“Áo xanh” tiên phong trên “mặt trận số” (Bài cuối)

>> “Áo xanh” tiên phong trên “mặt trận số” (Bài 1)
>> “Áo xanh” tiên phong trên “mặt trận số” (Bài 2)

BÀI CUỐI
XÂY DỰNG “SỨC ĐỀ KHÁNG” TƯ TƯỞNG TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG

Giữa “rừng” thông tin trên mạng xã hội (MXH), việc nâng cao năng lực nhận diện và chọn lọc thông tin cho người trẻ là cần thiết. Qua đó góp phần tạo “sức đề kháng” giúp giới trẻ “miễn nhiễm” trước các luận điệu xuyên tạc, sai trái trên không gian mạng.

Nâng cao năng lực nhận diện thông tin xấu, độc

Người trẻ có lợi thế tiếp cận MXH nhanh nhạy, thích khám phá và thể hiện chính kiến, nhưng lại hạn chế về kinh nghiệm sống do đang trong quá trình hoàn thiện bản thân. Đặc biệt, đây còn là lực lượng kế cận cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Lợi dụng các đặc điểm này, các thế lực thù địch đã dùng thông tin sai lệch, xuyên tạc về những chủ đề xã hội “nóng” để tác động tiêu cực đến nhận thức, niềm tin của thanh niên.

Giáo viên Trường tiểu học Nguyễn Du (phường Trấn Biên) hướng dẫn học sinh tiếp cận công nghệ số phục vụ học tập, tạo sản phẩm truyền thông trong công tác Đội. Ảnh: Nga Sơn

Nhận thức được các thủ đoạn, chiêu trò các thế lực thù địch thường sử dụng hướng vào giới trẻ, Thành đoàn đã chủ động cung cấp thông tin chính thống, định hướng dư luận và lan tỏa các giá trị tích cực trên không gian mạng. Hoạt động này được triển khai thông qua việc duy trì hiệu quả các kênh truyền thông của tổ chức Đoàn, Hội, Đội.

Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bí thư Thành đoàn Nguyễn Minh Kiên chia sẻ: Nội dung, hình thức tuyên truyền, định hướng có nhiều thay đổi. Nếu như trước đây, công tác tuyên truyền chủ yếu thực hiện thông qua các tin, bài theo phương thức báo chí truyền thống thì nay đã được các cấp bộ Đoàn đa dạng hóa bằng các sản phẩm truyền thông như: infographic, video ngắn, podcast và các sản phẩm truyền thông sáng tạo, phù hợp với đặc điểm của từng nền tảng và thói quen tiếp nhận thông tin của người trẻ. Nội dung tuyên truyền đảm bảo tính chính xác, thời sự, dễ hiểu, gần gũi và có khả năng tạo tương tác, lan tỏa.

Bên cạnh đó, Thành đoàn còn định hướng thông tin cho cán bộ, đoàn viên, thanh niên (ĐVTN) thông qua hội nghị báo cáo viên, tuyên truyền viên định kỳ; Diễn đàn Đảng với thanh niên - Thanh niên với Đảng; các hành trình: Hạt giống xanh, Hạt giống đỏ; các buổi tọa đàm: Gen Alpha và hành trình lý tưởng, Ươm mầm lý tưởng - Khát vọng tuổi trẻ… Điểm đặc biệt là các hoạt động này thời gian gần đây thường được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến hoặc livestream trên các nền tảng MXH của Đoàn, Hội, Đội nhằm lan tỏa đến đông đảo người trẻ trên MXH.

Thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, Tỉnh đoàn trước đây (nay là Thành đoàn) đã phát động cán bộ, ĐVTN hưởng ứng Cuộc vận động Ứng xử văn minh trên không gian mạng. Đồng thời, Thành đoàn còn duy trì hoạt động của Câu lạc bộ Lý luận trẻ, Tổ công tác 35 của Thành đoàn thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch theo tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW…

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Bí thư Đoàn phường Trảng Dài Trần Thị Thắm cho biết: Từ định hướng của Thành đoàn, tôi kịp thời nhận diện các thủ đoạn “diễn biến hòa bình” và quan điểm sai trái của các thế lực thù địch trên không gian mạng. Những nội dung này được tôi lồng ghép vào các buổi sinh hoạt và phong trào thanh niên, giúp ĐVTN tăng cường “sức đề kháng” trước thông tin xấu, độc. Nhờ đó, các bạn trẻ đã chủ động chia sẻ thông tin tích cực, góp phần đẩy lùi các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch.

Xây dựng thế hệ công dân số bản lĩnh, trách nhiệm

Ngày 22-8-2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 25-NQ/TW về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới. Việc ban hành nghị quyết này nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác tư tưởng trong bối cảnh mới, nâng cao khả năng định hướng nhận thức xã hội, củng cố niềm tin, bảo vệ nền tảng tư tưởng và tăng cường năng lực thích ứng trước những biến đổi của môi trường thông tin. Đối với tổ chức Đoàn, đội ngũ cán bộ, ĐVTN, nghị quyết đặt ra yêu cầu cần đổi mới cách thức giáo dục lý tưởng, nâng cao kỹ năng số, rèn luyện tư duy phản biện và “sức đề kháng” trước những thông tin sai lệch trên không gian mạng.

“Thời gian tới, Thành đoàn sẽ chú trọng nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ Đoàn các cấp trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng để xây dựng chương trình bồi dưỡng phù hợp. Qua đó phát huy vai trò tiên phong, sáng tạo của cán bộ Đoàn và ĐVTN trong chuyển đổi số. Đặc biệt, mục tiêu mà Thành đoàn đặt ra không chỉ dừng lại ở việc thành thạo công nghệ mà còn hướng đến xây dựng công dân số có bản lĩnh, trách nhiệm, có tư duy phản biện, khả năng kiểm chứng thông tin và ý thức tuân thủ pháp luật trên không gian mạng” - Bí thư Thành đoàn Nguyễn Minh Kiên cho biết.

Để từng bước hiện thực hóa mục tiêu này, thời gian qua, Thành đoàn đã tổ chức nhiều hoạt động nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cho cán bộ, ĐVTN. Liên quan đến công tác đấu tranh, phản bác các quan điểm, luận điệu xuyên tạc, sai trái của các thế lực thù địch, cách đây khoảng 4 tháng, Thành đoàn đã phối hợp với Hội Sinh viên thành phố tập huấn cho cán bộ Đoàn, Hội và lực lượng đoàn viên, hội viên, sinh viên nòng cốt trên địa bàn thành phố.

Tại lớp tập huấn, Thành đoàn đã thông tin về tình hình an ninh tư tưởng hiện nay; phân tích những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, các đối tượng cơ hội chính trị lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Cùng với nội dung lý thuyết, báo cáo viên còn hướng dẫn kỹ năng nhận diện tin giả, tin sai sự thật; phương pháp kiểm chứng thông tin; kỹ năng sử dụng MXH an toàn, hiệu quả; cách thức tham gia đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch phù hợp với vai trò của tuổi trẻ.

Để cán bộ đoàn, ĐVTN biết và sử dụng thành thạo các công cụ số, Thành đoàn tổ chức tập huấn, hướng dẫn cán bộ đoàn, ĐVTN sử dụng ứng dụng Canva AI trong truyền thông, giáo dục pháp luật; nâng cao năng lực số, năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và thích ứng nghề nghiệp cho cán bộ đoàn, ĐVTN. Qua đó góp phần nâng cao năng lực số cho cán bộ đoàn, ĐVTN; đồng thời khuyến khích cán bộ đoàn ứng dụng công nghệ để đổi mới phương thức tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng và pháp luật, góp phần nâng cao nhận thức, củng cố bản lĩnh chính trị, tăng cường khả năng nhận diện thông tin sai lệch và nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng.

Nếu chỉ dừng lại ở kiến thức, kỹ năng là chưa đủ. Để trở thành công dân số, mỗi người trẻ cần nắm được các quy định của pháp luật trên không gian mạng. Trong đợt tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ĐVTN mới đây, Thành đoàn đã có riêng chuyên đề phổ biến quy định của pháp luật về AI, công nghệ số, bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Mỗi người trẻ cần phát huy tinh thần chủ động tự học, tự nghiên cứu, thường xuyên cập nhật kiến thức, tiếp cận công nghệ mới. Quá trình này có thể bắt đầu từ việc tìm hiểu, sử dụng công cụ số phục vụ học tập, công việc; rèn luyện kỹ năng tìm kiếm, kiểm chứng thông tin; tìm hiểu quy định của pháp luật về công nghệ số, AI và bảo vệ dữ liệu cá nhân… từng bước hình thành thói quen học tập suốt đời.

Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bí thư Thành đoàn NGUYỄN MINH KIÊN

Chị Nguyễn Thụy Ngọc Minh, Phó Bí thư Đoàn Trường TH-THCS-THPT Song ngữ Lạc Hồng (phường Trấn Biên) chia sẻ: “Thông qua tập huấn, ĐVTN nhận biết đâu là dữ liệu cá nhân cần được bảo mật, đâu là những hành vi được pháp luật cho phép và những nguyên tắc cơ bản cần tuân thủ để có cách ứng xử đúng đắn trên không gian mạng”.

Thạc sĩ Trịnh Thị Tình, giảng viên Khoa Xây dựng Đảng, Trường Chính trị thành phố cho rằng: Xây dựng thế hệ công dân số bản lĩnh, trách nhiệm là nhiệm vụ chiến lược nhằm hình thành những người trẻ có lập trường tư tưởng vững vàng, làm chủ công nghệ, thượng tôn pháp luật và luôn ý thức về hệ lụy từ hành vi của mình trên môi trường số. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tổ chức Đoàn Thanh niên giữ vai trò then chốt trong việc kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục lý tưởng cách mạng với trang bị năng lực số và nâng cao trách nhiệm công dân.

Nga Sơn - Thư Ngọc