Thực học, thực hành để thích ứng trong xã hội số

“Học tập suốt đời” vốn không phải một phong trào mới. Năm 1945, sau khi giành được độc lập, nước ta có đến 95% người dân mù chữ. Trong bối cảnh đó, yêu cầu “diệt giặc dốt” được đề ra, ngày 4-10-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi Chống nạn thất học gửi tới toàn dân. Phong trào Bình dân học vụ triển khai rộng rãi đã đẩy lùi “giặc dốt”. Thấm nhuần tư tưởng và lời dạy của Người, nội dung học tập suốt đời, xây dựng xã hội học tập đã được nêu trong các văn kiện Đại hội Đảng, các chỉ thị, nghị quyết của Đảng. Mới nhất là, Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22-8-2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo nêu rõ quan điểm: Phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc, xây dựng xã hội học tập, khơi dậy mạnh mẽ các phong trào thi đua trong nhân dân và trong toàn xã hội về học tập, tự học tập, học tập không ngừng, học tập suốt đời vì sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước, vì tương lai của dân tộc.

Trong bối cảnh công nghệ số bùng nổ, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể làm thay đổi nhanh chóng cách con người tiếp nhận, tạo lập và sử dụng tri thức, việc xây dựng xã hội học tập, phát huy tinh thần học tập suốt đời có ý nghĩa quan trọng. Do vậy, việc tham gia phong trào Bình dân học vụ số trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mọi người dân.

Chủ đề của Tháng Khuyến học năm 2026 được Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định là “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời”. Đây không chỉ là một khẩu hiệu mà là yêu cầu thiết thực, đòi hỏi mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người dân tự giác học tập, thực hành để có kiến thức, kỹ năng công nghệ thông tin, nhất là AI nhằm ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn.

Một điểm đáng chú ý trong chủ đề của Tháng Khuyến học năm 2026 là việc đề cao yếu tố “thực học, thực hành”: hiệu quả của việc học phải được đo bằng khả năng và hiệu quả của việc vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã học trong công việc, đời sống.

Tại Đồng Nai, ngày 17-9, thành phố đã tiếp nhận Bộ học liệu đa phương tiện phục vụ phong trào Bình dân học vụ số do Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuyển giao. Ngay tại hội nghị, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út đã phát động đợt cao điểm 100 ngày triển khai lan tỏa mô hình Bình dân học vụ số trong toàn hệ thống chính trị thành phố. Lãnh đạo thành phố nêu rõ yêu cầu: Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện; việc học phải nghiêm túc, thực chất và gắn với vị trí việc làm để giải quyết những vấn đề thực tiễn. Cùng với đó, thành phố xác định kết quả ứng dụng công nghệ số, kỹ năng số là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá, xếp loại cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức năm 2026. Những yêu cầu mà thành phố Đồng Nai đặt ra hoàn toàn phù hợp với chủ đề của Tháng Khuyến học năm 2026; điều đó càng cho thấy yêu cầu bắt buộc của việc thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và AI.

Trước những yêu cầu nêu trên, mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần nhận thức rõ trách nhiệm, vai trò gương mẫu đi đầu trong phong trào Bình dân học vụ số; phải xác định việc học tập và ứng dụng công nghệ số là nhu cầu tự thân. Có như vậy, cán bộ, công chức mới có đủ kỹ năng công nghệ để tham gia vận hành chính quyền số tinh gọn, thông suốt theo mô hình quản lý hành chính mới. Từ chỗ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, mỗi cán bộ, công chức, viên chức sẽ lan tỏa tinh thần thực học, thực hành công nghệ số và AI đến người dân, trong đó có hơn 1 triệu hội viên Hội Khuyến học thành phố, góp phần thực hiện hiệu quả phong trào Bình dân học vụ số tại Đồng Nai.

Hải Yến