Dự án sửa đổi Luật An toàn, vệ sinh lao động: Nhiều điểm mới đáng chú ý

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) được Quốc hội khóa XVI xem xét tại Kỳ họp thứ hai, với nhiều điểm mới đáng chú ý về cắt giảm thủ tục hành chính, điều chỉnh thẩm quyền quản lý và hoàn thiện cơ chế khai báo tai nạn lao động.

Những sửa đổi này nhằm tháo gỡ vướng mắc, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp (DN); đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chủ động phòng ngừa tai nạn lao động, bảo vệ sức khỏe và tính mạng người lao động (NLĐ).

Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Sau hơn 10 năm thực hiện, Luật ATVSLĐ năm 2015 đã góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về bảo đảm an toàn, sức khỏe cho NLĐ. Tuy nhiên, trước yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và hoàn thiện hệ thống pháp luật, một số quy định cần được điều chỉnh cho phù hợp.

Đoàn kiểm tra liên ngành của thành phố giám sát công tác an toàn vệ sinh lao động tại một công trình xây dựng trên địa bàn.

Theo dự thảo luật được Chính phủ trình Quốc hội ngày 21-10-2026, một nội dung đáng chú ý là đề xuất cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đối với dịch vụ huấn luyện ATVSLĐ; cắt giảm 4 thủ tục hành chính liên quan đến cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện. Theo đó, hoạt động huấn luyện sẽ chuyển sang cơ chế thông báo trước khi cung cấp dịch vụ và quản lý theo phương thức hậu kiểm.

Dự thảo cũng điều chỉnh quy định về tổ chức, thẩm quyền và trách nhiệm quản lý nhà nước về ATVSLĐ phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Cụ thể, nhiệm vụ tiếp nhận khai báo tai nạn lao động chết người hoặc làm bị thương nặng từ 2 NLĐ trở lên được đề xuất chuyển sang công an cấp xã. Việc tiếp nhận, thống kê, báo cáo tai nạn lao động và sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến NLĐ làm việc không theo hợp đồng lao động được đề xuất giao cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh.

Quy định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan sẽ góp phần bảo đảm thông tin được tiếp nhận kịp thời, nâng cao hiệu quả điều tra, khắc phục hậu quả và phòng ngừa các vụ việc vi phạm ATVSLĐ.

Thảo luận tại tổ về dự án luật, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng cải cách thủ tục hành chính phải đi đôi với kiểm soát chất lượng và trách nhiệm thực thi, không buông lỏng quản lý khi chuyển sang cơ chế hậu kiểm. Các đại biểu cũng đề nghị kiểm soát chất lượng huấn luyện thông qua chuẩn đầu ra và trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ; quy định nội dung, thời lượng huấn luyện phù hợp với vị trí việc làm và mức độ rủi ro, nhất là đối với công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.

Bảo đảm quyền lợi, an toàn cho người lao động

Thảo luận về dự án luật tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu kiến nghị xây dựng cơ sở dữ liệu, kết nối thông tin khai báo với dữ liệu kiểm định thiết bị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thủ tục trùng lặp. Việc sửa đổi luật cần gắn với hiệu quả phòng ngừa rủi ro, xác định rõ trách nhiệm quản lý và đặt việc bảo vệ tính mạng, sức khỏe NLĐ ở vị trí trung tâm.

Đồng Nai là thành phố tập trung đông công nhân và nhiều khu công nghiệp, việc hoàn thiện pháp luật về ATVSLĐ có ý nghĩa thiết thực đối với DN và NLĐ. Nguy cơ xảy ra tai nạn trong sản xuất công nghiệp có thể phát sinh từ máy móc, thiết bị, hóa chất, điều kiện làm việc hoặc việc không tuân thủ quy trình an toàn. Vì vậy, DN cần chú trọng nhận diện nguy cơ, đánh giá rủi ro, huấn luyện kỹ năng và trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân cho NLĐ.

Qua các đợt kiểm tra liên ngành của thành phố tại DN, một số đơn vị chưa khai báo thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ trước khi đưa vào sử dụng, chưa tổ chức kiểm định máy móc, thiết bị theo quy định. Công tác huấn luyện ATVSLĐ ở một số DN còn mang tính hình thức, chưa bảo đảm thời gian. Những hạn chế này tiềm ẩn nguy cơ tai nạn lao động, ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng NLĐ và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Phát biểu tại Hội nghị đối thoại về lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội và ATVSLĐ với hơn 200 DN vào tháng 9-2026, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Mai Xuân Tuân cho biết: 9 tháng của năm 2026, toàn thành phố xảy ra 244 vụ tai nạn lao động, làm 245 người bị nạn, trong đó có 9 vụ làm 9 người chết.

Trước tình hình này, Sở Nội vụ đã triển khai các văn bản hướng dẫn, yêu cầu DN chấp hành nghiêm quy định pháp luật về lao động; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định về ATVSLĐ, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế.

Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật ATVSLĐ hướng đến nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời bảo đảm yêu cầu xuyên suốt là phòng ngừa tai nạn lao động, xây dựng môi trường làm việc an toàn.

Sở Nội vụ cũng tăng cường tổ chức hội nghị huấn luyện ATVSLĐ cho đại diện chủ DN trên địa bàn thành phố. Nội dung tập trung vào quy định pháp luật về ATVSLĐ; trách nhiệm của người sử dụng lao động và NLĐ; nhận diện, đánh giá rủi ro, phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; tổ chức quản lý ATVSLĐ tại DN; xây dựng nội quy, quy trình làm việc an toàn, xử lý sự cố và sơ cấp cứu tai nạn lao động tại nơi làm việc.

Theo ông Mai Xuân Tuân, công tác ATVSLĐ có vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe, tính mạng NLĐ, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy sự phát triển bền vững của DN. Do đó, các DN cần thực hiện nghiêm quy định, xây dựng môi trường làm việc an toàn, thân thiện, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả hoạt động.

Thảo My