Khuyến khích, tạo điều kiện để đảng viên làm giàu hợp pháp

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã thống nhất ban hành Quy định số 224-QĐ/TW, ngày 14-10-2026 về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh (gọi tắt là Quy định số 224).

Thạc sĩ Nguyễn Duy Khương (hàng trước, thứ 2 từ phải qua), đảng viên Chi bộ Hội Doanh nhân trẻ thành phố, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ thành phố Đồng Nai, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đầu tư thương mại 939 tham gia ký kết hợp tác tại Hội nghị Thương mại và đầu tư Việt Nam - ASEAN lần thứ I, năm 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Quy định mới nhằm tháo gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực phát triển đất nước.

Bước chuyển về tư duy

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV mới đây, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết: Cách đây 20 năm, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã ban hành Quy định số 15-QĐ/TW về đảng viên làm kinh tế tư nhân (gọi tắt là Quy định số 15).

Qua 20 năm thực hiện Quy định số 15, số đảng viên làm kinh tế tư nhân tăng hơn 5 lần (từ hơn 35 ngàn người năm 2006 lên 187 ngàn người năm 2026); nhận thức về đảng viên làm kinh tế tư nhân có chuyển biến tích cực; đội ngũ đảng viên, doanh nhân do đảng viên làm chủ, tham gia quản lý đã có nhiều đóng góp về sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và an sinh xã hội.

Tuy nhiên, với hơn 5,6 triệu đảng viên hiện nay của toàn Đảng, tỷ lệ đảng viên làm kinh tế tư nhân chưa như kỳ vọng, chỉ chiếm 3,31%.

Từ thực tiễn và trước yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, Quy định số 224 được ban hành có những điểm đổi mới căn bản, chuyển tư duy quản lý từ “cho phép” sang “khuyến khích, tạo điều kiện” để đảng viên làm giàu hợp pháp, chính đáng; từ cách tiếp cận chủ yếu theo hướng “được làm, không được làm” sang phân định rõ 3 nhóm: được làm; được làm có điều kiện, có kiểm soát; không được làm.

Quy định số 224 quy định rõ quyền tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh theo từng nhóm đảng viên, gồm: Đảng viên ngoài khu vực công; đảng viên là cán bộ, công chức; đảng viên là viên chức; đảng viên đang công tác, phục vụ trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân; đảng viên là người quản lý doanh nghiệp nhà nước, người đại diện phần vốn nhà nước và đảng viên sau khi thôi giữ chức vụ, thôi công tác, nghỉ hưu.

Theo phân tích của đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, so với Quy định số 15, Quy định số 224 đã mở rộng rất nhiều quyền tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh đối với đảng viên là cán bộ, công chức. Theo đó, đảng viên thuộc nhóm này đã được mở rộng thêm quyền hơn khi được góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp, mua, bán, nắm giữ các loại chứng khoán và hợp đồng kinh doanh, thực hiện dự án đầu tư và các hình thức đầu tư, kinh doanh khác.

 Đối với đảng viên là cán bộ, công chức không thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý (kể cả giữ chức vụ và không giữ chức vụ) và không ở vị trí có nguy cơ cao xung đột lợi ích còn được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, được đầu tư chi phối khi được chấp thuận (Quy định số 15 là cấm việc này). Một số giới hạn chỉ tập trung vào cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và cán bộ, công chức ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích.

Quy định mới đã mở rộng quyền rất lớn cho viên chức, được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, trong khi Quy định số 15 trước đây không được. Một số vị trí viên chức còn được quản lý, điều hành; được tạm rời vị trí công tác để đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối, quản lý, điều hành tổ chức kinh tế.

So với Quy định số 15, quy định mới mở rộng quyền cho đảng viên đang công tác, phục vụ trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân như: cho phép đầu tư thành lập, chi phối trong một số trường hợp; mở rộng hình thức đầu tư, kinh doanh không phải xin chấp thuận.

Đồng thời quy định mới bổ sung nội dung khuyến khích đảng viên trong khu vực công sau khi thôi giữ chức vụ, thôi công tác, nghỉ hưu phát huy chuyên môn, kinh nghiệm, tri thức và các nguồn lực hợp pháp để khởi nghiệp, đầu tư kinh doanh, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.

Chủ động kiểm soát xung đột lợi ích

“Tinh thần xuyên suốt của Quy định số 224 là khuyến khích đảng viên phát huy năng lực, tham gia đầu tư kinh doanh hợp pháp, làm giàu chính đáng, đóng góp cho xã hội; đồng thời bảo đảm tuân thủ pháp luật, không lợi dụng tư cách đảng viên hoặc quyền lực công để vụ lợi, chủ động kiểm soát xung đột lợi ích và thực hiện nghiêm trách nhiệm nêu gương” - Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh.

Quy định số 224 xác định: Đầu tư kinh doanh là việc bỏ vốn để thực hiện hoạt động kinh doanh, bao gồm: góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp, thành lập tổ chức kinh tế, thực hiện dự án đầu tư, hợp đồng đầu tư hoặc hợp đồng hợp tác kinh doanh; mua, bán, nắm giữ chứng khoán và các hình thức đầu tư, kinh doanh khác theo quy định của pháp luật.

Ông Nguyễn Danh Thịnh, Bí thư Chi bộ, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Hợp tác xã Thương mại dịch vụ Phương Lâm, thuộc Đảng bộ xã Phú Lâm chia sẻ: Đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh đúng pháp luật, đúng quy định, tạo việc làm, đóng thuế và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế thì người dân nào cũng đồng tình, ủng hộ.

Theo ông Nguyễn Danh Thịnh, qua nắm bắt tình hình dư luận, một số ý kiến quan tâm đến tính khách quan khi đảng viên đang giữ chức vụ mà tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh. Do đó, rất cần quy định chi tiết quyền hạn, trách nhiệm, các biện pháp phòng tránh xung đột lợi ích khi đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh, từ đó đảm bảo tính liêm chính trong hoạt động công vụ và niềm tin của xã hội vào sự công bằng của môi trường kinh doanh giữa đảng viên không giữ chức vụ và đảng viên giữ chức vụ.

Thạc sĩ Nguyễn Duy Khương, đảng viên Chi bộ Hội Doanh nhân trẻ thành phố, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ thành phố Đồng Nai, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại 939 cho rằng: Việc khuyến khích đảng viên tham gia đầu tư, sản xuất, kinh doanh và làm giàu chính đáng là vấn đề có ý nghĩa cả về nhận thức và thực tiễn. Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hoạt động kinh doanh hợp pháp, tạo ra của cải, việc làm, đóng góp ngân sách và giá trị cho xã hội cần được nhìn nhận tích cực. Tuy nhiên, đối với đảng viên, quyền tham gia kinh doanh phải luôn đi cùng trách nhiệm nêu gương, tuân thủ pháp luật, Điều lệ Đảng và đặc biệt không được lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phục vụ lợi ích cá nhân.

Theo ông Nguyễn Duy Khương, nếu làm rõ được 3 vấn đề: Khuyến khích làm giàu chính đáng; bảo đảm bình đẳng trong kinh doanh; kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng quyền lực để tạo lợi ích riêng thì vừa phát huy được năng lực, nguồn lực và tinh thần doanh nhân trong đội ngũ đảng viên vừa bảo đảm kỷ luật của Đảng, phòng ngừa tham nhũng, lợi ích nhóm và xung đột lợi ích. Qua đó, người đảng viên làm kinh tế không chỉ làm giàu cho bản thân mà còn hướng đến tạo việc làm, đóng góp ngân sách, đổi mới công nghệ và tạo thêm giá trị cho xã hội.

Phương Hằng