Ðưa công tác thi đua, khen thưởng đi vào chiều sâu

Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng (TÐKT). Luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1-10-2026 với nhiều nội dung mới theo hướng đề cao giá trị cống hiến thực tế, bảo đảm công bằng, kịp thời và khắc phục tình trạng hình thức trong công tác TÐKT.

Lãnh đạo Ban Thi đua khen thưởng Trung ương và các tỉnh, thành Nam Bộ tặng hoa cho các điển hình tiên tiến tại Hội nghị Tổng kết thực hiện giao ước thi đua năm 2025 và ký kết giao ước thi đua năm 2026. Ảnh: Công Nghĩa

Trong bối cảnh công tác TĐKT ở một số nơi vẫn còn biểu hiện hình thức, chưa thật sự gắn chặt với hiệu quả công việc và mức độ cống hiến thực tế, những sửa đổi lần này được xem là bước hoàn thiện quan trọng nhằm đưa công tác TĐKT đi vào chiều sâu, tạo động lực thi đua trong toàn xã hội.

Ðề cao giá trị cống hiến thực chất

Điểm nhấn đáng chú ý nhất của luật sửa đổi này là tiếp tục khẳng định nguyên tắc thành tích đến đâu khen thưởng đến đó. Việc khen thưởng phải bảo đảm chính xác, công khai, minh bạch, công bằng, kịp thời. Những quy định này góp phần khắc phục tình trạng khen thưởng dàn trải, nâng cao giá trị các danh hiệu thi đua và bảo đảm sự ghi nhận xứng đáng đối với những tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp.

Luật làm rõ nguyên tắc không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng chồng chéo trong xét khen thưởng, bảo đảm mỗi hình thức khen thưởng phản ánh đúng giá trị cống hiến của tập thể, cá nhân được tôn vinh.

Bên cạnh đó, luật sửa đổi tiếp tục thể hiện sự quan tâm đối với lực lượng trực tiếp lao động, sản xuất, công tác, chiến đấu và các địa bàn còn nhiều khó khăn. Trong đó, luật nhấn mạnh việc ưu tiên khen thưởng đối với cá nhân là người trực tiếp lao động, sản xuất, công tác, chiến đấu; tập thể nhỏ, cá nhân ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo.

Nhiều công nhân lao động kỳ vọng những quy định mới của luật sẽ tạo sự công bằng hơn trong công tác TĐKT, qua đó ghi nhận đúng mức những đóng góp thực tế của người lao động ở cơ sở.

Luật sửa đổi đặt ra yêu cầu gắn công tác thi đua với đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn hiện nay. Một nội dung được nhiều cán bộ, công chức, viên chức quan tâm là việc sửa đổi tiêu chí xét danh hiệu thi đua theo hướng thực chất hơn. Luật xác định rõ tinh thần lấy hiệu quả công tác, lao động, sản xuất làm căn cứ chủ yếu để xét khen thưởng. Điều này cho thấy xu hướng giảm dần các tiêu chí mang tính hình thức, nặng về hồ sơ, thủ tục; thay vào đó chú trọng kết quả thực tế và mức độ đóng góp cụ thể của tập thể, cá nhân.

Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, nhiều đại biểu Quốc hội đánh giá việc sửa đổi luật theo hướng lấy hiệu quả công tác, lao động, sản xuất làm căn cứ chủ yếu để xét khen thưởng sẽ góp phần khắc phục bệnh hình thức, nâng cao chất lượng các phong trào thi đua và bảo đảm việc khen thưởng thực sự dựa trên giá trị cống hiến. Nhiều ý kiến cho rằng việc không khen thưởng trùng lặp cho cùng một thành tích; đồng thời chú trọng người lao động trực tiếp, tập thể nhỏ và địa bàn khó khăn sẽ giúp công tác TĐKT ngày càng đi vào thực chất, công bằng và tạo động lực thi đua rõ nét hơn trong xã hội.

Tạo động lực mới cho phong trào thi đua

Ngoài ra, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TĐKT cũng đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền trong công tác TĐKT theo tinh thần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát. Nhiều nội dung được giao chủ động hơn cho các bộ, ngành, địa phương nhằm bảo đảm việc phát hiện, biểu dương, khen thưởng được thực hiện kịp thời, sát thực tế; đồng thời rút ngắn quy trình xét duyệt và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Trưởng ban TĐKT Trung ương cho hay: Trong thời gian tới, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan sẽ tiếp tục xây dựng, ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn nhằm triển khai thực hiện luật thống nhất, đồng bộ trong cả nước. Sau khi các văn bản hướng dẫn được ban hành, sẽ tổ chức tập huấn trên phạm vi toàn quốc; đồng thời, Ban TĐKT Trung ương sẽ hỗ trợ các địa phương trong quá trình triển khai thực hiện nhằm bảo đảm các quy định mới sớm đi vào cuộc sống.

Tinh thần đổi mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TĐKT đang được nhiều địa phương chủ động cụ thể hóa thông qua các phong trào thi đua gắn với nhiệm vụ thực tiễn. Tại thành phố Đồng Nai, các phong trào thi đua yêu nước thời gian qua tiếp tục được triển khai sâu rộng, gắn với nhiệm vụ chính trị và mục tiêu phát triển của từng ngành, từng địa phương. Nhiều phong trào thi đua gắn với cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế - xã hội… tiếp tục được các địa phương triển khai, tạo chuyển biến tích cực trong thực hiện nhiệm vụ. Công tác TĐKT được thực hiện kịp thời, đúng đối tượng; chú trọng biểu dương công nhân, nông dân, người lao động trực tiếp, các điển hình tiên tiến và gương người tốt, việc tốt.

Theo Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng TĐKT thành phố Đồng Nai Lê Trường Sơn, công tác TĐKT cần tiếp tục gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, địa phương sẽ tiếp tục chú trọng bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác TĐKT nhằm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Có thể thấy, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TĐKT không chỉ hướng tới hoàn thiện hệ thống pháp luật mà còn tạo nền tảng để đổi mới mạnh mẽ công tác TĐKT theo hướng công bằng, thực chất và hiệu quả hơn.

Khi người lao động trực tiếp được đặt vào vị trí trung tâm và giá trị cống hiến được ghi nhận đúng mức, công tác TÐKT sẽ thực sự trở thành động lực phát triển thay vì chỉ dừng ở những danh hiệu mang tính hình thức.

Hồ Thảo