Xây dựng chuẩn nghèo giai đoạn 2010-2015 như thế nào?

Sau khi chuẩn nghèo mới được đưa vào áp dụng cho chương trình giảm nghèo 2009-2010, nhiều dự án trong hoạt động giảm nghèo đã triển khai và công tác giảm nghèo trên địa bàn đã dần vào nề nếp. Tuy nhiên, cùng với các chỉ tiêu phát triển về kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới 2010-2015, mức chuẩn nghèo cũng cần được xây dựng phù hợp để làm cơ sở người dân có thể thoát nghèo thật sự.

* Công tác giảm nghèo: ổn định và hiệu quả

Ông Lê Văn Cúc, Phó ban chỉ đạo (BCĐ) chương trình giảm nghèo tỉnh cho biết, theo số liệu điều tra hiện toàn tỉnh có 42.871 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 8,59% so với tổng hộ dân. Trong đó, tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn chiếm đến 87,08%, gấp hơn 6,5 lần so với hộ nghèo khu vực thành thị. Hộ ở mức cận nghèo là 13.603 hộ, và tương tự, hộ cận nghèo tại nông thôn cũng gấp 7 lần thành thị. Nếu so với trước khi nâng chuẩn, tỷ lệ hộ nghèo hiện nay tăng hơn gấp đôi. Đặc biệt, tính theo chuẩn mới thì có đến 504 gia đình chính sách nằm trong chuẩn nghèo.

Tặng quà cho các hộ nghèo nhân dịp Tết Nguyên đán 2009.

Với mục tiêu đưa tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 6,89% vào cuối năm nay, trong đó có xóa hộ nghèo thuộc diện có công, cải thiện cơ sở hạ tầng thiết yếu tại các xã đặc biệt khó khăn, nhiều dự án dành cho hoạt động giảm nghèo đã được triển khai. Trừ dự án khuyến nông - lâm - ngư cho người nghèo do Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn chủ trì kinh phí được cấp có thấp hơn so với dự trù ban đầu, các dự án còn lại đều có đủ kinh phí để hoạt động theo đúng kế hoạch. Hiện, kết quả huy động bổ sung nguồn quỹ cho vay hộ nghèo được 56 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 100% kế hoạch. Trong 6 tháng đầu năm đã cho vay 3.700 lượt hộ nghèo vay ưu đãi 46 tỷ đồng, đạt 37%. Các dự án như: phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu ở 6 xã và 70 ấp đặc biệt khó khăn cũng đang được tiến hành với kinh phí khoảng 4,8 tỷ đồng; khuyến nông - lâm - ngư cho người nghèo đã tập huấn cho 1.550 cán bộ và 7.950 hộ nghèo đạt tỷ lệ 50%. Song song đó, các chính sách dành cho người nghèo đều triển khai đạt tỷ lệ cao, như chính sách hỗ trợ y tế đạt 69,08% về số thẻ được cấp, chính sách hỗ trợ giáo dục và trợ giúp pháp lý đều đạt tỷ lệ 50%.

Ông Cúc cho biết, do trong 4 tháng đầu năm là thời điểm thực hiện điều tra và rà soát về thực trạng hộ nghèo, trong đó nhiều địa phương phải tiến hành phúc tra lại để có đánh giá chính xác nên việc triển khai các dự án có hơi chậm. Nhưng cho đến nay, hầu như tất cả đều "vận hành" tốt và ổn định. Dù kinh tế trong năm 2009 có nhiều biến động, nhưng việc đạt chỉ tiêu giảm hộ nghèo vào cuối năm là hoàn toàn khả thi.

* Chuẩn nghèo tăng theo mức tăng trưởng GDP

Mới đây, Chính phủ vừa yêu cầu các địa phương trong cả nước tùy theo tình hình thực tế xem xét và xây dựng chuẩn nghèo mới giai đoạn 2010-2015 phù hợp với mức sống và phát triển của từng tỉnh, thành, khu vực. Với Đồng Nai, mức chuẩn nghèo vừa được điều chỉnh theo hướng nâng lên thì việc xây dựng mức chuẩn nghèo giai đoạn mới sẽ khiến BCĐ Chương trình giảm nghèo lại phải bắt tay vào việc.

Ông Cúc cho biết, việc xây dựng chuẩn nghèo mới sẽ phải dựa trên nền tảng là mức tăng trưởng GDP của tỉnh. Nhưng do tình hình kinh tế hiện nay có nhiều biến động, khó thể dự đoán được mức tăng trưởng từ nay đến năm 2015 chính xác, cụ thể là bao nhiêu, nên trước mắt BCĐ sẽ dựa vào mức tăng trưởng GDP mà Nghị quyết của Ban Thường vụ Tỉnh ủy mới điều chỉnh là 8,5%/năm. Như vậy, mức tăng trưởng GDP trong 5 năm từ năm 2010 đến năm 2015 sẽ là vào khoảng 42,5%. "GDP tăng bao nhiêu, có nghĩa là mức thu nhập của hộ nghèo cũng sẽ tăng bấy nhiêu. Và để tính bình quân cho cả đầu và cuối giai đoạn, cần tính mức thu nhập bình quân bằng cách lấy mốc thời điểm giữa giai đoạn, tức khoảng 2,5 năm. Vậy, mức tăng thu nhập bình quân của hộ nghèo trong cả giai đoạn 2010-2015 sẽ vào khoảng 21-22%", ông Cúc diễn giải.

Tuy nhiên, với mục tiêu cải thiện đời sống người dân, giúp hộ nghèo không chỉ vượt được chuẩn nghèo mà còn phải vươn lên khá giả, đảm bảo thu hẹp xu hướng giãn cách về mức giữa nông thôn và thành thị, giữa nhóm giàu và nhóm nghèo, ông Cúc cho rằng lấy mức tăng thu nhập của hộ nghèo bằng mức tăng trưởng GDP vẫn "chưa ổn", mà phải tính cao thì người dân mới có cơ hội thoát nghèo. Do đó, đề xuất được đưa ra là mức thu nhập hộ nghèo tăng 10%/năm, và như vậy mức chuẩn nghèo mới giai đoạn 2010-2015 sẽ tăng 25% so với hiện nay. Cụ thể, chuẩn nghèo mới ở khu vực thành thị dự kiến sẽ là 812.500 đồng/người/tháng, khu vực nông thôn là 562.500 đồng/người/tháng. "Tất nhiên, đây chỉ mới là dự trù ban đầu, trong quá trình xây dựng đề án sẽ có nhiều vấn đề mới phát sinh. Nhưng tất cả đều dựa trên tiêu chí chung là chăm lo cho người nghèo, tạo những bước hỗ trợ cơ bản để hộ nghèo vươn lên", ông Cúc khẳng định.

Nam Hà