"Làm sạch" thị trường, bảo vệ giá trị thật

Thời gian gần đây, cơ quan chức năng của nhiều tỉnh, thành trên cả nước, trong đó có Đồng Nai đã ra quân thực hiện cao điểm đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ với tinh thần quyết liệt, đồng bộ, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Điều này cho thấy quyết tâm của cơ quan chức năng trong việc lập lại trật tự quản lý kinh tế, lành mạnh hóa môi trường kinh doanh, thị trường hàng hóa và bảo vệ người tiêu dùng.

Qua đợt kiểm tra của các cơ quan chức năng cho thấy có nhiều vụ sai phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ; mua bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu các thương hiệu nổi tiếng được bảo hộ tại Việt Nam; hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp… Các sai phạm nêu trên không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với nền kinh tế và môi trường kinh doanh.

Trước hết, các hành vi này xâm phạm trực tiếp quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu nhãn hiệu, làm suy giảm giá trị thương hiệu, uy tín cũng như hệ thống phân phối chính hãng. Ở góc độ thị trường, hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh, gây thất thu ngân sách nhà nước do thất thu thuế và làm giảm niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường kinh doanh minh bạch. Đối với người tiêu dùng dễ có nguy cơ mua phải hàng kém chất lượng, không bảo đảm tiêu chuẩn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi kinh tế và quyền được bảo vệ của người tiêu dùng.

Để phòng ngừa và đấu tranh hiệu quả với các hành vi vi phạm liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ; kinh doanh hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ quản lý nhà nước, doanh nghiệp đến ý thức của người tiêu dùng.

Trước hết, các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc và chia sẻ dữ liệu liên ngành; chú trọng nhận diện các phương thức, thủ đoạn vi phạm mới trên môi trường thương mại điện tử và nền tảng số nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi sản xuất, vận chuyển, tàng trữ và tiêu thụ hàng hóa vi phạm. Đồng thời cần xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định của pháp luật để nâng cao tính răn đe, không để hình thành các đường dây kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu hoạt động tràn lan và tinh vi trên thị trường, nhất  là trên môi trường trực tuyến.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chủ động đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tăng cường các giải pháp nhận diện sản phẩm chính hãng, áp dụng tem điện tử, mã QR truy xuất nguồn gốc và chủ động phối hợp chặt chẽ với  các cơ quan chức năng trong phát hiện hành vi vi phạm. Đặc biệt, về phía người tiêu dùng cần nâng cao nhận thức pháp luật, thay đổi thói quen mua sắm theo hướng ưu tiên lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng, yêu cầu hóa đơn, chứng từ hợp pháp và nói không với hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ xuất xứ.

Có thể khẳng định, chỉ khi hình thành được cơ chế quản lý chặt chẽ thị trường hàng hóa, nhất là trên môi trường mạng; cùng với việc tự giác thực hiện văn hóa tiêu dùng có trách nhiệm mới góp phần xây dựng thị trường minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ uy tín của môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.

Thư Ngọc