Thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh sẽ tạo ra không gian và cơ hội phát triển mới

(ĐN) - Sáng 12-8, tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận ở hội trường về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Theo tờ trình của Chính phủ báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay; thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh; việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm 5/5 điều kiện quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 và đã đạt đủ 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định tại Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.

Các đại biểu Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai tham dự phiên họp ngày 12-8. Ảnh: CTV

Tại phiên họp, đa số ý kiến các đại biểu Quốc hội bày tỏ hoàn toàn đồng thuận với việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, các đại biểu cũng tập trung cho ý kiến về triển khai hiệu quả Nghị quyết của Quốc hội. Các đại biểu cho rằng, đây không chỉ là sự thay đổi về đơn vị hành chính mà phải gắn với đổi mới mạnh mẽ thể chế, phương thức quản trị và nâng cao năng lực của bộ máy chính quyền đô thị; đi cùng bảo tồn di sản, văn hóa và bảo vệ môi trường.

Dưới góc độ chính sách vĩ mô, các đại biểu đánh giá giá trị của việc thành lập hai thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ dừng lại ở việc tạo ra một đơn vị hành chính mới, mà quan trọng hơn là kiến tạo cực tăng trưởng có sức lan tỏa rộng lớn. Trên cơ sở đó, đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành khi xây dựng cơ chế, chính sách phát triển sau thành lập cần chú trọng thúc đẩy liên kết vùng, kết nối giữa các cực tăng trưởng mạnh với các địa phương còn hạn chế về hạ tầng, công nghệ và thị trường.

Tại phiên họp, đại biểu Nguyễn Công Long (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) tán thành cao việc thông qua dự thảo Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh tại kỳ họp này. Nhiều ý kiến các đại biểu Quốc hội đã gửi gắm niềm tin đối với Quảng Ninh và Bắc Ninh, nhằm đáp ứng những kỳ vọng của cử tri cả nước đối với hai thành phố, hai cực tăng trưởng và là những động lực phát triển to lớn của cả nước. Bên cạnh đó, cần đánh giá đầy đủ những cơ hội và thách thức, trên cơ sở đó đề ra các giải pháp thích hợp, ngoài những yêu cầu đặt ra cho địa phương, nhiều vấn đề về xây dựng và thực hiện cơ chế, chính sách đòi hỏi phải có trách nhiệm của Trung ương, nhất là đối với Quảng Ninh.

Đại biểu Nguyễn Công Long (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai) phát biểu thảo luận tại phiên họp. Ảnh: CTV

Theo đại biểu, Quảng Ninh là địa phương có nhiều lợi thế phát triển, “thiên thời - địa lợi - nhân hòa”; có núi, có biển, hải đảo với nhiều tiềm năng to lớn cho phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, Quảng Ninh cũng có đặc điểm không giống bất cứ địa phương nào. Mặc dù không nằm trong quy hoạch xây dựng dự án điện hạt nhân, nhưng Quảng Ninh lại bao bọc bởi 3 nhà máy điện hạt nhân của nước bạn láng giềng, trong đó có nhà máy cách Quảng Ninh chưa đến 50km. Theo các tiêu chuẩn kỹ thuật của Tổ chức Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), bán kính thiết lập các vành đai an toàn được tính ở khoảng cách: 300km, 100km, 30km…

“Như vậy, Quảng Ninh giữ trọng trách vừa là “phên dậu của Tổ quốc”, vừa là “tiền đồn” về quốc phòng, an ninh quốc gia” - đại biểu Long nêu ý kiến.

Đại biểu phân tích, chiến lược bảo vệ Tổ quốc, chiến lược an ninh quốc gia đặt ra yêu cầu phải “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa”. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách phải có các giải pháp phòng ngừa sự cố hạt nhân tại Quảng Ninh, nhất là trong bối cảnh thành phố Quảng Ninh sẽ là cực tăng trưởng mạnh, tập trung tiềm lực kinh tế cũng như dân số. Cụ thể, cần đầu tư xây dựng, vận hành hệ thống quan trắc, cảnh báo sớm sự cố hạt nhân. Các quy hoạch không gian phát triển, quy hoạch, kế hoạch, dự án cần đánh giá đầy đủ yêu cầu ứng phó sự cố hạt nhân. Cần xây dựng kế hoạch cụ thể và nâng cao ý thức cả người dân về ứng phó hiệu quả với mọi tình huống, trong đó có cả sự cố hạt nhân.

“Để bảo đảm các yêu cầu này, tôi đề nghị Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ban, ngành Trung ương cần có cơ chế chính sách cụ thể, đặc thù và đồng hành cùng Quảng Ninh và Bắc Ninh, tạo điều kiện cho hai thành phố phát triển và bảo đảm ứng phó hiệu quả trong mọi tình huống” - đại biểu Long cho hay.

PV (tổng hợp)