết quốc tế trong sáng của quân và dân Việt Nam. Công trình nhắc nhở thế hệ trẻ về tình cảm láng giềng hữu nghị, vô tư, trong sáng.

Bà VŨ THỊ XUÂN LAN, ấp 5A, xã Lộc Tấn, thành phố Ðồng Nai

“Tôi được mời tham gia hỗ trợ tìm lại hành trình nguyên Thủ tướng Campuchia Hun Sen đặt chân sang lãnh thổ Việt Nam tìm đường cứu nước và sau khi xác định được các địa điểm trên địa bàn xã Lộc Tấn và Lộc Thạnh, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã tiến hành xây dựng cụm công trình nhằm ghi dấu quá trình đi tìm đường cứu nước của nguyên Thủ tướng Hun Sen tại Việt Nam” - ông Thân kể lại.

Ngày 8-5-2021, lễ khởi công xây dựng cụm công trình lưu niệm hành trình cứu nước của Thủ tướng Campuchia Hun Sen diễn ra tại điểm X16, xã Lộc Tấn. Cụm công trình gồm 4 điểm, với những hạng mục được thực hiện nhằm tái hiện lại câu chuyện lịch sử về hành trình cứu nước của đồng chí Hun Sen tại Việt Nam. Đó là vào lúc 2h sáng 21-6-1977, đồng chí Hun Sen và các cộng sự, sau khi vượt qua biên giới Campuchia - Việt Nam, đã dừng chân nghỉ tại khu vực xã Lộc Tấn chờ trời sáng để đi gặp quân đội và nhân dân Việt Nam, với mục đích đề nghị Việt Nam giúp xây dựng lực lượng vũ trang Campuchia nhằm lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot.

Không chỉ đầu tư xây dựng tại điểm X16, 3 công trình lưu niệm liên quan đến chặng đường ông Hun Sen đến Việt Nam tìm đường cứu nước cũng được xây dựng.

Đó là địa điểm ông Hun Sen cùng các cộng sự của mình cất giấu vũ khí. Theo tư liệu lịch sử, vào khoảng 11h ngày 21-6-1977, sau khi vượt qua biên giới, đi vào lãnh thổ Việt Nam khoảng 6km, ông Hun Sen cùng các cộng sự dừng chân nghỉ và tổ chức cất giấu vũ khí mang theo để đảm bảo an toàn. Sau đó tiếp tục hành trình đi tìm sự giúp đỡ của Việt Nam để lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot.

Còn tại địa điểm gặp dân quân xã Lộc Tấn, cụm công trình lưu niệm được xây dựng trên diện tích 430m2 với các hạng mục như: bia ghi dấu sự kiện, nhà dừng chân, hàng rào, đường nội bộ.

Ngoài các địa điểm nêu trên, tại gốc cây me hàng trăm năm tuổi (đến nay vẫn còn - PV) gần trụ sở xã Lộc Thạnh ngày nay là nơi ông Hun Sen và các cộng sự gặp và trực tiếp trao đổi với lực lượng vũ trang, chính quyền xã Lộc Tấn cũng đã được xây dựng 1 nhà văn hóa trưng bày những hình ảnh và hiện vật về hành trình cứu nước của nguyên Thủ tướng Hun Sen cũng như mối quan hệ hợp tác giữa 2 đất nước Việt Nam - Campuchia trong quá khứ và giai đoạn hiện nay. Đó là Nhà văn hóa xã Lộc Thạnh.

Mỗi công trình ghi dấu được đầu tư xây dựng là một biểu tượng của tình đoàn kết, hữu nghị của quân và dân các tỉnh, thành giáp biên nói riêng và 2 nước láng giềng Việt Nam - Campuchia nói chung.

“Bữa cơm bằng cả trăm, cả ngàn tấn gạo hôm nay”

Nhân dân tỉnh Bình Phước trước đây và tỉnh Tbong Khmum, Vương quốc Campuchia sẽ không bao giờ quên được dấu ấn của Lễ kỷ niệm 45 năm Con đường tiến tới lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot của Thủ tướng Chính phủ Campuchia Hun Sen diễn ra tại khu vực X16, xã Lộc Tấn ngày 20-6-2022. Trong khuôn khổ chương trình, Thủ tướng Hun Sen đã trở lại thăm khu vực X16 nơi mà 45 năm trước ông đặt bước chân đầu tiên sang Việt Nam tìm đường cứu nước.

Ông Hun Sen xúc động nhắc lại bữa cơm đầu tiên mà người dân Việt Nam nấu cho ông và đồng đội ăn 45 năm trước “bằng cả trăm, cả ngàn tấn gạo của hôm nay”. Ông bày tỏ lời tri ân đối với nhân dân địa phương và nhấn mạnh: “Nếu không có sự giúp đỡ chí tình chí nghĩa đó, tính mạng tôi sẽ gặp nguy hiểm và không biết đất nước Campuchia sẽ đi về đâu”. Lịch sử đã chứng minh, nếu không có “hành trình hướng tới lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot” bắt đầu vào ngày 20-6-1977 và những sự kiện tiếp theo thì Campuchia không thể có ngày hôm nay.

Ông Hun Sen gửi lời cảm ơn, tri ân tới người dân Việt Nam, nhất là những người đã hy sinh vì cá nhân ông và vì đất nước Campuchia, trên con đường tiến tới lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot... Theo ông, 2 nước đã thống nhất, xây dựng khu vực biên giới này thành biểu tượng quan hệ giữa 2 nước. Trong đó, thúc đẩy thương mại, đầu tư, du lịch, văn hóa, từ đó hướng đến phát triển mạnh địa danh lịch sử này.

Những năm gần đây, nhiều du khách khi tới các điểm tham quan, về nguồn tại các xã, phường: Lộc Ninh, Lộc Tấn, Lộc Thạnh đều ghé thăm Cụm công trình X16. Cụm công trình đã trở thành điểm tham quan, tìm hiểu lịch sử - một biểu tượng về tinh thần quốc tế trong sáng của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam.

Minh Hà