Tìm cách tăng giá trị nông sản

Đồng Nai có hơn 1 triệu hécta đất nông nghiệp. Trong đó, heo, gà, điều, cao su, hồ tiêu, sầu riêng, chuối, xoài, bưởi… đều có quy mô lớn. Sản phẩm nông nghiệp của thành phố đã có mặt tại hơn 100 quốc gia, vùng lãnh thổ, mang về khoảng 8 tỷ USD mỗi năm. Nhưng đa số nông sản của Đồng Nai vẫn xuất khẩu thô nên giá trị gia tăng chưa cao. Muốn giữ lại phần giá trị cao hơn, Đồng Nai phải tổ chức được vùng nguyên liệu gắn với chế biến sâu và nhu cầu từng thị trường. 

Những năm qua, nông nghiệp Đồng Nai đã đi khá xa trên con đường sản xuất hàng hóa. Khoảng 90% đàn heo và 89% đàn gà được chăn nuôi theo quy mô trang trại, ứng dụng công nghệ. Hơn 300 vùng sản xuất tập trung được hình thành. Thành phố có 203 mã số vùng trồng xuất khẩu với gần 29 ngàn hécta, 82 cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu…

Những con số nêu trên cho thấy nông nghiệp Đồng Nai đã bước vào chuỗi giá trị, nhưng chưa đi sâu vào những khâu tạo ra giá trị cao nhất. Nếu nông sản chủ yếu xuất khẩu thô, phần giá trị gia tăng đem lại lợi nhuận cao sẽ không thuộc về Đồng Nai.

Vì vậy, mục tiêu của nông nghiệp Đồng Nai không chỉ là trồng, nuôi, xuất khẩu nhiều hơn, mà phải làm cho mỗi tấn nông sản xuất khẩu tạo ra giá trị cao hơn. Thực tế đã có những cách làm đáng chú ý như: Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức (ở xã Phú Hòa) không dừng ở việc xây dựng vùng nguyên liệu mà đầu tư chế biến sâu, tạo sản phẩm OCOP 5 sao (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) và xuất khẩu. Hợp tác xã Thanh Bình tận dụng thân cây chuối vốn bị bỏ đi để làm sản phẩm khô xuất khẩu tăng thêm thu nhập gần 30 triệu đồng/hécta. Hợp tác xã Hoàng Anh chế biến trái điều thành nhiều sản phẩm, giúp nông dân tăng thêm thu nhập. Đó là cách làm tăng giá trị cho nông sản và cả chuỗi đều hưởng lợi.

Doanh nghiệp cũng đang đóng vai trò quan trọng trong việc kéo nông dân vào chuỗi. C.P., Nestlé, Ajinomoto, Vedan, Koyu & Unitek và nhiều doanh nghiệp khác đã đầu tư từ giống, vật tư, kỹ thuật đến chế biến, tiêu thụ. Khi doanh nghiệp đặt yêu cầu của thị trường lên trước, nông dân buộc phải thay đổi cách sản xuất. Tuy nhiên, chuỗi liên kết chỉ bền vững khi lợi ích hài hòa và rủi ro được chia sẻ.

Đồng Nai đang có lợi thế là nông nghiệp và công nghiệp đều phát triển, hệ thống giao thông kết nối thuận lợi, logistics và thị trường rộng mở. Đặc biệt, Nghị quyết số 16-NQ/TW TW của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065 mở ra không gian phát triển mới với Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hệ thống hạ tầng kết nối và định hướng xây dựng đô thị kết nối toàn cầu. Với nông nghiệp, đây được xem là cơ hội để giảm giá thành, tăng tính cạnh tranh khi rút ngắn quãng đường từ vùng nguyên liệu đến nhà máy, từ nhà máy đến sân bay, cảng biển và thị trường quốc tế.

Hiện nay, Đồng Nai không thiếu nông sản, không thiếu doanh nghiệp, không thiếu thị trường; cái thiếu là những “mắt xích” đủ mạnh để giữ phần giá trị cao trong chuỗi. Nghị quyết số 05-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về đợt thi đua đặc biệt 500 ngày đêm đang được cụ thể hóa bằng những việc làm cụ thể. Đây sẽ là cơ hội  để ngành nông nghiệp mở rộng chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, giữ phần giá trị gia tăng cao cho thành phố.

Uyển Nhi