Alexandre Yersin dẫn lối đam mê khoa học và cống hiến

Với những đóng góp quan trọng, ý nghĩa của nhà bác học Alexandre Yersin, sách, các công trình nghiên cứu và các bài báo tìm hiểu, nghiên cứu về cuộc đời và di sản của ông tại Việt Nam không phải ít. Dù vậy, cuốn sách Alexandre Yersin - Những cuộc viễn du mở đường khoa học của tác giả Nguyễn Thị Thanh Thúy, do Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam vừa ấn hành lại mở ra cho bạn đọc một góc nhìn khác, một chiều kích mới…

Tác giả Nguyễn Thị Thanh Thúy bên hoa mõm sói - loài hoa được bác sĩ Alexandre Yersin và người Pháp mang qua trồng ở Đà Lạt.

Chi nhánh Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam vừa có buổi giao lưu, trò chuyện về ấn phẩm mới này.

Sự khác biệt

Tác giả Nguyễn Thị Thanh Thúy viết cuốn Alexandre Yersin - Những cuộc viễn du mở đường khoa học với nhiều sự ngưỡng mộ về những đóng góp của bác sĩ Alexandre Yersin. Đồng thời điều làm cuốn sách và những câu chuyện về Alexandre Yersin trở nên gần gũi với độc giả trẻ hơn đó chính là được viết bởi một người con của thung lũng mây Dran (tỉnh Lâm Đồng), một địa danh mà hơn 100 năm trước (năm 1893), Alexandre Yersin đã đặt chân đến trong hành trình thám hiểm.

Với rất nhiều sự trân trọng, tác giả đã đi lại “con đường ấy” để có thể vừa cảm nhận vừa khảo cứu vừa tìm hiểu những dữ liệu về những thành tựu, đóng góp của ông, cũng như kết nối những câu chuyện về ông. Từ quá khứ đến hiện tại, từ câu chuyện xưa đến hiện vật nay, từ kho di sản đến từng trang sách mới, cuốn sách vì thế luôn đong đầy tình cảm, gần gũi và giản dị với rất nhiều thông tin hữu ích đối với bạn đọc.

Tác giả Nguyễn Thị Thanh Thúy chia sẻ: “Năm 1984, khi là học sinh lớp 5, tôi đã có 2 ngày ở tại  Trường cao đẳng Sư phạm Đà Lạt - ngôi trường từng mang tên Lycée Yersin. Năm 1992, tôi tình cờ đến với vùng đất “nắng bụi mưa bùn” Đakai, Mepu, La Ngà, Tánh Linh (nay thuộc khu vực tỉnh Đồng Nai và Lâm Đồng - PV). Cung đường này là nơi rừng thiêng nước độc mà Alexandre Yersin từng khám phá. Đến năm 1995, hoa cẩm tú cầu xanh - loài hoa do ông là một trong số những người di thực từ châu Âu về Việt Nam - đã giúp tôi có cơ hội vượt qua đợt dự tuyển vào làm việc tại khách sạn Sofitel Dalat Palace, nơi bác sĩ Alexandre Yersin từng dự tiệc chiêu đãi trong dịp đặt tên trường Yersin vào năm 1935”.

Tác giả Nguyễn Thị Thanh Thúy sinh ra và lớn lên tại Dran, tỉnh Lâm Đồng. Chị tốt nghiệp cử nhân ngành xã hội học, là Hội trưởng Hội quán Các bà mẹ, hội viên Hội Những người ái mộ Alexandre Yersin. Chị dành nhiều tâm huyết cho các dự án cộng đồng và bảo tồn di sản. Một số sách đã xuất bản: Theo dấu Hoàng hậu Nam Phương và vua Bảo Đại (viết chung), Gia tộc Huyện Sĩ - Dấu ấn còn ghi.

Hành trình đi tìm di sản

Alexandre Yersin - Những cuộc viễn du mở đường khoa học là thể loại sách chân dung nhân vật nhưng không viết theo lối kể tuyến tính thời gian thông thường mà tác giả mở ra những lát cắt về những câu chuyện từ một chuyến đi, một quan sát, một lá thư, một loài hoa… Nhờ thế, trong cuốn sách nhỏ chỉ hơn 100 trang nhưng ngồn ngộn thông tin vừa thú vị vừa bổ ích và gần gũi được chuyển tải đến độc giả.

Sách có 3 chương chính. Chương 1 - Từ cậu bé Thụy Sĩ đến nhà khoa học bước ra thế giới, tác giả ngược dòng thời gian về thế kỷ XIX để viết về tuổi thơ của Alexandre Yersin tại Thụy Sĩ, những khởi đầu của hành trình y học, những thành tựu ở Paris và hành trình đến Đông Dương.

Hành trình thám hiểm Biên Hòa và các tỉnh Nam Trung Kỳ của Alexandre Yersin. Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia I - Ảnh chụp từ sách

Chương 2 - Những cuộc thám du và dấu ấn nhân văn, tác giả viết: “Tháng 9-1890, Alexandre Yersin xuống tàu Oxis rời nước Pháp để đi Đông Dương… Hành trình đi sâu vào Đông Dương của Yersin không phải là những chuyến du ngoạn, mà là những cuộc dấn thân có chủ đích. Đi tới đâu, tri thức được định hình tới đó”. Theo sách, Alexandre Yersin không phán đoán từ bàn giấy. Ông đi bộ, cưỡi ngựa xuyên rừng từ Biên Hòa qua La Ngà đến Tánh Linh, nhìn tận mắt cách người dân ăn ở, sinh hoạt.

Chương 3 - Một đời vì sự sống con người. Sau khi xác định được trực khuẩn gây bệnh dịch hạch tại Hong Kong năm 1894, Alexandre Yersin hoàn toàn có thể trở về châu Âu để tiếp tục sự nghiệp khoa học trong môi trường danh giá nhưng ông đã quyết định ở lại Việt Nam. Trong hơn 50 năm sống và làm việc tại Việt Nam, Alexandre Yersin đã có đóng góp quan trọng và ý nghĩa trên các lĩnh vực: y học, giáo dục, nông nghiệp, thám hiểm...

Ngoài ra, sách còn có một phần riêng theo dấu Alexandre Yersin với những câu chuyện mà không phải ai cũng biết về cầu xe lửa và đường sắt răng cưa Dran, về ngôi trường Lycée Yersin giữa cao nguyên, về loài hoa marguerite (hoa cúc thúy) và hortensia (hoa cẩm tú cầu) được Alexandre Yersin và người Pháp dày công mang trồng ở Đà Lạt, góp phần làm nên thương hiệu thành phố ngàn hoa, cùng những hành trình thám hiểm từ Sài Gòn đến Nha Trang, từ Lang Biang đến Dran, từ Tây Nguyên đến Đà Nẵng của bác sĩ Yersin.

Alexandre Yersin - Những cuộc viễn du mở đường khoa học với nhiều thông tin lý thú về cuộc đời, sự nghiệp, đóng góp của một nhà bác học nổi tiếng sẽ góp phần khơi dậy niềm đam mê, hứng thú với khoa học cho các bạn đọc nhí. Còn đối với bạn đọc trưởng thành, cuốn sách cung cấp góc nhìn mới về một nhà khoa học vĩ đại với lối sống gần gũi và đầy nhân văn; tiếp thêm động lực và truyền cảm hứng về một lối làm việc bám vào thực tiễn, dù thực tiễn không phải lúc nào cũng thuận lợi…

Thùy Trang