Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai tham gia thảo luận các dự án luật quan trọng về xã hội

Ngày 21-10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội nghe trình bày tờ trình, báo cáo thẩm tra và thảo luận tại tổ về nhiều dự án luật quan trọng liên quan đến y tế, lao động, bảo hiểm xã hội và thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Tổ 4 gồm Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) thành phố Đồng Nai, các tỉnh Điện Biên, Quảng Trị đã tham gia thảo luận sôi nổi về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em; Luật Khám bệnh, chữa bệnh; Luật Dược; Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi)...

Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai họp phiên toàn thể tại hội trường sáng 21-10. Ảnh: CTV

Thiết kế chính sách theo hướng khuyến khích lòng nhân ái, bảo đảm quyền tự nguyện

Góp ý vào dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), đại biểu Lê Hoàng Hải (Đoàn ĐBQH thành phố Đồng Nai) khẳng định, chính sách khuyến khích người dân hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác sau khi tử vong có ý nghĩa quan trọng trong việc gia tăng nguồn hiến tặng, cứu sống người bệnh và phát triển y học. Do đó, đại biểu đề nghị dự thảo Luật cần nghiên cứu, thiết kế chính sách theo hướng khuyến khích lòng nhân ái, bảo đảm quyền tự nguyện và ghi nhận sự đóng góp của người hiến và của cả gia đình người hiến. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền về ý nghĩa nhân văn, giá trị nhân sinh về việc đăng ký hiến tặng khi còn sống ngay từ khi còn trên ghế nhà trường thông qua các bài học.

Đại biểu Lê Hoàng Hải (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) phát biểu tại phiên thảo luận tổ ngày 21-10. Ảnh: CTV

Đặc biệt, để khuyến khích hiến tặng sau khi tử vong, chính sách cần giải quyết trở ngại ngay từ giai đoạn đăng ký. Đó là: Đơn giản hóa thủ tục đăng ký hiến mô, tạng và hiến xác; cho phép đăng ký qua các phương thức trực tiếp và điện tử, bưu chính thuận tiện, an toàn; xây dựng cơ sở dữ liệu đăng ký hiến tặng có khả năng xác minh ý nguyện, bảo mật thông tin và kết nối với cơ sở y tế có thẩm quyền; tăng cường tư vấn để người đăng ký hiểu rõ phạm vi hiến tặng, quyền thay đổi hoặc rút lại quyết định và quy trình thực hiện sau khi tử vong.

Về đăng ký, thay đổi, hủy đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác, tại Khoản 1 Điều 11 dự thảo Luật quy định 2 hình thức đăng ký, thay đổi, hủy đăng ký hiến. Đại biểu cho rằng, trong điều kiện hiện nay, mặc dù chuyển đổi số đã “lan tỏa” đến từng ngõ ngách, nhưng không phải ai cũng có khả năng tiếp cận thông tin để đăng ký trực tuyến. Và việc không thể trực tiếp đến đăng ký tại bệnh viện, ngân hàng mô, cơ sở tiếp nhận, bảo quản, sử dụng xác hoặc Cơ quan điều phối quốc gia về ghép mô, bộ phận cơ thể người là hoàn toàn có thể xảy ra. Trong khi đó, hoàn toàn có thể làm thủ tục đăng ký qua dịch vụ bưu chính.

"Việc đăng ký mới chỉ là bước khởi đầu. Còn hồ sơ đăng ký đạt hay không còn phải qua quá trình xét duyệt chứ không phải cứ đăng ký là mặc nhiên hoàn thành hồ sơ hiến tặng", đại biểu Lê Hoàng Hải nêu ý kiến. Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung hình thức cho phép tiếp nhận hồ sơ qua dịch vụ bưu chính để người dân có nhiều lựa chọn hơn và không làm gián đoạn hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.

Đại biểu Nguyễn Trung Kiên (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) phát biểu tại phiên thảo luận tổ ngày 21-10. Ảnh: CTV

Cũng tham gia thảo luận về dự án luật này, đại biểu Nguyễn Trung Kiên (Đoàn ĐBQH thành phố Đồng Nai) đề xuất bổ sung thêm một số hành vi bị nghiêm cấm như: Gian dối, đe dọa, cưỡng ép hoặc lợi dụng tình trạng lệ thuộc về kinh tế, chăm sóc, điều trị hoặc hoàn cảnh dễ bị tổn thương của người khác để buộc người đó hiến mô, bộ phận cơ thể người trái quy định của luật này. Thỏa thuận, trả, nhận hoặc làm trung gian hưởng lợi bất chính nhằm thực hiện việc mua bán mô, bộ phận cơ thể người; tác động, can thiệp trái pháp luật vào thứ tự ưu tiên hoặc kết quả điều phối mô, bộ phận cơ thể người...

Đại biểu Nguyễn Trung Kiên cũng đề nghị bổ sung quy định về nuôi cấy mô, tạng phục vụ nghiên cứu khoa học và nhằm mục đích ghép mô, tạng để phù hợp với xu hướng phát triển trong tương lai.

Tăng cường quản lý thiết bị y tế

Về dự án Luật Khám bệnh, chữa bệnh, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH thành phố Đồng Nai) cho rằng sửa đổi Điều 113 Luật Khám bệnh, chữa bệnh cần đồng thời đáp ứng 2 yêu cầu: kiểm soát tham nhũng, lợi ích nhóm, nâng giá và lãng phí; đồng thời tạo khuôn khổ rõ ràng để cơ sở y tế chủ động mua sắm, sử dụng thiết bị, bảo đảm hoạt động khám, chữa bệnh liên tục.

Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) phát biểu tại phiên thảo luận tổ ngày 21-10. Ảnh: CTV

Theo đại biểu, trách nhiệm không thể chỉ đặt ở doanh nghiệp kinh doanh, nhập khẩu thiết bị. Cơ sở y tế là nơi xác định nhu cầu, cấu hình, hiệu quả khai thác, nghiệm thu và tổ chức vận hành. Vì vậy, luật cần quy định rõ trách nhiệm của đơn vị mua sắm, sử dụng thiết bị trong toàn bộ vòng đời: từ xác định nhu cầu, lựa chọn cấu hình phù hợp đến quản lý hồ sơ, bố trí nhân lực, bảo dưỡng, kiểm định, báo cáo sự cố và xử lý khi thiết bị không còn đủ điều kiện sử dụng.

Đại biểu đề nghị đánh giá tổng chi phí vòng đời thay vì chỉ căn cứ giá mua ban đầu. Thiết bị có thể đi kèm hóa chất, sinh phẩm, vật tư, phần mềm, phụ kiện và dịch vụ bảo trì riêng; giá mua thấp chưa chắc đồng nghĩa với chi phí thấp trong quá trình sử dụng. Cần làm rõ nguyên tắc xác định giá kê khai và tổng chi phí, đồng thời xem xét biên lợi nhuận theo từng nhóm thiết bị, công nghệ, dịch vụ và mức độ cạnh tranh, không áp một tỷ lệ chung cho các sản phẩm khác nhau.

Để kiểm soát đường đi và biến động giá, đại biểu đề nghị chuẩn hóa dữ liệu, định danh thiết bị thống nhất từ khâu lưu hành, nhập khẩu, phân phối đến mua sắm; làm rõ trách nhiệm cập nhật của từng chủ thể trong chuỗi cung ứng. Dữ liệu cần giúp phát hiện tầng trung gian không tạo giá trị tương xứng, giao dịch nhằm nâng giá hoặc che giấu lợi ích.

Đại biểu Nguyễn Công Long (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) phát biểu tại phiên thảo luận tổ ngày 21-10. Ảnh: CTV

Nhấn mạnh việc quản lý không nên chỉ tập trung vào máy móc đắt tiền, đại biểu Nguyễn Công Long (Đoàn ĐBQH thành phố Đồng Nai) cho biết sinh phẩm, xét nghiệm và các vật tư y tế được sử dụng thường xuyên cũng có giá trị lớn, cần kiểm soát. Do đó cần rà soát các quy định liên quan để việc xác định giá phù hợp với pháp luật về giá, chất lượng hàng hóa, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Đại biểu Nguyễn Công Long cũng đề nghị rà soát quy định cấm bán hàng qua livestream cùng với khái niệm “nguyên liệu làm thuốc”. Theo đại biểu, nếu chỉ sửa điều cấm mà không làm rõ khái niệm, việc bán các nguyên liệu thô như sâm và dược liệu có thể bị ảnh hưởng, tác động đến thế mạnh và sinh kế ở địa phương. Đại biểu đề nghị phân biệt nguyên liệu chưa qua chế biến với thành phần đã được đưa vào quy trình sản xuất thuốc, đồng thời quy định rõ các trường hợp được phép kinh doanh.

Về công nghiệp dược, dự thảo vẫn nặng về quản lý doanh nghiệp nhưng chưa tháo gỡ rõ thủ tục, giấy phép và quy trình. Đại biểu đề nghị rà soát trách nhiệm của các bộ, ngành theo hướng gọn hơn, đồng thời hình thành nguyên tắc hỗ trợ phát triển công nghiệp dược, gắn với y học dân tộc và nguồn dược liệu trong nước.

Đại biểu Nguyễn Công Long đề nghị rà soát thống nhất trách nhiệm của Bộ Y tế trong hướng dẫn, kiểm tra việc chăm sóc trẻ tại các cơ sở nuôi dưỡng. Những cơ sở này có thể được thành lập theo nhiều luật khác nhau; nếu mỗi luật quy định một cách thì tiêu chuẩn chăm sóc và trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra sẽ thiếu đồng bộ.

Đề nghị mở rộng quy định bảo mật thông tin trong Luật Trẻ em

Tham gia thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, đại biểu Nguyễn Trần Phương Hà (Đoàn ĐBQH thành phố Đồng Nai) đề nghị mở rộng quy định bảo mật thông tin trong Luật Trẻ em, không chỉ giới hạn ở trẻ bị xâm hại mà phải bao quát mọi trẻ được cơ sở tiếp nhận, hỗ trợ hoặc cung cấp dịch vụ. Theo đại biểu, nguy cơ lộ thông tin cũng có thể xảy ra với trẻ bị bỏ rơi, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt hoặc đang có nguy cơ bị xâm hại. Việc đăng hình ảnh bệnh án, hoàn cảnh gia đình để vận động tài trợ có thể khiến thông tin riêng tư của trẻ bị lưu truyền lâu dài, ảnh hưởng đến tâm lý và khả năng hòa nhập.

Đại biểu Nguyễn Trần Phương Hà (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) phát biểu tại phiên thảo luận tổ ngày 21-10. Ảnh: quochoi.vn

Với cơ sở cung cấp dịch vụ cho trẻ bị đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động, đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm tổ chức hoặc phối hợp chuyển trẻ đến nơi an toàn, duy trì việc chăm sóc và các dịch vụ thiết yếu. Đại biểu dẫn thực tế năm 2024 có 85 trẻ phải được chuyển khẩn cấp khỏi một cơ sở vi phạm đến ba cơ sở bảo trợ công lập; cùng lúc cần hoàn tất hồ sơ tiếp nhận và bảo đảm việc học cho các em. Theo đại biểu, xử lý cơ sở vi phạm phải đi liền với phương án bảo đảm an toàn, chăm sóc và hỗ trợ liên tục cho trẻ.

Đại biểu cũng đề nghị gắn việc bố trí người làm công tác bảo vệ trẻ em cấp xã với yêu cầu bồi dưỡng kỹ năng và bảo đảm điều kiện thực hiện nhiệm vụ. Người phụ trách cần có khả năng đánh giá nguy cơ, phối hợp với công an, y tế và kết nối hỗ trợ an toàn; nếu chỉ tiếp nhận rồi chuyển thông tin, việc bảo vệ trẻ có thể bị chậm trễ. Khi vụ việc vượt quá khả năng xử lý của cấp xã, cần có đầu mối hỗ trợ chuyên môn.

Về đánh giá mức độ khuyết tật ở trẻ em, đại biểu Nguyễn Trần Phương Hà đề nghị luật nêu nguyên tắc đánh giá phù hợp với độ tuổi, dạng khuyết tật và mức độ hạn chế hoạt động.

Nhật Hạ (tổng hợp)